dom

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: DOMDomdommdoomdómdöm

dom (język polski)[edytuj]

dom (1.1)
dom (1.2)
wymowa:
lp  wymowa ?/i, IPA[dɔ̃m], AS[dõm], zjawiska fonetyczne: nazal. ; lm  /ˈdɔmɨ/
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budynek mieszkalny
(1.2) pomieszczenie, miejsce stałego zamieszkania (pobytu)
(1.3) placówka społeczna, usługowa lub handlowa
(1.4) ród, rodzina, dynastia
odmiana:
(1.1-4)
przykłady:
(1.1) W mieście wyrosło wiele nowych domów.
(1.1) W tym domu obok mieszka mój kuzyn.
(1.1) W drodze do domu wstąpiłem na pocztę.
(1.2) Niektórzy nauczyciele twierdzą, że szkoła jest drugim domem ucznia.
(1.3) Syn sąsiada za kradzież dokonaną w domu handlowym, trafił do domu poprawczego.
(1.4) Jestem Joanna Kowalska, z domu Nowak.
składnia:
kolokacje:
(1.1) budować / burzyć / remontować dom • stary / nawiedzony dom
(1.2) uciec z domu • nie mieć domu
(1.3) dom poprawczy / maklerski / handlowy / towarowy / studenckidom publicznydom dziecka
(1.4) dziecko z dobrego / porządnego / biednego domu
synonimy:
(1.1) blok, budynek, chałupa, chata, dach nad głową, dwór, gniazdo rodzinne, kamienica, mieszkanie, ojcowska strzecha, ognisko domowe, pałac, pielesze, przybytek, rezydencja, siedlisko, wieżowiec, własny kąt, zamek
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) budynek
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  bezdomny m , bezdomność f , domator m , domatorka f , domownik m , domowniczka f , podomka f , udomowienie n , udomawianie n , domówka f , domokrążca m 
zdrobn.  domek m , domeczek m 
zgrub.  domisko n 
czas.  udomowić dk. , udomawiać ndk. , zadomowić się dk. , zadomawiać się ndk. 
przym.  domowy, przydomowy, wewnątrzdomowy, domorosły, bezdomny
przysł.  domowo
związki frazeologiczne:
czuć się jak u siebie w domuszklane domydom bożygość w dom, Bóg w domdom dzieckadom publicznynie mów nikomu, co się dzieje w domubez rodziny, ni domu niepotrzebnyś nikomudobra gospodyni dom wesołym czynikawalerowi wszędzie źle, a żonatemu tylko w domukażdy jest panem we własnym domunie zaczyna się budowy domu od dymu z kominanie życz złego nikomu, byś tego nie zastał w domuw domu jak w rajupani domupan domuźle to wróży domowi, w którym krowa przybodzie wołowiszczęśliwy dom, gdzie pająki sątam dom twój, gdzie serce twojegłodno, chłodno i do domu dalekogość w domu – baba w ciążyna święty Walenty uciekają z domu centynie ma to, jak we własnym domuniemiła księdzu ofiara, chodź cielę do domupo tłuste cielę i do domu trafią, a chudego i na targu nie kupiąswoje brudy trzeba prać w domuwszyscy z domu, a piec komu?lepszy w domu groch, kapusta niż na wojnie kura tłustanie pan domem stoi, ale dom panemnie rządź się w cudzym domuw domu brzmi, a w mieszkaniu głuchow domu powieszonego nie mówi się o stryczkuwolnoć Tomku w swoim domkuwszędzie dobrze, ale w domu najlepiej
zob. : Aneks:Przysłowia polskie - dom
etymologia:
łac.  domus[2] < praindoeur. [3]
źródłosłów dla imion: Domamir, Domarad, Domasław, Doman, a także nazwisk: Domach, Domaczko, Domaj, Domak, Domal, Domała, Domaniec, Domanik, Domaradzki, Domański, Domaszek, Domasławski, Domaszkiewicz, Domaszko, Domisz, Domkowicz[4]
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 dom w: Poradnia Językowa PWN.
  2. Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 34.
  3. Edward Łuczyński, Jolanta Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia, wyd. II rozszerzone i uzupełnione, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, s. 119.
  4. Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 35.

dom (język dolnołużycki)[edytuj]

dom (1.1)
dom (1.2)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom
(1.2) katedra
odmiana:
lp  dom, ~a, ~oju, ~, ~om, ~je; du  ~a, ~owo, ~owa, ~a, ~oma, ~oma; lm  ~y, ~ow, ~am, ~y, ~ami, ~ach
przykłady:
(1.1) Wón jo jej dom wugótował.On zapisał jej dom w testamencie.
składnia:
kolokacje:
dom za starych luźidom starców
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
przysł.  doma, domoj
związki frazeologiczne:
etymologia:
(1.1) niem.  Dom
uwagi:
źródła:

dom (esperanto (morfem))[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

morfem

(1.1) dom (budynek)
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pochodne:
rzecz.  domo, domaĉo, domano, domanaro, domego, dometo, bandomo, ĉasdomo, loĝdomo, ruldomo, somerdomo, stacidomo, urbodomo, domdio, dompasero, domvitro
przym.  doma
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
por.  hejm
źródła:

dom (język górnołużycki)[edytuj]

dom (1.1)
dom (1.2)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom
(1.2) katedra
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

dom (język norweski (bokmål))[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) osąd
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

dom (slovio)[edytuj]

dom (1.1)
zapisy w ortografiach alternatywnych:
дом
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) dom
odmiana:
przykłady:
(1.1) Oni kupili starju dom vo malgrod.Oni kupili stary dom na wsi.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
(1.1) domo
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
czas.  domovit
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

dom (język słowacki)[edytuj]

dom (1.1)
wymowa:
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dom
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
(1.1) doma → w domurodinný / nájomný / družstevný dom • stavať dom • strecha / vlastník domu
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  domček
przym.  domový, domáci
przysł.  doma
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

dom (język szwedzki)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i
znaczenia:

zaimek osobowy

(1.1) pot.  oni, one
(1.2) pot.  celownik i biernik 3. os.  lm 

rzeczownik, rodzaj wspólny

(2.1) wyrok
odmiana:
(2.1) en dom, domen, domar, domarna
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
(2.1) salomonisk dom
etymologia:
uwagi:
(1.1) forma de; (1.2) forma dem
źródła:

dom (volapük)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

rzeczownik

(1.1) dom
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:
Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w papierowych słownikach. Jeśli znasz volapük, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.