za

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: .zaZAzAza-zza

za (język polski)[edytuj]

drzewo za (1.1) murem
pies biegnie za (1.5) piłką
księżyc za (1.7) dnia
ptak leci za (1.10) ptakiem
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[za], AS[za]
znaczenia:

przyimek, służący do tworzenia wyrażeń, w których…

(1.1) …omawiany element znajduje dalej w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
(1.2) …czynność odbywa się w kierunku dalszym w stosunku do wyrażenia za przyimkiem
(1.3) …dana czynność będzie wykonana po jakimś czasie
(1.4) …omawiana czynność, odnosząca się do całego elementu, została wykonana przez wykorzystanie jego części
(1.5) …wyrażenie za przyimkiem określa przyczynę wykonywania czynności
(1.6) zamiast
(1.7) podczas
(1.8) w głosowaniu zgodnie z pytaniem; popierając kogoś
(1.9) o czasie po
(1.10) …czynność odbywa się w kierunku określonym przez wyrażenie za przyimkiem

przysłówek

(2.1) zbyt
odmiana:
(1.1) nieodm. 
przykłady:
(1.1) Doniczka stoi za firanką.
(1.2) Oni poszli za dom.
(1.3) Mecz zaczyna się za godzinę.
(1.4) Złapał za słuchawkę telefonu.
(1.5) Za karę nie wolno ci oglądać telewizji.
(1.6) Płacę za wszystkich.
(1.7) Znów jest jak za dawnych lat.
(1.8) Zagłosowałem za opcją pierwszą.
(1.9) Mijał dzień za dniem, a on ciągle nie mógł podjąć decyzji
(1.10) Spóźniony pasażer biegł za autobusem.
(2.1) Te buty na mnie za duże.
składnia:
(1.1, 1.8-10) za + N. 
(1.2-6) za + B. 
(1.7) za + D. 
kolokacje:
(1.8) głosować / być za
(1.9) dzień za dniem • minuta za minutą
synonimy:
(1.5) przez
antonimy:
(1.1) przed
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przyim.  zza
związki frazeologiczne:
wszystkie za i przeciwbyć za a nawet przeciwbrać się za chachłypierwsze koty za płotyza nic na świecieszaleć za kimśwodzić kogoś za nosza króla Ćwieczkaspalić za sobą mostyjak za dotknięciem czarodziejskiej różdżkiza żadne skarby świataza kratkiciągnąć kogoś za językza Bóg zapłać niewiele kupisznie miła jest taka praca, za którą nie bywa płacazamienił stryjek za siekierkę kijektrzymaj język za zębamioko za oko, ząb za ząbza pieniądze wszystkiego dostanie, prócz ojca i matkiza kółkiemzima za pasemw ślad zaza granicąza pomocąza pośrednictwemza pięć dwunastatrzymać się za kieszeń
etymologia:
uwagi:
(1) przyimek wchodzi również w specyficzne związki z niektórymi czasownikami, tworząc wyrażenia o innych znaczeniach
tłumaczenia:
(2.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: zbyt
źródła:

za (język czeski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i
znaczenia:

przyimek

(1.1) za
(1.2) za, podczas, w czasie
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

za (język dolnołużycki)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

przyimek

(1.1) dla
(1.2) za, od czegoś
(1.3) za (cel czynności)
(1.4) za (opis położenia)
odmiana:
(1.1-4) nieodm. 
przykłady:
(1.1) Toś to zjawjenje jo typiske za luźi, kotarež su se dolnoserbšćinu w šuli pśiswojli.To zjawisko jest typowe dla ludzi, którzy przyswoili sobie dolnołużycki w szkole.
(1.1) Kněz Alfred M. z Chóśebuza jo napisał wucbnicu dolnoserbskeje rěcy za Pólakow.Pan Alfred M. napisał podręcznik języka dolnołużyckiego dla Polaków.
(1.2) Mato Koch jo ceptaŕ za nimšćinu a serbšćinu na dolnoserbskem gymnaziumje. → Mato Koch jest nauczycielem języka niemieckiego i łużyckiego w gimnazjum dolnołużyckim.
(1.2) W lěśe 1999 jo jogo tegdejšy ministarski prezident Sakskeje Kurt Biedenkopf do swójego kabineta pówołał, źož běšo do 2002 statny minister za zwězkowe a europske nastupnosći.W roku 1999 ówczesny premier Saksonii Kurt Biedenkopf powołał go do swojego gabinetu, gdzie był do roku 2002 ministrem do spraw związkowych i europejskich. (Wikipedia)
(1.3) Źomy za dom.Idziemy za dom.
(1.4) Mója wjas jo za tu gólu.Moja wieś jest za tym lasem.
składnia:
(1.1-3) za + B. 
(1.4) za + N. 
kolokacje:
synonimy:
(1.3-4) slězy
antonimy:
(1.3-4) pśed
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: