raz

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Spis treści

[edytuj] raz (język polski)

wymowa:
lp  wymowa ?/i, IPA[ras], AS[ras], zjawiska fonetyczne: wygł. ; lm  ['razɨ] wymowa ?/i
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia
(1.2) pojedyncza realizacja czynności
(1.3) jednostka jakiejś wielkości
(1.4) okoliczność, ewentualność
(1.5) przy liczeniu jeden
(1.6) lm  razyokreślenie mnożenia jako działania matematycznego
odmiana:
(1.1,4)
(1.2-3)
(1.5-6) nieodm. 
przykłady:
(1.1) Bandyci otoczyli go i ze wszystkich stron spadły na niego razy.
(1.2) Dwa razy próbowałam dostać się na politechnikę: w poprzednim i tym roku.
(1.3) Bagażnik tego opla jest półtora raza większy niż bagażnik tego fordapierwszy ma pojemność 600 a drugi 400 litrów.
(1.4) W razie, gdybyś czegoś jeszcze potrzebował, zadzwoń do mnie.
(1.5) Raz, dwa, trzy
(1.6) Pięć razy trzy równa się piętnaście.
składnia:
kolokacje:
(1.1) wymierzać / zadawać razy • okładać kogoś razami • miotać / kulić / słaniać się pod razami (bicza, bata)
(1.2) po raz drugi / trzeci / … • trzeci / czwarty / … raz z rzędu
(1.2-3) dwa / trzy / trzy i pół razy • półtora raza
(1.4) tym / innym razem • pewnego razu • w razie potrzeby
synonimy:
(1.1) smagnięcie, cios, uderzenie, trafienie
(1.2) kroć
antonimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  razy, uraz m , wyraz m , zarazek m 
przym.  doraźny, jednorazowy, raźny, razowy
przysł.  coraz, naraz, nieraz, razem, raźno, wraz, zaraz, zarazem
czas.  narazić dk. , porazić dk. , przerazić dk. , razić ndk. , urazić dk. , wyrazić dk. , zarazić dk. , zrazić dk. 
przyim.  wraz
part.  zaraz, zarazem
związki frazeologiczne:
ani razuna razieraz na zawszeraz po razraz za razempierwszy razw razie czegow żadnym razieod razu
przysłowia: raz na wozie, raz pod wozemdo trzech razy sztukanie od razu Kraków zbudowanoraz kozie śmierć
etymologia:
uwagi:
(1.1) „Wymierzanie razów” odnosi się najczęściej do razów bicza/bata. Jest to pozostałość z czasów, kiedy określoną liczbę uderzeń biczem stosowano jako karę. Ukarany otrzymywał np. 15 razów, które mu wymierzano. Zadawanie razów natomiast kojarzy się raczej z zadawaniem ran bronią (toporem, piką, bagnetem).
tłumaczenia:
źródła:
  1. razu czy raza? w: Poradnia językowa PWN.

[edytuj] raz (język dolnołużycki)

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) raz (wystąpienie czegoś)
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
(1.1) prědny/drugi/tśeśi ~, slědny ~
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

[edytuj] raz (esperanto (morfem))

wymowa:
znaczenia:

morfem

(1.1) golić
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pochodne:
czas.  razi
rzecz.  razo, razado, razilo, razisto
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Współpraca
Narzędzia
W innych językach