na
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Spis treści |
na (język polski)[edytuj]
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) …opisujący miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem
- (1.2) …opisujący miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
- (1.3) …opisujący moment w czasie
- (1.4) …opisujący miarę
- (1.5) …opisujący cel
wykrzyknik
- przykłady:
- (1.1) Kot wygrzewał się na piecu.
- (1.2) Idę na pole / na dwór (= na zewnątrz).
- (1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek.
- (1.4) Sprzedawano cukier na kilogramy; wytworzyła się doń kolejka na kilka metrów.
- (1.5) Najpierw śmiało ruszył na wroga, a potem krzyczał „na pomoc!”.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) coś znajduje się na czymś (na stole / podłodze / ulicy / … ) • coś przemieszcza się na coś (na stół / podłogę / ulicę / … ); z nazwami krain geogr.: na Mazowszu / Mazowsze, na Śląsku / Śląsk, i z tymi nazwami państw: na Litwie/Litwę, Łotwie/Łotwę, Słowacja / Słowację, Węgrzech / Węgry, na Ukrainie / Ukrainę
- (1.5) na przykład
- synonimy:
- (1.1) w
- antonimy:
- (1.1-2) pod
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- (1) na własne oczy • na pohybel
- etymologia:
- W języku staropolskim pełnił ważną funkcję, wchodząc w związek z przyrostkiem -d (nad), służył też stopniowaniu przymiotnika → na-, nad-, naj- (nawysze, nanadwysze, nadna(j)wysze)
- Źródła podają różną etymologię:
- uwagi:
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) aan
- albański: (1.1) në
- angielski: (1.1) on; (1.2) on, at; (1.3-4) by
- arabski: (1.1) على (ʕála), فوق
- białoruski: (1.1) на; (1.2) на; (1.3) па; (1.4) у
- dolnołużycki: (1.1) na; (1.2) na
- duński: (1.1) på
- esperanto: (1.1, 2) sur
- hebrajski: (1.1) על (al)
- kaszubski: (1.1) na
- niemiecki: (1.1) auf
- norweski (bokmål): (1.1) på
- norweski (nynorsk): (1.1) på
- perski: (1.1) در (dar)
- rosyjski: (1.1) на (na)
- slovio: (1.1) na (на)
- szwedzki: (1.1) på
- ukraiński: (1.1-3, 5) на
- wilamowski: (1.1) u̇f
- źródła:
- ↑ Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.
- ↑ hasło na w: Izabela Malmor, Słownik etymologiczny języka polskiego, s. 278, Warszawa-Bielsko-Biała, Wydawnictwo Szkolne PWN ParkEdukacja, 2009, ISBN 978-83-262-0146-2.
na (język albański)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
zaimek osobowy
- (1.1) my
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w papierowych słownikach. Jeśli znasz albański, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
na (język angielski)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
wykrzyknik
przysłówek
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język czeski)[edytuj]
- wymowa:
- wymowa
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
- przykłady:
- (1.1) Vědci soudí, že na nynější mexický poloostrov Yucatán tehdy dopadl asteroid o průměru asi 15 kilometrů a že srážka uvolnila energii rovnající se miliardě atomových bomb, jako byla ta svržená na Hirošimu. → Naukowcy sądzą, że na obecny meksykański półwysep Jukatan spadła wtedy asteroida o średnicy około 15 kilometrów i że zderzenie wyzwoliło energię odpowiadającą miliardowi bomb atomowych, takich jak ta zrzucona na Hiroszimę. (z Internetu)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język dolnołużycki)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) na (określenie miejsca)
- (1.2) na (określenie celu)
- przykłady:
- (1.1) Kócka jo na kšywje. → Kot jest na dachu.
- (1.2) Wón jo měch na blido chyśił. → Rzucił worek na stół.
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język kaszubski)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
wykrzyknik
- (2.1) weź
zaimek osobowy
- (3.1) ona
- przykłady:
- (1.1) Pòstawi misã na stół. → Postaw misę na stół.
- (2.1) Na! Biéj mie stądka! → Hej! Uciekaj mi stąd!
- (3.1) Zdrzë le jaczé na białka mô nielusé klatë. → Popatrz tylko jakie ta kobieta ma brudne włosy.
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- (3.1) zobacz też: Aneks:Język kaszubski - zaimki
- źródła:
na (język niemiecki)[edytuj]
- wymowa:
- IPA: [na]
- znaczenia:
wykrzyknik
- (1.1) no
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- na ja
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język romski)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
przysłówek
- (1.1) nie (zaprzeczenie czasownika)
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w papierowych słownikach. Jeśli znasz romski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
na (slovio)[edytuj]
- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- на
- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) na
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język słowacki)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 Danuta Abrahamowicz, Zofia Jurczak-Trojan, Maryla Papierz, Mały słownik słowacko-polski, s. 140, Warszawa, WSiP, 1994, ISBN 83-02-05094-6.
na (język suahili)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
spójnik
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (tok pisin)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
spójnik
- (1.1) i
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
na (język wilamowski)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
partykuła
- (1.1) nie
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- (1.1) ny
- antonimy:
- (1.1) ju
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
