mieć

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: miec

[edytuj] mieć (język polski)


wymowa: IPA: [mʲɛʨ] wymowa ?/i
znaczenia:
czasownik nieprzechodni

(1.1) być w posiadaniu czegoś, posiadać coś
(1.2) musieć coś zrobić
(1.3) dążyć do oddania czegoś komuś
(1.4) dysponować środkami na wykonanie czegoś
(1.5) być w coś ubranym
(1.6) czuć coś
(1.7) czasownik posiłkowy używany do podkreślenia aspektu dokonanego innego czasownika
(1.8) czasownik posiłkowy używany do podkreślenia, że czynność jest wykonywana na czyjeś zlecenie

czasownik zwrotny

(2.1) ~ się → pot.  czuć się, być w jakimś stanie, nastroju
(2.2) ~ się → znajdować się w pewnym stosunku, relacji do czegoś
(2.3) ~ się → zbliżać się, być bliskim

odmiana:

czas przeszły: ja miałem (f  miałam), ty miałeś (-aś), on miał, ona miała, ono miało; my mieliśmy, wy mieliście, oni mieli, one miały
czas teraźniejszy: ja mam, ty masz, on/ona/ono ma; my mamy, wy macie, oni/one mają
czas przyszły: ja będę miał/miała, ty będziesz miał/miała, on będzie miał, ona będzie miała, ono będzie miało, my będziemy mieli/miały, wy będziecie mieli/miały, oni będą mieli, one będą miały
imiesłów przymiotnikowy czynny: mający, mająca, mające
imiesłów przymiotnikowy bierny: -
imiesłów przysłówkowy współczesny: mając
imiesłów przysłówkowy uprzedni: -

przykłady:

(1.1) Mam samochód. Mam brata.
(1.2) Mam jeszcze obiad do ugotowania. = Muszę jeszcze ugotować obiad.
(1.3) Mam dla ciebie tę książkę, przyniosłem ją dla ciebie.
(1.4) Oni nie mają pieniędzy na nowy samochód.
(1.5) Ona ma (na sobie) piękną suknię.
(1.6) Mieć nadzieję. Mieć przeczucie.
(1.7) Nie mam odrobionej pracy domowej. Robiłem, ale części nie umiałem zrobić.
(1.7) Mam złamaną nogę.
(1.8) Będę miał malowany pokój. – O, myślałem, że sam pomalujesz.
(2.1) Po operacji pacjent ma się doskonale.
(2.2) Prosta A tak się ma do prostej B, jak prosta C do D.
(2.3) Nasz pobyt nad morzem ma się ku końcowi.

składnia: (1.1) mieć +B. , nie mieć +D. ; (1.2) mieć +B.  do +D. , nie mieć +D.  do +D. ; (1.3) mieć +B.  dla +D. ; nie mieć +D.  dla +D. ; (1.4) mieć +B.  na +B. , nie mieć +D.  na +B. ; (1.5) mieć +B. , nie mieć +D. ; (1.6) mieć +B. , nie mieć +D. ; (1.7) mieć + imiesłów przymiotnikowy bierny dokonany (1.8) mieć + imiesłów przymiotnikowy bierny niedokonany
kolokacje:
synonimy: (1.1) posiadać, dysponować, władać, rozporządzać, być właścicielem, być w posiadaniu, mieć do dyspozycji (rzeczowniki nieżywotne); (1.2) musieć; (1.3) przynieść
antonimy: (1.1) nie mieć, obywać się, obchodzić się; rzecz.  mienie
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: mieć ambę, mieć asa w rękawie, mieć bzika na punkcie czegoś, mieć coś do kogoś, mieć coś gdzieś, mieć coś na końcu języka, mieć coś na oku, mieć coś na sumieniu, mieć coś w dupie, mieć coś w głębokim poważaniu, mieć coś w nosie, mieć cykora, mieć czegoś dość, mieć czegoś po dziurki w nosie, mieć czegoś powyżej uszu, mieć czystą bieliznę, mieć czyste ręce, mieć czyste sumienie, mieć długi język, mieć duszę na ramieniu, mieć dwie lewe ręce, mieć dziurawą kieszeń, mieć forsy jak lodu, mieć garbate szczęście, mieć głowę na karku, mieć głowę w chmurach, mieć gzik w kolanach, mieć kiełbie we łbie, mieć klapki na oczach, mieć kogoś dość, mieć kogoś powyżej uszu, mieć kogoś w garści, mieć końskie zdrowie, mieć lepkie ręce, mieć łeb jak sklep, mieć mleko pod nosem, mieć mocną głowę, mieć muchy w nosie, mieć muki, mieć na kogoś haka, mieć na sobie, mieć na tapecie, mieć coś na warsztacie, mieć nierówno pod sufitem, mieć niewyparzony język, mieć nosa, mieć nóż na gardle, mieć ogon, mieć olej w głowie, mieć pełne ręce roboty, mieć pietra, mieć plecy, mieć pozamiatane, mieć przechlapane, mieć pstro w głowie, mieć ręce i nogi, mieć serce na dłoni, mieć serce z kamienia, mieć się na baczności, mieć się z pyszna, mieć sokole oko, mieć sprany beret, mieć swoje pięć minut, mieć szczęśliwą rękę, mieć wejścia, mieć węża w kieszeni, mieć więcej szczęścia niż rozumu, mieć wolną drogę, mieć wolną rękę, mieć wszystkich w domu, mieć wtyki, mieć złote serce, mieć związane ręce, mieć klasę, mieć za swoje, mieć z kimś na pieńku, nie mieć co z sobą zrobić, nie mieć gdzie czegoś podziać, nie mieć głowy do czegoś, nie mieć nic do stracenia, nie mieć bladego pojęcia, nie mieć sobie równych, nie mieć wszystkich w domu, nie mieć zielonego pojęcia, ściany mają uszy; slang.  mieć kobietę
etymologia:
uwagi:

  • (1.1) to słowo stosuje się i odmienia nieregularnie w większości języków
  • (1.6) por. czasownik zwrotny mieć się
  • zobacz też: nie ma

tłumaczenia:

Źródło „http://pl.wiktionary.org/wiki/mie%C4%87”