chodzić

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

chodzić (język polski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈxɔʥ̑iʨ̑], ASoʒ́ić], zjawiska fonetyczne: zmięk. 
znaczenia:

czasownik nieprzechodni

(1.1) poruszać się za pomocą nóg, iść
(1.2) poruszać się (regularnie) w jakimś kierunku, w jakieś miejsce, uczęszczać
(1.3) o mechanizmie: działać, pracować
(1.4) o środkach komunikacji: kursować
(1.5) mieć coś na myśli
(1.6) pot.  często spotykać się z samą osobą przeciwnej płci
(1.7) chodzący przen.  prawdziwy, będący przykładem czegoś
(1.8) rozk.  chodź, chodźmy, chodźcie podejdź (podejdźcie, podejdźmy); idź (idźcie, idźmy) za mną
(1.9) rozk.  chodź, chodźmy, chodźcie pot.  zachęta do zrobienia czegoś
(1.10) uczęszczać regularnie na jakieś zajęcia
odmiana:
(1.1) bez aspektu dokonanego, użyj pójść; koniugacja VIa
przykłady:
(1.1) Co rano chodzę do łazienki.
(1.2) Czy w niedzielę też chodzisz do pracy?
(1.3) Zegarek mi nie chodzi.
(1.4) Pomiędzy tymi miasteczkami nie chodzi o tej porze żaden autobus.
(1.5) Nie wiem o co mu chodzi.
(1.6) Ona już chodzi z nowym chłopakiem.
(1.7) Antek to chodząca dobroć.
(1.8) Chodź, coś ci pokażę!
(1.9) Więc chodź pomaluj mój świat, na żółto i na niebiesko[1]
(1.10) Dzieci chodzą do szkoły.
(1.10) Latem chodziłam na kurs języka hiszpańskiego.
składnia:
(1.6) chodzić z + N. 
kolokacje:
(1.5) chodzić z kimś
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  chodzenie n , chodzik m , chodnik m , chód mrz , odchody nm.-os. , wychodek mrz , wychodne n , wychodnia f 
przym.  chodzony
czas.  dochodzić, nachodzić, odchodzić, pochodzić, podchodzić, przechodzić, przychodzić, schodzić, wchodzić, wychodzić, zachodzić, chadzać
związki frazeologiczne:
chodzi ochodzić jak błędna owcachodzić jak szwajcarski zegarekchodzić od Annasza do Kajfaszachodzić spać z kuramichodzić własnymi drogamichodzić w konkurychodzić po kolędziechodzić z alleluja (po alleluji) • chodzić z barankiemchodzić z dyngusem (po dyngusie, z kurkiem, z kurkiem dyngusowym) • chodzić z gaikiemchodzić z głową w chmurachchodzić z niedźwiedziemchodzić z ogrojczykiemchodzić z podniesionym czołemchodzić z traczykiemchodzić po wykupietam, gdzie król piechotą chodzi
etymologia:
prasł.   *choditi < praindoeur.   *sod- → iść; s przekształciło się w ch < praindoeur.   *sed- → siedzieć
uwagi:
(1.1-2) w odróżnieniu od „iść”, „chodzić” wyraża pewną częstość, regularność
tłumaczenia:
źródła:
  1. Zespół: Dwa plus jeden, utwór: Chodź, pomaluj mój świat, autor tekstu: Marek Dutkiewicz