na

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: Na, ná, nå

Spis treści

[edytuj] na (język polski)

na (1.1)
na (1.1)


wymowa: IPA: [na]
znaczenia:
przyimek opisujący...

(1.1) ...miejsce, w którym odbywa się czynność, tak że wyrażenie za przyimkiem znajduje się pod podmiotem
(1.2) miejsce jak opisane w (1.1), w kierunku którego odbywa się ruch
(1.3) ...moment w czasie
(1.4) ...miarę
(1.5) ...cel

przedrostek czasowników oznaczający...

(2.1) ...wzmocnienie intensywności znaczenia

przedrostek rzeczowników i przymiotników oznaczający...

(3.1) ...umiejscowienie w okolicy, przyleganie, związek

część składowa niektórych stałych zrostów

(4.1) zob. przykłady

wykrzyknik

(5.1) regionalizm śląski  weź!
(5.2) regionalizm śląski  masz!

odmiana: nieodm.
przykłady:

(1.1) Kot wygrzewał się na piecu.
(1.3) Pracować zaczynamy na sygnał, a całość ma być gotowa na piątek.
(1.4) Sprzedawano cukier na kilogramy; wytworzyła się doń kolejka na kilka metrów.
(1.5) Najpierw śmiało ruszył na wroga, a potem krzyczał „na pomoc!”.
(2.1) Paulina nakłamała i naplotkowała na temat swojej siostry.
(3.1) Jestem naocznym świadkiem tej koszmarnej kraksy na nabrzeżu.
(4.1) Naprawdę nadal prą naprzód?

składnia: (1.1) na +Ms.; (1.2) na +B.; (1.3) na +B.
kolokacje:

(1.1) coś znajduje się na czymś (na stole/podłodze/ulicy/...), coś przemieszcza się na coś (na stół/podłogę/ulicę/...); z nazwami krain geogr.: na Mazowszu/Mazowsze, na Śląsku/Śląsk, i z tymi nazwami państw: na Litwie/Litwę, Łotwie/Łotwę, Słowacja/Słowację, Węgrzech/Węgry, na Ukrainie/Ukrainę
(1.5) na przykład


synonimy: (1.1) w
antonimy: (1.?) pod
związki frazeologiczne: (1) na własne oczy, na pohybel
etymologia: W języku staropolskim pełnił ważną funkcję, wchodząc w związek z przyrostkiem -d (nad), służył też stopniowaniu przymiotnika → na-, nad-, naj- (nawysze, nanadwysze, nadna(j)wysze); z pruskiego no, gockiego ana, niemieckiego an (za "Słownik etymologiczny jezyka polskiego", Aleksander Brückner, 1927)
uwagi:
tłumaczenia:

  • afrykanerski: (1.1) aan
  • albański: (1.1) në
  • angielski: (1.1-2) on, at; (1.3-4) by
  • arabski: (1.1) على (ʕála)
  • białoruski (1.1-2) на, (1.3) па, (1.4) у,
  • duński: (1.1) på
  • hebrajski: (1.1) על (al)
  • kaszubski: (1.1) na
  • niemiecki: (1.1) auf
  • norweski (bokmål): (1.1) på
  • norweski (nynorsk): (1.1) på
  • perski: (1.1) در (dar)
  • slovio: (1.1) na/на
  • szwedzki: (1.1) på
  • ukraiński: (1.1-3,5) на

[edytuj] na (język kaszubski)


wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) na

wykrzyknik

(1.2) weź

zaimek osobowy

(1.3) ona

odmiana: liczba pojedyncza òna/na, ji/jé/ni, ji, jã/niã, nią, ni, òna/na, liczba mnoga zob. òne/ne
przykłady:

(1.1) Pòstawi misã na stół. → Postaw misę na stół.

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: (1.3) zob. też Aneks:Język kaszubski - zaimki

[edytuj] na (slovio)


wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) na

odmiana: (1.1)
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: zapis cyrylicą на

[edytuj] na (język suahili)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) i
(1.2) a

odmiana: (1.1) nieodmienne
przykłady:

(1.1) →

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] na (tok pisin)


wymowa:
znaczenia:
spójnik

(1.1) i

odmiana:
przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

Źródło: „http://pl.wiktionary.org/wiki/na”