a

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: A, ª, À, Á, Â, Ã, Ä, Å, Æ, Ă, Ą, α, א, á, a., а

Spis treści

[edytuj] a (język polski)

Aa
wielka i mała litera A (5.1)


wymowa: (1-5) IPA: /a/ posłuchaj
znaczenia:
spójnik używany przy wprowadzaniu...

(1.1) ...uzupełniania
(1.2) ...przeciwstawności
(1.3) ...wynikania
(1.4) ...objaśnień
(1.5) ...

partykuła...

(2.1) ...wzmacniająca
(2.2) ...

wykrzyknik oznaczający...

(3.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(4.1) pierwsza litera polskiego alfabetu; zob. też a w Wikipedii

przedimek

(5.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na zaprzeczenie lub brak jakiejś cechy

odmiana: nieodm.
przykłady:

(1.1) Ala ma Asa (psa o imieniu As), a As ma kość.
(1.2) Ala lubi Asa, a ja (go) nie (lubię).
(1.3) As pogryzł Alę, a to oznacza wściekliznę.
(1.4) Ala ma Asa, a jest to mądry pies.
(2.1) A nie mówiłem!
(3.1) A! To znowu on!
(5.1) Był to aspołeczny typ o atypowych zainteresowaniach.

składnia:
kolokacje:
synonimy: (1.2) ale, natomiast, zaś; (1.3) więc; (3.1) o!
antonimy:
wyrazy pokrewne: (4.1) ą
związki frazeologiczne: (4.1) od A do Z, a b c
etymologia: (4.1,5.1) gr. α
uwagi: (5.1) Przed samogłoskami cząstka ta przybiera rozszerzoną postać an- (np. analfabeta)

Należy zwrócić uwagę na różnice znaczeniowe między cząstką a- a przedrostkiem anty-, np. apolityczny to człowiek obojętny względem politycznym, zaś antypolityczny to przeciwny polityce, zwalczający ją.


tłumaczenia:

[edytuj] a (język angielski)


wymowa: wymowa amerykańska
znaczenia:
określnik (przedimek nieokreślony) używany:

(1.1) - przed rzeczownikiem do określenia rzeczy lub osoby, o której w wypowiedzi jest mowa po raz pierwszy, szczególnie jeśli chodzi nie o konkretną rzecz lub osobę
(1.2) - do określenia zajęcia/zawodu osoby lub scharakteryzowania jakiejś rzeczy
(1.3) - gdy mowa o wszystkich rzeczach lub osobach należących do danej kategorii
(1.4) - przed pierwszym z dwóch rzeczowników określających dwa przedmioty występujące najczęściej razem
(1.5) - przed rzeczownikami niepoliczalnymi - gdy chodzi o określoną ilość lub ilość mieszczącą się w jakimś naczyniu - a coffee (= a cup of coffee)
(1.6) - przez rzeczownikiem oznaczającymi czynność, gdy chodzi o jednorazowe jej wykonanie


przykłady:

(1.1) I have a cat. → Mam kota.
(1.2) My father is a doctor. → Mój ojciec jest lekarzem.
(1.6) Could you take a look at this? → Czy możesz na to spojrzeć?


uwagi: zob. the

[edytuj] a (język aragoński)


wymowa:
znaczenia:

(1.1) rodzajnik określony

odmiana:
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język bośniacki)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) a
(1.2) ale

odmiana::
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język chorwacki)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) a
(1.2) ale

odmiana::
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język czeski)


wymowa: posłuchaj
znaczenia:
spójnik

(1.1) a
(1.2) i

partykuła

(2.1) a


przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język dolnołużycki)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) i

odmiana:
przykłady:

(1.1) Wjacork serbskeje literatury, muziki a źiwadła w Praze. → Wieczorek łużyckiej literatury, muzyki i teatru w Pradze.

składnia:
kolokacje:
synonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (esperanto)


wymowa:
znaczenia:
przyrostek

oznacza przymiotnik lub liczebnik porządkowy


przykłady:

(1.1) hom' - człowiek → hom'a - ludzki
(1.2) unu - jeden → unu'a - pierwszy

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język francuski)


wymowa: IPA: [ɑ]
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) a (pierwsza litera francuskiego alfabetu)

odmiana: nieodm.
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: zobacz też: avoir

[edytuj] a (język hiszpański)


wymowa: IPA: [a]
znaczenia:
przyimek, wyrażający ...

(1.1) ... kierunek → do, na
(1.2) ... odległość → o
(1.3) ... miejsce → przy, w, na, nad
(1.4) ... czas → o, w, po
(1.5) ... sposób wykonania → po
(1.6) ... tryb rozkazujący
(1.7) ... stosunek ilościowy
(1.8) w funkcji dopełnienia dalszego (celownika)
(1.9) w funkcji dopełnienia bliższego (biernika), gdy chodzi o:
# osobę/osoby (z pewnymi wyjątkami);
# zwierzęta, w stosunku do których istnieje pewne uczucie lub przywiązanie; dlatego częściej stosuje się względem zwierząt domowych, żyjących między nami;
# rzeczy personifikowane

odmiana: nieodm.
przykłady:

(1.1) Vamos a casa. → Idziemy do domu.
(1.2) La estación está a dos kilometros de aquí. → Stacja jest o dwa kilometry stąd.
(1.3) Estamos sentados a la mesa y bebemos vino. → Siedzimy przy stole i pijemy wino.
(1.4) El tren de Madrid llega a las cinco de la tarde. → Pociąg z Madrytu przyjeżdża o piątej po południu.
(1.5) La langosta a la americana. → Langusta po amerykańsku. (potrawa)
(1.6) ¡A trabajar! → Do roboty!
(1.7) Barro el suelo tres veces a la semana. → Zamiatam podłogę trzy razy w tygodniu.
(1.8) Se lo dije a mi padre. → Powiedziałem/am to swemu ojcu.
(1.9.1) He visto a tu mujer en una tienda de ropa. → Widziałem twoją żonę w sklepie odzieżowym.
(1.9.2) Deja al perro que corra un poco. → Zostaw psa, niech pobiega trochę.
(1.9.3) El anciano esperaba a la muerte con resignación. → Starzec oczekiwał śmierci z rezygnacją.

składnia: a + el → al
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: a pesar de que, a veces
etymologia: łac. ad
uwagi:

[edytuj] a (język łaciński)


wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) od, z (kierunek; czas)

skrót

(2.1) = annus → rok (r.)
(2.2) = ante → przed
(2.3) A. skrót imienia Aulus

odmiana: (1, 2) nieodm.
przykłady:

(1.1)

składnia: (1.1) a +abl.
kolokacje: (2.1) AD; (2.2) a.d.
synonimy: (1.1) ab
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (użycie międzynarodowe)


znaczenia:
symbol

(1.1) fiz. symbol jednostki powierzchni, ar, równa jeden ar to100m2, setna część hektara
(1.2) \vec a fiz. symbol oznaczający przyspieszenie

przedrostek

(2.1) przed symbolem jednostki: atto, 10-18


przykłady:

(1.1) ha
(1.2) \vec a = \frac {d \vec v}{dt} = \frac {d^2 \vec r}{dt^2} \quad \left[ \vec a \right] = \frac m {s^2}
(2.1) am

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: (1.1) od francuskiego are, a to od łacińskiego area
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język nauruański)


wymowa:
znaczenia:

(1.1) ja

odmiana:
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język niemiecki)


wymowa:
znaczenia:
symbol

(1.1) litera a

odmiana: nieodm.
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: das A und O, von A bis Z
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (novial)


wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) w


przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język portugalski)


wymowa:
znaczenia:
przedimek

(1.1) przedimek określony


przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język rumuński)


wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) do

spójnik

(1.1) i
(1.2) ale


przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język serbski)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) a
(1.2) ale

odmiana::
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: pisownia w cyrylicy: а

[edytuj] a (język słowacki)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) a
(1.2) i

partykuła

(1.1) a


przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] a (język węgierski)


wymowa:
znaczenia:
przedimek...

(1.1) ...określony przed wyrazami zaczynającymi się na spółgłoskę


przykłady:

(1.1) A fiú ruhája - Ubranie chłopca.

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: patrz - az

[edytuj] a (język włoski)


wymowa: IPA: [a] posłuchaj
znaczenia:
spójnik

(1.1) w

odmiana:
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

Źródło: „http://pl.wiktionary.org/wiki/a”