iść

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

iść (język polski)[edytuj]

koń idzie (1.1)
uczniowie idą (1.2) do szkoły
idzie (1.9) wiosna
wymowa:
wymowa ?/i, IPA: [iɕʨ̑], AS: [iść]
znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org pójść)

(1.1) poruszać się, zmieniać swoje położenie za pomocą nóg, nie tracąc przy tym ani na chwilę kontaktu z podłożem
(1.2) udawać się w jakimś kierunku lub celem wykonania jakiejś czynności, część drogi pokonując pieszo
(1.3) przen.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org wydobywać się
(1.4) o maszynach i urządzeniach funkcjonować
(1.5) upływać, mijać
(1.6) radzić sobie
(1.7) o instalacji, przewodzie znajdować się, być położonym
(1.8) być przeznaczonym do czegoś
(1.9) następować w czasie
odmiana:
(1.1-9)
 
forma liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. 2 os. 3 os. 1 os. 2 os. 3 os.
bezokolicznik iść
czas teraźniejszy idę idziesz idzie idziemy idziecie idą
czas przeszły m szedłem szedłeś szedł szliśmy szliście szli
f szłam szłaś szła szłyśmy szłyście szły
n szłom
(forma potencjalna)		 szłoś
(forma potencjalna)		 szło
przykłady:
(1.1) Chodnikiem idzie bardzo atrakcyjny policjant.
(1.2) Już jesteś zdrowy i możesz iść do pracy.
(1.3) Łzy idą jej z oczu.
(1.4) Silnik idzie bardzo głośno.
(1.5) Ale ten czas wolno idzie!
(1.6) Chociaż są młodym małżeństwem, nieźle im idzie.
(1.7) Tędy idzie rura z gazem, a tam ścieki.
składnia:
(1.1) iść do / z + D.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org • iść po + Ms.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org • iść + N.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org
(1.2) iść na + B.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org
kolokacje:
iść do / z domu / pracy / … • iść po chodniku / trawie / piasku / łące / plaży / … • iść chodnikiem / plażą / korytarzem / …
(1.2) iść do domu / pracy / biura / … • iść zrobić / naprawić / gotować / … • iść na spacer / pielgrzymkę / … • iść spać
(1.6) idzie komuś dobrze / źle
synonimy:
(1.3) wydobywać się, wydostawać się
antonimy:
(1.4) stać
wyrazy pokrewne:
czas.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org dk.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org pójść
związki frazeologiczne:
iść w kimono • psie głosy nie idą w niebiosy
(1.2) iść do diabła • iść na rękę • reg. pozn.  z Wikisłownika, pl.wiktionary.org iść na skibę
(1.4) iść pełną parą
(1.5) iść z dymem
etymologia:
uwagi:
(1.6) tylko w zdaniu bezpodmiotowym, 3 os. lp, rodzaj nijaki; „iść” oznacza czynność jednokrotną, por. chodzić (czynność regularna, ciągła)
tłumaczenia:
źródła:
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=iść&oldid=3262169”