iść
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
iść (język polski)[edytuj]
koń idzie (1.1)
idzie (1.9) wiosna
- znaczenia:
czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pójść)
- (1.1) poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
- (1.2) udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo
- (1.3) przen. wydobywać się
- (1.4) o maszynach i urządzeniach funkcjonować
- (1.5) upływać, mijać
- (1.6) radzić sobie
- (1.7) o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym
- (1.8) być przeznaczonym do czegoś
- (1.9) następować w czasie
- odmiana:
- (1.1-9)
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. 2 os. 3 os. 1 os. 2 os. 3 os. bezokolicznik iść czas teraźniejszy idę idziesz idzie idziemy idziecie idą czas przeszły m szedłem szedłeś szedł szliśmy szliście szli f szłam szłaś szła szłyśmy szłyście szły n szłom
(forma potencjalna)szłoś
(forma potencjalna)szło pozostałe formy czas przyszły m będę szedł,
będę iśćbędziesz szedł,
będziesz iśćbędzie szedł,
będzie iśćbędziemy szli,
będziemy iśćbędziecie szli,
będziecie iśćbędą szli,
będą iśćf będę szła,
będę iśćbędziesz szła,
będziesz iśćbędzie szła,
będzie iśćbędziemy szły,
będziemy iśćbędziecie szły,
będziecie iśćbędą szły,
będą iśćn będę szło
(forma potencjalna),
będę iśćbędziesz szło,
będziesz iśćbędzie szło,
będzie iśćczas zaprzeszły m szedłem był szedłeś był szedł był szliśmy byli szliście byli szli byli f szłam była szłaś była szła była szłyśmy były szłyście były szły były n szłom było
(forma potencjalna)szłoś było
(forma potencjalna)szło było tryb rozkazujący – idź niech idzie idźmy idźcie niech idą tryb przypuszczający m szedłbym,
byłbym szedłszedłbyś,
byłbyś szedłszedłby,
byłby szedłszlibyśmy,
bylibyśmy szliszlibyście,
bylibyście szliszliby,
byliby szlif szłabym,
byłabym szłaszłabyś,
byłabyś szłaszłaby,
byłaby szłaszłybyśmy,
byłybyśmy szłyszłybyście,
byłybyście szłyszłyby,
byłyby szłyn szłobym,
byłobym szło
(formy potencjalne)szłobyś,
byłobyś szło
(formy potencjalne)szłoby,
byłoby szłoimiesłów przymiotnikowy czynny m idący, nieidący f idąca, nieidąca idące, nieidące n idące, nieidące imiesłów przysłówkowy współczesny idąc, nie idąc rzeczownik odczasownikowy chodzenie, niechodzenie
- przykłady:
- (1.1) Chodnikiem idzie bardzo atrakcyjny policjant.
- (1.2) Już jesteś zdrowy i możesz iść do pracy.
- (1.3) Łzy idą jej z oczu.
- (1.4) Silnik idzie bardzo głośno.
- (1.5) Ale ten czas wolno idzie!
- (1.6) Chociaż są młodym małżeństwem, nieźle im idzie.
- (1.7) Tędy idzie rura z gazem, a tam ścieki.
- kolokacje:
- iść do / z domu / pracy / … • iść po chodniku / trawie / piasku / łące / plaży / … • iść chodnikiem / plażą / korytarzem / …
- (1.2) iść do domu / pracy / biura / … • iść zrobić / naprawić / gotować / … • iść na spacer / pielgrzymkę / … • iść spać
- (1.6) idzie komuś dobrze / źle
- synonimy:
- (1.3) wydobywać się, wydostawać się
- antonimy:
- (1.4) stać
- związki frazeologiczne:
- iść w kimono • psie głosy nie idą w niebiosy
- (1.2) iść do diabła • iść na rękę • reg. pozn. iść na skibę
- (1.4) iść pełną parą
- (1.5) iść z dymem
- etymologia:
- uwagi:
- (1.6) tylko w zdaniu bezpodmiotowym, 3 os. lp, rodzaj nijaki; „iść” oznacza czynność jednokrotną, por. chodzić (czynność regularna, ciągła)
- tłumaczenia:
- abchaski: (1.1) ацара'
- albański: (1.1-2) shkoj, nisem, eci; (1.3) del; (1.5) kalon
- angielski: (1.1) walk; (1.2) go; (1.3) go; (1.4) run
- arabski: (1.1) سار
- białoruski: (1.1) ісці
- chorwacki: (1.1) ići
- dolnołużycki: (1.1) hyś
- duński: (1.1) gå; (1.2) gå
- esperanto: (1.1) iri
- francuski: (1.1) aller, marcher, venir
- górnołużycki: (1.1) hić
- hebrajski: (1.1) ללכת (lalechet)
- hiszpański: (1.1) ir
- ido: (1.1) irar
- islandzki: (1.1) ganga, fara; (1.2) fara; (1.4) ganga; (1.5) liða; (1.6) ganga
- kaszubski: (1.1) jic
- łaciński: (1.1) eo, ire, itum
- niemiecki: (1.1) gehen; (1.2) gehen; (1.6) gehen
- norweski: (1.1) gå
- ormiański: (1.1) քայլել
- polski język migowy:
(w zapisie )
- portugalski: (1.1) andar; (1.2) ir
- rosyjski: (1.1) идти; (1.2) идти
- suahili: (1.1) kuenda
- turecki: (1.1) gitmek
- węgierski: (1.1) megy; (1.2) megy
- wilamowski: (1.1) gejn; (1.2) gejn
- włoski: (1.1) andare
- źródła:
