na
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Spis treści |
[edytuj] na (język polski)
wymowa: IPA: [na]
znaczenia:
przyimek opisujący...
- (1.1) ...miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem
- (1.2) miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
- (1.3) ...moment w czasie
- (1.4) ...miarę
- (1.5) ...cel
przedrostek czasowników oznaczający...
- (2.1) ...wzmocnienie intensywności znaczenia
przedrostek rzeczowników i przymiotników oznaczający...
- (3.1) ...umiejscowienie w okolicy, przyleganie, związek
część składowa niektórych stałych zrostów
- (4.1) zob. przykłady
wykrzyknik
- (1.1) Kot wygrzewał się na piecu.
- (1.2) Idę na pole/na dwór (=na zewnątrz).
- (1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek.
- (1.4) Sprzedawano cukier na kilogramy; wytworzyła się doń kolejka na kilka metrów.
- (1.5) Najpierw śmiało ruszył na wroga, a potem krzyczał „na pomoc!”.
- (2.1) Paulina nakłamała i naplotkowała na temat swojej siostry.
- (3.1) Jestem naocznym świadkiem tej koszmarnej kraksy na nabrzeżu.
- (4.1) Naprawdę nadal prą naprzód?
składnia: (1.1) na +Ms.; (1.2-3) na +B.
kolokacje: (1.1) coś znajduje się na czymś (na stole/podłodze/ulicy/...), coś przemieszcza się na coś (na stół/podłogę/ulicę/...); z nazwami krain geogr.: na Mazowszu/Mazowsze, na Śląsku/Śląsk, i z tymi nazwami państw: na Litwie/Litwę, Łotwie/Łotwę, Słowacja/Słowację, Węgrzech/Węgry, na Ukrainie/Ukrainę; (1.5) na przykład
synonimy: (1.1) w
antonimy: (1.?) pod
związki frazeologiczne: (1) na własne oczy, na pohybel
etymologia: W języku staropolskim pełnił ważną funkcję, wchodząc w związek z przyrostkiem -d (nad), służył też stopniowaniu przymiotnika → na-, nad-, naj- (nawysze, nanadwysze, nadna(j)wysze); z pruskiego no, gockiego ana, niemieckiego an[1]
uwagi: tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) aan
- albański: (1.1) në
- angielski: (1.1-2) on, at; (1.3-4) by
- arabski: (1.1) على (ʕála)
- białoruski: (1.1-2) на; (1.3) па; (1.4) у
- dolnołużycki: (1.1-2) na
- duński: (1.1) på
- esperanto: (1.1, 2) sur
- hebrajski: (1.1) על (al)
- kaszubski: (1.1) na
- niemiecki: (1.1) auf
- norweski (bokmål): (1.1) på
- norweski (nynorsk): (1.1) på
- perski: (1.1) در (dar)
- slovio: (1.1) na (на)
- szwedzki: (1.1) på
- ukraiński: (1.1-3, 5) на
- wilamowski: uf
źródła:
- ↑ Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, 1927.
[edytuj] na (język czeski)
wymowa:
znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
odmiana: przykłady:
- (1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
[edytuj] na (język dolnołużycki)
wymowa:
znaczenia:
przyimek
- (1.1) na (określenie miejsca)
- (1.2) na (określenie celu)
odmiana: (1.1-2) nieodm. przykłady:
- (1.1) Kócka jo na kšywje. → Kot jest na dachu.
- (1.2) Wón jo měch na blido chyśił. → Rzucił worek na stół.
składnia: (1.1) na + Ms.; (1.2) na + B.
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
[edytuj] na (język kaszubski)
wymowa:
znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
wykrzyknik
- (1.2) weź
zaimek osobowy
- (1.3) ona
odmiana: (1.3) lp òna/na, ji/jé/ni, ji, jã/niã, nią, ni, òna/na; lm zob. òne/ne przykłady:
- (1.1) Pòstawi misã na stół. → Postaw misę na stół.
- (1.2) Na! Biéj mie stądka! → Hej! Uciekaj mi stąd!
- (1.3) Zdrzë le jaczé na białka mô nielusé klatë. → Popatrz tylko jakie ta kobieta ma brudne włosy.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: (1.3) zobacz też: Aneks:Język kaszubski - zaimki
[edytuj] na (slovio)
transliteracja: на
wymowa:
znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
odmiana: przykłady:
- (1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
[edytuj] na (język suahili)
wymowa:
znaczenia:
spójnik
odmiana: (1.1) nieodmienne przykłady:
- (1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
[edytuj] na (tok pisin)
wymowa:
znaczenia:
spójnik
- (1.1) i
odmiana: przykłady:
- (1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
