raz

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] raz (język polski)

wymowa: IPA: [ras] wymowa ^?/i lm liczba mnoga ['razɨ] wymowa ^?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia

(1.2) pojedyncza realizacja czynności

(1.3) jednostka jakiejś wielkości

(1.4) okoliczność, ewentualność

(1.5) na razie - obecnie, teraz

(1.6) na razie - do zobaczenia później (forma pożegnania)

(1.7) przy liczeniu jeden

(1.8) razy określenie mnożenia jako działania matematycznego

odmiana: (1.1-4) lp liczba pojedyncza raz, razu, razowi, raz, razem, razie, razie; lm liczba mnoga razy, razów, razom, razy, razami, razach, razy przykłady:

(1.1) Bandyci otoczyli go i ze wszystkich stron spadły na niego razy.

(1.2) Dwa razy próbowałam dostać się na politechnikę: w poprzednim i tym roku.

(1.3) Bagażnik tego opla jest półtora raza większy niż bagażnik tego forda – pierwszy ma pojemność 600 a drugi 400 litrów.

(1.4) W razie, gdybyś czegoś jeszcze potrzebował, zadzwoń do mnie.

(1.5) Nasza córka na razie dopiero uczy się pisać, ale umie już stawiać parę liter.

(1.6) Zobaczymy się jutro, na razie!

(1.7) raz, dwa, trzy, ...

(1.8) Pięć razy trzy równa się piętnaście.

składnia:
kolokacje: (1.1) wymierzać/zadawać razy; okładać kogoś razami; miotać/kulić/słaniać się pod razami (bicza, bata); (1.2) po raz drugi/trzeci...; trzeci/czwarty... raz z rzędu; (1.2-3) dwa/trzy/trzy i pół razy; półtora raza; (1.4) tym/innym razem; pewnego razu; w razie potrzeby; (1.5-6) na razie
synonimy: (1.1) smagnięcie, cios, uderzenie, trafienie; (1.2) kroć
antonimy:
wyrazy pokrewne: rzecz. rzeczownik razy, uraz, wyraz, zarazek; czas. czasownik narazić, porazić, przerazić, razić, urazić, wyrazić, zarazić, zrazić; przym. przymiotnik doraźny, jednorazowy, raźny; przysł. przysłówek coraz, naraz, nieraz, razem, raźno, wraz, zaraz, zarazem
związki frazeologiczne: ani razu, na razie, raz na zawsze, raz po raz, raz za razem, pierwszy raz, w razie czego, w żadnym razie; przysłowia: raz na wozie, raz pod wozem, do trzech razy sztuka, nie od razu Kraków zbudowano, raz kozie śmierć
etymologia:
uwagi: (1.1) „Wymierzanie razów” odnosi się najczęściej do razów bicza/bata. Jest to pozostałość z czasów, kiedy określoną ilość uderzeń biczem stosowano jako karę. Ukarany otrzymywał np. 15 razów, które mu wymierzano. Zadawanie razów natomiast kojarzy się raczej z zadawaniem ran bronią (toporem, piką, bagnetem). tłumaczenia:

• angielski: (1.1) blow; (1.2-3) jeden raz once, dwa razy twice, więcej razy time; (1.4) case
• dolnołużycki: (1.2) raz m rodzaj męski
• jidysz: (1.2-4) איין מאָל (ejn amol)
• niemiecki: (1.6) bis bald, bis dann, bis später
• szwedzki: (1.2) gång, (1.7) ett
• ukraiński: (1.1) удар m rodzaj męski; (1.2-3) раз m rodzaj męski

[edytuj] raz (język dolnołużycki)

wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) raz (wystąpienie czegoś)

odmiana: przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje: (1.1) prědny/drugi/tśeśi ~, slědny ~
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] raz (esperanto)

wymowa:
znaczenia:
morfem

(1.1) golić

odmiana: przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
wyrazy pochodne: czas. czasownik razi; rzecz. rzeczownik razo, razado, razilo, razisto
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: