że

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: ze, že, ZE

[edytuj] że (język polski)


wymowa: IPA: /ʐɛ/ wymowa ?/i
znaczenia:
spójnik, łączący zdania lub równoważniki zdań nadrzędne z podrzędnym tworząc konstrukcje

(1.1) …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym
(1.2) …podającą przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym
(1.3) …podającą skutek opisaną w zdaniu nadrzędnym

partykuła

(2.1) przyrostek, wzmacniający konstrukcje z czasownikami w trybie rozkazującym lub w zdaniach pytających

konstrukcja…

(3.1) spójnika że (1) z końcówką czasownikową (żem, żeś, żeśmy, żeście)

odmiana: (1, 2) nieodm.  przykłady:

(1.1) W gazecie napisano, że od jutra zdrożeje cukier.
(1.1) Nie wiedzieliśmy, że już nie mamy pieniędzy.
(1.2) Nie zdał egzaminu, dlatego że nie chciało mu się uczyć.
(1.3) Zjadł tyle słodyczy, że przytył 10 kilo.
(2.1) Zróbże wreszcie swoją pracę domową! Niechże on mi tu pomoże! I czemuż mi dopiero teraz to mówicie?

składnia:
kolokacje: (1.2) dlatego że, pomimo że, mimo że, tylko że
synonimy: (1.1) iż; (1.2) bo, ponieważ; (1.3) więc
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: że tak powiem
etymologia:
uwagi:

  1. w (1.1) i (1.3) stawiamy przed „że” przecinek; w (1.2) stawiamy przed wyrazem poprzedzającym „że”
  2. (1.1) wyraz „iż” ma dokładnie to samo znaczenie
  3. (2.1) jeżeli wyraz, do którego dołącza się przyrostek kończy się samogłoską, można użyć formy „-ż” (np. „weźże”, ale „weźcież”)

tłumaczenia:

Źródło „http://pl.wiktionary.org/wiki/%C5%BCe”
W innych językach