czas
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] czas (język polski)
wymowa: IPA: /t͡ʂas/ wymowa
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; zob. też czas w Wikipedii
- (1.2) chwila, moment; pora
- (1.3) gram. sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
przysłówek
odmiana: (1) lp czas, ~u, ~u, ~, ~em, ~ie, ~ie; lm ~y, ~ów, ~om, ~y, ~ami, ~ach, ~y; (2) nieodm.; (1.1) blm przykłady:
- (1.1) Czas jest nazywany „czwartym wymiarem”.
- (1.2) (Ja) myślę, że już czas iść.
- (1.3) W języku polskim są trzy czasy: przeszły, teraźniejszy i przyszły.
składnia: (1.2) ~ +bezokolicznik, ~ +D., ~ na +B., ~ do +D., ~ ku +C.
kolokacje: (1.1) czas letni, czas zimowy; (1.2) do czasu; z czasem; (1.3) czas przeszły/teraźniejszy/przyszły
synonimy: (1.2) chwila, moment, pora
antonimy: (1.1) przestrzeń
wyrazy pokrewne: (1.1) przysł. czasem, czasami; rzecz. czasomierz, czasoprzestrzeń, czasownik; przym. czasochłonny, czasowy
związki frazeologiczne: co pewien czas, najwyższy czas, od czasu do czasu, być na czasie, zabijać czas, być/przyjechać/... o czasie/na czas; na czas, zrobić na czas, ciężkie czasy, coś jest kwestią czasu, czas leczy rany, swego czasu, wyścig z czasem
etymologia:
uwagi: zobacz też: polskie przysłowia o czasie tłumaczenia:
- angielski: (1.1-2) time; (1.3) tense; (2.1) sometimes
- arabski: وقت wakt (أوقات aukat), زمن zaman (أزمان azman), زمان zaman (أزمنة azmina), (wyznaczanie czasu, np. strefa czasowa) توقيت taukit
- chorwacki: (1.1) vrijeme n
- dolnołużycki: (1.1) cas m
- duński: (1.1-3) tid w; (1.3) tempus n
- esperanto: (1.1) tempo
- estoński: (1.1) aeg
- fiński: (1.1) aika; (1.2) hetki, aika; (1.3) aikamuoto
- francuski: (1.1) temps m
- hebrajski: (1.1) זמן m (zman)
- ido: (1.1) tempo
- irlandzki: (1.1) am m
- islandzki: (1.1) tími m (1.4) stundum
- japoński: (1.1) 時間 (じかん), 時 (とき); (1.2) 一瞬 (いっしゅん), 時 (とき); (1.3) 時制 (じせい), テンス; (2.1) 時々 (ときどき), 時には (ときには)
- jidysz: (1.1) צײַט f (cajt)
- koreański: (1.1-2) 시간
- niemiecki: (1.1-2) Zeit f; (1.3) Tempus n, Zeitform f; (2.1) manchmal
- norweski (bokmål): (1.1) tid
- rosyjski: (1.1-3) время n
- rumuński: (1.1) timp n
- serbski: (1.1) vreme n
- słowacki: (1.1) čas m
- szwedzki: (1.1) tid w
- tetum: (1.1) tempu, bain
- ukraiński: (1.1-3) час m
- węgierski: (1.1) idő
- wilamowski: (1.1) cajt
- włoski: (1.1,3) tempo m