czas
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Spis treści |
czas (język polski) [edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; zob. też czas w Wikipedii
- (1.2) chwila, moment; pora
- (1.3) gram. sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza mianownik czas dopełniacz czasu celownik czasowi biernik czas narzędnik czasem miejscownik czasie wołacz czasie - (1.2-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik czas czasy dopełniacz czasu czasów celownik czasowi czasom biernik czas czasy narzędnik czasem czasami miejscownik czasie czasach wołacz czasie czasy - (2) nieodm.
- przykłady:
- (1.1) Czas jest nazywany „czwartym wymiarem”.
- (1.2) Myślę, że już czas iść.
- (1.3) W języku polskim są trzy czasy: przeszły, teraźniejszy i przyszły.
- kolokacje:
- (1.1) czas letni • czas zimowy
- (1.2) do czasu • z czasem
- (1.3) czas zaprzeszły/przeszły/teraźniejszy/przyszły
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. międzyczas m, czasomierz, czasoprzestrzeń, czasownik
- przym. czasochłonny, czasowy
- przysł. czasem, czasami
- przyim. podczas
- związki frazeologiczne:
- być/przyjechać/… o czasie/na czas • ciężkie czasy • co jakiś czas • co pewien czas • coś jest kwestią czasu • coś jest na czasie • coś nie jest na czasie • czas leczy rany • czas nagli • czas po temu • czas to pieniądz • dawnymi czasy • do swego czasu • do,pewnego czasu • duch czasu • gorący czas • kawał czasu • mieć czas na coś • na czas • nadchodzi/nadszedł/zbliża się czyjść czas • nadszarpnięty przez ząb czasu • najwyższy czas • nie ma czasu na coś • o czasie • od czasu do czasu • po czasie • przed czasem • rychło w czas • swego czasu • szkoda czasu i atłasu • w sam czas • w swoim czasie • we właściwym czasie • wyspać się za wszystkie czasy • wyścig z czasem • z biegiem czasu • z czasem • za czyichś czasów • za dawnych czasów • zabijać czas • zrobić na czas
- etymologia:
- (1.1) biblijny hebrajski "kes"
- uwagi:
- zobacz też: polskie przysłowia o czasie
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) tyd
- angielski: (1.1) time; (1.2) time; (1.3) tense; (2.1) sometimes
- arabski: آن (’ān) m, وقت wakt (أوقات aukat), زمن zaman (أزمان azman), زمان zaman (أزمنة azmina), (wyznaczanie czasu, np. strefa czasowa) توقيت taukit
- baskijski: (1.1) denbora; (1.2) une, memento, momentu; (1.3) denbora, aldi
- bengalski: (1.1) সময় (samaẏa)
- białoruski: (1.1) час m
- bułgarski: (1.1) време n
- chiński: (1.1) tradycyjny 時間; uproszczony 时间; pinjin: shíjiān
- chorwacki: (1.1) vrijeme n
- czeski: (1.1) čas m
- czirokeski: (1.1) ᎠᎴᏰᏑ
- dolnołużycki: (1.1) cas m
- duński: (1.1-3) tid w; (1.3) tempus n
- esperanto: (1.1,2,3) tempo
- estoński: (1.1) aeg
- ewe: (1.1) ɣeyiɣi
- farerski: (1.1) tíð f
- fiński: (1.1) aika; (1.2) hetki, aika; (1.3) aikamuoto
- francuski: (1.1) temps m
- hebrajski: (1.1) זמן m (zman), hebrajski biblijny: (1.1) kes [potrzebna transliteracja na hebrajski]
- ido: (1.1) tempo
- irlandzki: (1.1) am m
- islandzki: (1.1) tími m; (1.?) stundum
- japoński: (1.1) 時間 (じかん), 時 (とき); (1.2) 一瞬 (いっしゅん), 時 (とき); (1.3) 時制 (じせい), テンス; (2.1) 時々 (ときどき), 時には (ときには)
- jidysz: (1.1) צײַט f (cajt)
- kaszubski: (1.1) czas m; cząd m
- kataloński: (1.1) temps m
- koreański: (1.1) 시간; (1.2) 시간
- krymsko-tatarski: (1.1) vaqıt
- łaciński: tempus n
- niemiecki: (1.1) Zeit f; (1.2) Zeit f; (1.3) Tempus n, Zeitform f; (2.1) manchmal
- norweski (bokmål): (1.1) tid
- nowogrecki: (1.1) χρόνος m
- ormiański: (1.1) ժամանակ (žamanak)
- polski język migowy:
(w zapisie )
- rosyjski: (1.1-3) время n
- rumuński: (1.1) timp n
- sanskryt: (1.1) अखण्ड
- serbski: (1.1) време, vreme n
- słowacki: (1.1) čas m
- słowiński: (1.1) czas m
- szwedzki: (1.1) tid w
- tagalski: (1.1) oras
- tetum: (1.1) tempu, bain
- tybetański: (1.1) ཆུ་ཚོད
- ukraiński: (1.1-3) час m
- węgierski: (1.1) idő
- wilamowski: (1.1) cȧjt f
- włoski: (1.1) tempo m; (1.2) tempo m; (1.3) tempo m
- źródła:
czas (język kaszubski) [edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) czas
- (1.2) okres
- przykłady:
- (1.1) Òd tegò czasu móm co do ti domenë malińką niészmakã. → Od tego czasu mam co do tej domeny maleńki niesmak.
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
czas (język słowiński) [edytuj]
- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) czas
- przykłady:
- (1.1)
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
