koło

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: Koło, kolo

[edytuj] koło (język polski)

wymowa: IPA: [ˈkɔwɔ] wymowa ^?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geom. geometria okrąg wraz z jego wnętrzem; zob. zobacz też koło w Wikipedii

(1.2) linia o takim kształcie, okrąg

(1.3) przedmiot o takim kształcie, zwykle część maszyny lub urządzenia, zwłaszcza pojazdu

(1.4) określona grupa osób, stowarzyszenie ludzi o podobnych celach

(1.5) reg. śl. regionalizm śląski^[1] rower

przyimek

(2.1) obok, przy, blisko czegoś

(2.2) około

odmiana: przykłady:

(1.1) Jaki jest wzór na pole koła?

(1.2) Procesja zatoczyła koło wokół rynku i skierowała się w stronę kościoła.

(1.3) Samochód ma cztery koła.

(1.4) Koło naukowe studentów socjologii zaprasza na wykład.

(1.5) jechołech do cia na kole.

(2.1) Sklep jest zaraz koło przystanku.

składnia:
kolokacje: (1.2) koło podbiegunowe/polarne, koło horyzontu; zataczać koło; (1.3) koło samochodu/roweru; koło zębate; koło zapasowe; koło młyńskie; (1.4) koło przyjaciół/znajomych; koło łowieckie/polityczne/naukowe; koło gospodyń wiejskich
synonimy: (1.2) okrąg, krąg; (1.4) krąg, grono
antonimy:
wyrazy pokrewne: zdrobn. zdrobniale kółko, kółeczko; czas. czasownik kołować, skołować
związki frazeologiczne: koło fortuny; (1.1) kwadratura koła; (1.2) błędne koło; (1.3) koło ratunkowe, piąte koło u wozu; w koło Macieju
etymologia: (1.5) niem. niemiecki Rad - przetłumaczone zostało znaczenie pierwotne (koło) zamiast znaczenia pochodnego (rower)
uwagi: tłumaczenia:

(1.5) zobacz listę tłumaczeń w haśle → rower

(2.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle → około

• angielski: (1.1-2) circle, ring; (1.3) wheel; (1.4) circle; (2.1) close to, near
• czeski: (1.1-3) kolo n rodzaj nijaki
• dolnołużycki: (1.1) koło n rodzaj nijaki (1.1-3) kólaso n rodzaj nijaki
• duński: (1.1) cirkel; (1.3) hjul n rodzaj nijaki
• esperanto: (1.3) rado
• francuski: (1.1-2) cercle m rodzaj męski; (1.3) roue f rodzaj żeński; (1.4) cercle m rodzaj męski
• górnołużycki: (1.3) koleso n rodzaj nijaki, koło n rodzaj nijaki
• jidysz: (1.3) ראָד n rodzaj nijaki (rod)
• niemiecki: (1.1-2) Kreis m rodzaj męski; (1.3) Rad n rodzaj nijaki; (1.4) Kreis m rodzaj męski
• staropolski: (1.1) cerkiel
• szwedzki: (1.3) hjul n rodzaj nijaki; (1.4) cirkel w rodzaj wspólny
• ukraiński: (1.1-4) коло n rodzaj nijaki, круг m rodzaj męski; (1.3) колесо n rodzaj nijaki; (2.1) коло

źródła:

1. ↑ Barbara i Adam Podgórscy, Słownik gwar śląskich, s. 140, Katowice, Wydawnictwo KOS, 2008. ISBN 978-83-60528-54-9.