pies
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] pies (język polski)
wymowa: IPA: [pʲɛs] wymowa
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) zool. Canis familiaris, zwierzę domowe; zob. też pies w Wikipedii
- (1.2) samiec psa (1.1)
- (1.3) slang. policjant[1]
odmiana: (1) lp pies, psa, psu, psa, psem, psie, psie; lm ps|y, ~ów, ~om, ~y, ~ami, ~ach, ~y przykłady:
- (1.1) Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.
- (1.2) Czy to jest pies, czy suka?
- (1.3) Psy stoją na patrolu.
składnia:
kolokacje: (1.1) mieć psa ■ wyprowadzać psa na spacer ■ ~ gryzie/warczy/szczeka/merda ogonem
synonimy: (1.1) kundel; (1.3) zob. policjant
antonimy: (1.1) kot, wilk; (1.2) suka
wyrazy pokrewne: rzecz. psiadusza, psiajucha, psiak, psiakostka, psiakość, psiakrew, psiamać, psiarnia, psiarz, psica, psiątko, psina, psubrat, psiawiara; przym. psi; zdrobn. piesek, psiaczek, psinka, zgrub. psisko
związki frazeologiczne: tu leży pies pogrzebany, pies kogoś jebał, pies ogrodnika, pies na baby, pogoda pod psem, psu na budę, pieskie życie, psia wachta, psia koja, pies Pawłowa, nie dla psa kiełbasa, pies łańcuchowy Darwina, na psa urok, ni pies, ni wydra, schodzić na psy, łżeć jak pies, delikatny jak francuski piesek, pies z nim tańcował, psi żywot, psie figle, psi obowiązek, całować psa w nos, wyć jak pies do księżyca, żyć jak pies z kotem, wieszać na kimś psy, lubić kogoś jak psy dziada w ciasnej ulicy, robić coś psim swędem, wyglądać jak zbity pies, być wyszczekanym jak pies, Psia kość !, kupować za psie pieniądze, wyszczekać/odszczekać coś jak pies, wierny jak pies; zobacz też: przysłowia o psie
etymologia: źródłosłów dla pol. Psary[2]
uwagi:
- (1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
- (1.2) samica psa → suka
tłumaczenia:
- abchaski: (1.1) ала
- afrykanerski: (1.1) hond
- angielski: (1.1) dog
- arabski: (1.1) كلب (kalb)
- awarski: (1.1) гьой
- bambara: (1.1) wulu
- białoruski: (1.1) сабака (sabaka)
- bośniacki: (1.1) pas m
- bułgarski: (1.1) куче n (kucze)
- chiński: (1.1) 狗, 犬 (quǎn); (1.2) 公狗
- chorwacki: (1.1) pas m
- czeski: (1.1) pes m
- dolnołużycki: (1.1) pjas m
- duński: (1.1) hund w; (1.3) strissersvin n
- esperanto: (1.1) hundo
- estoński: (1.1) koer
- fiński: (1.1) koira
- francuski: (1.1) chien m
- górnołużycki: (1.1) pos, psyk
- grecki: (1.1) σκύλος m, σκυλί n
- grenlandzki: (1.1) qimmeq
- gruziński: (1.1) ძაღლი (dzaghli)
- hebrajski: (1.1) כלב m (kelew)
- hindi: (1.1) कुत्ता
- hiszpański: (1.1) perro m, choco m (zach. Argentyna)
- holenderski: (1.1) hond
- ido: (1.1) hundo
- interlingua: (1.1) can
- islandzki: (1.1) hundur m
- japoński: (1.1) 犬 (quan) (1.2); いぬ (inu)
- jidysz: (1.1) הונט m (hunt)
- kaszubski: (1.1) tósz m
- koreański: (1.1) 개
- litewski: (1.1) šuo
- łaciński: (1.1) canis m
- maltański: (1.1) kelb
- niemiecki: (1.1) Hund m
- norweski (bokmål): (1.1) hund m
- perski: (1.1) سگ (sag)
- portugalski: (1.1-1.2) cão m, cachorro m
- rosyjski: (1.1) собака f (sobaka), пёс m
- rumuński: (1.1) cîine
- serbski: (1.1) пас m
- slovio: (1.1) sobak (собак)
- słowacki: (1.1) pes
- szwedzki: (1.1) hund w, vovve w
- tatarski: (1.1) et
- tetum: (1.1) asu
- turecki: (1.1) köpek m
- ukraiński: (1.1) собака m, пес m
- wepski: (1.1) koir
- węgierski: (1.1) kutya
- włoski: (1.1-2) cane m
źródła:
- ↑ Maciej Czeszewski, Słownik polszczyzny potocznej, s. 231, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14631-1, ISBN 978-83-01-14631-3.
- ↑ hasło Psary w: Maria Malec, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski, s. 201, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003. ISBN 83-01-13857-2.
