za

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] za (język polski)

wymowa: IPA: [za] wymowa ^?/i
znaczenia:
przyimek, służący do tworzenia wyrażeń, w których...

(1.1) ...omawiany element znajduje dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

(1.2) ...czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem

(1.3) ...dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie

(1.4) ...omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części

(1.5) ...wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności

(1.6) zamiast

(1.7) podczas

(1.8) w głosowaniu zgodnie z pytaniem; popierając kogoś

(1.9) o czasie po

przysłówek

(2.1) zbyt

odmiana: (1.1) nieodm. nieodmienny przykłady:

(1.1) Doniczka stoi za firanką.

(1.2) Oni poszli za dom.

(1.3) Mecz zaczyna się za godzinę.

(1.4) Złapał za słuchawkę telefonu.

(1.5) Za karę nie wolno ci oglądać telewizji.

(1.6) Płacę za wszystkich.

(1.7) Znów jest jak za dawnych lat.

(1.8) Zagłosowałem za opcją pierwszą.

(1.9) Mijał dzień za dniem, a on ciągle nie mógł podjąć decyzji

(2.1) Te buty są na mnie za duże.

składnia: (1.1, 1.8-9) za +N. narzędnik; (1.2-6) za +B. biernik; (1.7) za +D. dopełniacz
kolokacje: (1.8) głosować/być za...; (1.9) dzień za dniem, minuta za minutą
synonimy: (1.5) przez
antonimy: (1.1) przed
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: (1.8) wszystkie za i przeciw
etymologia:
uwagi: (1) przyimek wchodzi również w specyficzne związki z niektórymi czasownikami, tworząc wyrażenia o innych znaczeniach tłumaczenia:

(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle → zbyt

• angielski: (1.1-2) behind, after; (1.3) in (time); (1.5) because of; (1.6) for (pay for...); (1.7) in; (1.8) for (vote); (1) at
• bułgarski: (1.1-2) зад; (1.3) след; (1.6) за; (1.9) след
• dolnołużycki: (1.1-2) slědk, slězy, za
• duński: (1.1-2) bag; (1.3) om; (1.8) for; (1.9) efter, i
• hebrajski: (1.1) בעוד (beod)
• niemiecki: (1.1-2) hinter; (1.3) in (Zeit); (1.4) zu; (1.6) für; (1.7) zu; (1.8) für
• norweski (bokmål): (1.1) bak; (2.1) for, altfor
• szwedzki: (1.1) bakom; (1.3) om; (2.1) för

[edytuj] za (język dolnołużycki)

wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) dla

(1.2) za, od czegoś

(1.3) za (cel czynności)

(1.4) za (opis położenia)

odmiana: (1.1-4) nieodm. nieodmienny przykłady:

(1.1) Toś to zjawjenje jo typiske za luźi, kotarež su se dolnoserbšćinu w šuli pśiswojli. → To zjawisko jest typowe dla ludzi, którzy przyswoili sobie dolnołużycki w szkole.

(1.1) Kněz Alfred M. z Chóśebuza jo napisał wucbnicu dolnoserbskeje rěcy za Pólakow. → Pan Alfred M. napisał podręcznik języka dolnołużyckiego dla Polaków.

(1.2) Mato Koch jo ceptaŕ za nimšćinu a serbšćinu na dolnoserbskem gymnaziumje. → Mato Koch jest nauczycielem języka niemieckiego i łużyckiego w gimnazjum dolnołużyckim.

(1.2) W lěśe 1999 jo jogo tegdejšy ministarski prezident Sakskeje Kurt Biedenkopf do swójego kabineta pówołał, źož běšo až do 2002 statny minister za zwězkowe a europske nastupnosći. → W roku 1999 ówczesny premier Saksonii Kurt Biedenkopf powołał go do swojego gabinetu, gdzie był aż do roku 2002 ministrem do spraw związkowych i europejskich. (Wikipedia)

(1.3) Źomy za dom. → Idziemy za dom.

(1.4) Mója wjas jo za tu gólu. → Moja wieś jest za tym lasem.

składnia: (1.1-3) za + B. biernik; (1.4) za + N. narzędnik
kolokacje:
synonimy: (1.3-4) slězy
antonimy: (1.3-4) pśed
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: