południe

południe (język polski)

wymowa:

IPA: [pɔˈwudʲɲɛ], AS: [pou̯udʹńe], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • -ni… końcówka -ni…  wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chwila, kiedy Słońce jest najwyżej nad horyzontem w ciągu dnia; godzina dwunasta

(1.2) kierunek wskazywany przez lewą rękę przy patrzeniu na zachód; zob. zobacz też południe w Wikipedii

odmiana:

(1.1-2)

 

przypadek	liczba pojedyncza
mianownik	południe
dopełniacz	południa
celownik	południu
biernik	południe
narzędnik	południem
miejscownik	południu
wołacz	południe

przykłady:

(1.1) W każde południe polskie radio transmituje hejnał z Krakowa.

(1.2) ...potem pójdziemy 5 kilometrów na południe...

składnia:

(1.2) na południe od +B. biernik

kolokacje:

(1.1) w południe • przed południem • po południu

(1.2) iść/jechać/... na południe • być na południe od czegoś • przyjść od/z południa

synonimy:

antonimy:

(1.1-2) północ

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik Południowiec, południk m rodzaj męski, popołudnie n rodzaj nijaki, przedpołudnie n rodzaj nijaki

przym. przymiotnik południowy

przysł. przysłówek południowo

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1) zob. „pół”, „dzień”

(1.2) z (1.1)

uwagi:

tłumaczenia:

• albański: (1.1) mesditë
• angielski: (1.1) noon, midday; (1.2) South
• arabski: (1.2) جنوب (ǧanūb)
• bułgarski: (1.1) юг
• chorwacki: (1.1) podne n rodzaj nijaki; (1.2) jug m rodzaj męski
• czeski: (1.1) poledne; (1.2) jih
• dolnołużycki: (1.1) połdnjo n rodzaj nijaki, połudnjo n rodzaj nijaki; (1.2) pódpołdnjo n rodzaj nijaki
• duński: (1.1) middag, middagstid; (1.2) syd
• esperanto: (1.1) tagmezo; (1.2) sudo
• francuski: (1.1) midi; (1.2) sud m rodzaj męski, midi m rodzaj męski
• górnołużycki: (1.1) připołdnjo n rodzaj nijaki; (1.2) połdnjo n rodzaj nijaki
• hawajski: (1.2) hema
• hebrajski: (1.2) דרום m rodzaj męski (darom)
• hiszpański: (1.1) mediodía m rodzaj męski; (1.2) sur m rodzaj męski
• interlingua: (1.2) sud
• islandzki: (1.1) hádegi; (1.2) suður
• jidysz: (1.1) מיטאָג m rodzaj męski (mitog), האַלבער טאָג m rodzaj męski (halber tog); (1.2) דרום m rodzaj męski (dorem)
• kaszubski: (1.1-2) pôłnié
• krymskotatarski: (1.1) üyle
• niemiecki: (1.1) Mittag m rodzaj męski; (1.2) Süden m rodzaj męski
• norweski (bokmål): (1.1) middag m rodzaj męski; (1.2) sør n rodzaj nijaki, syd n rodzaj nijaki
• nowogrecki: (1.1) μεσημέρι n rodzaj nijaki; (1.2) νότος m rodzaj męski
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1) południe, po południu: ; (1.2)
• rosyjski: (1.1) полдень m rodzaj męski; (1.2) юг m rodzaj męski
• rumuński: (1.1) prânz n rodzaj nijaki
• słowacki: (1.1) poludnie n rodzaj nijaki; (1.2) juh m rodzaj męski
• szwedzki: (1.1) middag w rodzaj wspólny; (1.2) syd, söder
• ukraiński: (1.1-2) південь m rodzaj męski
• wepski: (1.1) suvi
• węgierski: (1.1-2) dél
• wilamowski: (1.1) myttaog
• włoski: (1.1) mezzogiorno m rodzaj męski; (1.2) mezzogiorno m rodzaj męski

źródła: