pies

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Spis treści

pies (język polski) [edytuj]

pies (1.1)
pies (1.2) i suka
psy (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA: [pʲjɛs], AS: [pʹi ̯es], zjawiska fonetyczne: zmięk. • i → j  
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool.  Canis familiaris[1], zwierzę domowe; zob.  też pies w Wikipedii
(1.2) samiec psa (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(2.1) slang.  policjant[2]
odmiana:
(1.1-2)
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik pies psy
dopełniacz psa psów
celownik psu psom
biernik psa psy
narzędnik psem psami
miejscownik psie psach
wołacz psie psy
(2.1)
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik pies psy
dopełniacz psa psów
celownik psu psom
biernik psa psy / psów
narzędnik psem psami
miejscownik psie psach
wołacz psie psy
przykłady:
(1.1) Pies jest najlepszym przyjacielem człowieka.
(1.2) Czy to jest pies czy suka?
(2.1) Psy stoją na patrolu.
składnia:
kolokacje:
(1.1) pies rasowy • pies pracujący • pies obronny • pies stróżujący • pies pomocnik • pies terapeutyczny • pies asystujący • pies ratownik • pies policyjny • pies zaganiający • pies gończy • pies aportujący • pies wodny • pies dowodny • pies towarzyszący • pies asystujący • pies opiekun • pies ozdobny • pies do towarzystwa • pies przewodnik • pies pasterski • kynol.  francuski pies dowodny • francuski pies wodny • pies kanaryjski • pies z Majorki • pirenejski pies górski • portugalski pies stróżujący • pies górski z Appenzell • berneński pies pasterski • duży szwajcarski pies pasterski • australijski pies pasterski • afrykański pies na lwy • gładkowłosy pies aportujący • fryzyjski pies wodny • hiszpański pies wodny • portugalski pies wodny • portugalski pies dowodny • romański pies wodny • pies faraona • nagi pies meksykański • nagi pies peruwiański • mieć psa • wyprowadzać psa na spacer • pies gryzie / warczy / szczeka / merda ogonem
synonimy:
(1.1) pies rasowy rasowiec, gw. warsz.  skowyr, reg. pozn.  kejter, reg. pozn.  luńt, pogard.  kundel
(2.1) zob. : policjant
antonimy:
(1.1) kot
(1.2) suka
wyrazy pokrewne:
rzecz.  psowate nm.-os.  lm , psiarnia f , psiarz m , psica f , psiątko n , psina f , psiara f 
zdrobn.  piesek m , psiaczek m , psinka f , pieseczek m 
zgrub.  psiak m , psisko n 
przym.  psi, psowaty, pieski
przysł.  psio
związki frazeologiczne:
psi urok • tu leży pies pogrzebany • wulg.  pies kogoś jebał • pies ogrodnika • pot.  pies na baby • pogoda pod psem • psu na budę • psia wachta • psia koja • pies Pawłowa • nie dla psa kiełbasa • pies łańcuchowy Darwina • na psa urok • ni pies, ni wydra • schodzić na psy • łgać jak pies • delikatny jak francuski piesek • francuski piesek • pies z nim tańcował • psie figle • całować psa w nos • wyć jak pies do księżyca • żyć jak pies z kotem • wieszać na kimś psy • lubić kogoś jak psy dziada w ciasnej ulicy • wyglądać jak zbity pies • być wyszczekanym jak pies • wyszczekać coś jak pies • odszczekać coś jak pies • wierny jak pies • pies ci mordę lizał • psu oczy sprzedał • tanie kupisz, psom wyrzucisz • w marcu koty, w kwietniu psy, a dopiero w maju my
zobacz też: przysłowia o psie
etymologia:
(1.1) źródłosłów dla pol.  Psary[3]
uwagi:
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Rasy psów
(1.2) samica psa: suka
(2.1) zwykle jest używana deprecjacyjna forma męskozwierzęca
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ zob.  też Canis familiaris w katalogu gatunków
  2. ↑ Maciej Czeszewski, Słownik polszczyzny potocznej, s. 231, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, ISBN 83-01-14631-1, ISBN 978-83-01-14631-3.
  3. ↑ hasło Psary w: Maria Malec, Słownik etymologiczny nazw geograficznych Polski, s. 201, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, ISBN 83-01-13857-2.

pies (język hiszpański) [edytuj]

wymowa:
IPA: [pjes]
znaczenia:

rzeczownik, forma pochodna

(1.1) lm  od: pie
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=pies&oldid=3268598”