raz
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Spis treści |
raz (język polski)[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) uderzenie wymierzone za pomocą przeznaczonego do tego celu narzędzia
- (1.2) pojedyncza realizacja czynności
- (1.3) jednostka jakiejś wielkości
- (1.4) okoliczność, ewentualność
- (1.5) przy liczeniu jeden
- odmiana:
- (1.1,4)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik raz razy dopełniacz razu razów celownik razowi razom biernik raz razy narzędnik razem razami miejscownik razie razach wołacz razie razy - (1.2-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik raz razy dopełniacz raza[1] razów celownik razowi razom biernik raz razy narzędnik razem razami miejscownik razie razach wołacz razie razy - (1.5) nieodm.
- przykłady:
- (1.1) Bandyci otoczyli go i ze wszystkich stron spadły na niego razy.
- (1.2) Dwa razy próbowałam dostać się na politechnikę: w poprzednim i tym roku.
- (1.3) Bagażnik tego opla jest półtora raza większy niż bagażnik tego forda – pierwszy ma pojemność 600 a drugi 400 litrów.
- (1.4) W razie, gdybyś czegoś jeszcze potrzebował, zadzwoń do mnie.
- (1.5) Raz, dwa, trzy…
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) wymierzać / zadawać razy • okładać kogoś razami • miotać / kulić / słaniać się pod razami (bicza, bata)
- (1.2) po raz drugi / trzeci / … • trzeci / czwarty / … raz z rzędu
- (1.2-3) dwa / trzy / trzy i pół razy • półtora raza
- (1.4) tym / innym razem • pewnego razu • w razie potrzeby
- synonimy:
- (1.1) smagnięcie, cios, uderzenie, trafienie
- (1.2) kroć
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. uraz m, zarazek m
- przym. doraźny, jednorazowy, raźny, razowy
- przysł. coraz, naraz, nieraz, razem, raźno, wraz, zaraz, zarazem
- czas. narazić dk., porazić dk., przerazić dk., razić ndk., urazić dk., zarazić dk., zrazić dk.
- przyim. wraz
- part. zaraz, zarazem
- spójnik razy
- związki frazeologiczne:
- ani razu • na razie • raz na zawsze • raz po raz • raz za razem • pierwszy raz • w razie czego • w żadnym razie • od razu
- przysłowia: raz na wozie, raz pod wozem • do trzech razy sztuka • nie od razu Kraków zbudowano • raz kozie śmierć
- etymologia:
- uwagi:
- (1.1) „Wymierzanie razów” odnosi się najczęściej do razów bicza/bata. Jest to pozostałość z czasów, kiedy określoną liczbę uderzeń biczem stosowano jako karę. Ukarany otrzymywał np. 15 razów, które mu wymierzano. Zadawanie razów natomiast kojarzy się raczej z zadawaniem ran bronią (toporem, piką, bagnetem).
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) blow; (1.2-3) jeden raz once, dwa razy twice, więcej razy time; (1.4) case
- arabski: (1.2) مرة
- dolnołużycki: (1.2) raz m
- esperanto: (1.2) fojo
- hiszpański: (1.2) vez f; (1.3) vez f; (1.4) vez f, caso m; (1.5) un
- jidysz: (1.2) איין מאָל (ejn amol); (1.3) איין מאָל (ejn amol); (1.4) איין מאָל (ejn amol)
- niemiecki: (1.2) jeden raz einmal, mal
- nowogrecki: (1.2) φορά f; (1.3) φορά, μερίδα f; (1.4) περίπτωση f; (1.5) ένα
- polski język migowy:
(w zapisie )
- szwedzki: (1.2) gång; (1.5) ett
- ukraiński: (1.1) удар m; (1.2) раз m; (1.3) раз m
- źródła:
- ↑ razu czy raza? w: Poradnia językowa PWN.
raz (język dolnołużycki)[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) raz (wystąpienie czegoś)
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
raz (esperanto (morfem))[edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
- (1.1) golić
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
