czas

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

czas (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ʧ̑as], AS[čas]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wymiar używany do określania kolejności zdarzeń; zob.  też czas w Wikipedii
(1.2) chwila, moment; pora
(1.3) gram.  sposób odmiany czasownika, polegający na rozróżnianiu chwili wykonania czynności względem momentu wypowiedzi
odmiana:
(1.1)
(1.2-3)
przykłady:
(1.1) Czas jest nazywanyczwartym wymiarem”.
(1.2) Myślę, że już czas iść.
(1.3) W języku polskim trzy czasy: przeszły, teraźniejszy i przyszły.
składnia:
(1.2) czas + bezok.  • czas + D.  • czas na + B.  • czas do + D.  • czas ku + C. 
kolokacje:
(1.1) czas letni • czas zimowy
(1.2) do czasu • z czasem
(1.3) czas zaprzeszły / przeszły / teraźniejszy / przyszły
synonimy:
(1.2) chwila, moment, pora
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  międzyczas m , czasomierz, czasoprzestrzeń, czasownik
przym.  czasochłonny, czasowy
przysł.  czasem, czasami
przyim.  podczas
związki frazeologiczne:
(być / przyjechać / …) o czasie / na czasciężkie czasyco jakiś czasco pewien czasbyć kwestią czasubyć na czasieczas leczy ranyczas nagliczas po temuczas to pieniądzdawnymi czasydo swego czasudo pewnego czasuduch czasugorący czaskawał czasumieć czas (na coś) • na czasnadchodzi / nadszedł / zbliża się czyjś czasnadszarpnięty przez ząb czasunajwyższy czasnie ma czasu (na coś) • o czasieod czasu do czasupo czasieprzed czasemrychło w czasswego czasuszkoda czasu i atłasuw czasach słusznie minionychw sam czasw swoim czasiewe właściwym czasiewyspać się za wszystkie czasywyścig z czasemz biegiem czasuz czasemza czasów (kogoś / czyichś) • za dawnych czasówzabijać czaszrobić na czas
etymologia:
(1.2) prasł.  časъ (< praindoeur.  kēso-) → odcinek czasu[1]
(1.1,3) pochodne od (1.2)
uwagi:
zob.  też czas w Wikicytatach
zobacz też: polskie przysłowia o czasie
tłumaczenia:
źródła:
  1. Wiesław Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Wydawnictwo Literackie, 2006, ISBN 83-08-03648-1.

czas (język kaszubski)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) czas
(1.2) okres
odmiana:
przykłady:
(1.1) Òd tegò czasu móm co do ti domenë malińką niészmakã. → Od tego czasu mam co do tej domeny maleńki niesmak.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

czas (język słowiński)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) czas
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła: