być

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] być (język polski)

wymowa: IPA: /bɨʨ/ być ^?/i jestem ^?/i
znaczenia:
czasownik nieprzechodni

(1.1) istnieć; trwać

(1.2) znajdować się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzować się jakąś cechą

(1.4) pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań

(1.5) uczestniczyć w czymś

(1.6) należeć do jakiejś organizacji

czasownik pomocniczy używany do tworzenia...

(2.1) ...form strony biernej

(2.2) będę, będziesz itd. ...czasu przyszłego czasowników niedokonanych

(2.3) byłem, byłeś itd. ...czasu zaprzeszłego

odmiana: (1) by|ć; czas teraźniejszy ja jestem, ty jesteś, on/ona/ono jest, my jesteśmy, wy jesteście, oni/one są; czas przeszły ja ~łem/~łam, ty ~łeś/~łaś/~łoś^[1], on ~ł, ona ~ła, ono ~ło, my ~liśmy/~łyśmy, wy ~liście/~łyście, oni ~li, one ~ły; czas przyszły ja będę, ty będziesz, on/ona/ono będzie, my będziemy, wy będziecie, oni/one będą; tryb rozkazujący bądź, bądźmy, bądźcie; tryb przypuszczający ja ~łbym/~łabym, my ~libyśmy/~łybyście; imiesłów przymiotnikowy będący, -, -; imiesłów przysłówkowy będąc, - przykłady:

(1.1) Jutro będzie piątek.

(1.2) Cześć, kochanie! Już jestem w domu!

(1.3) Karol jest bardzo wysoki.

(1.4) Czy to pan jest sprzedawcą?

(1.5) Byłeś wczoraj na spotkaniu z tym reżyserem?

(1.6) Jerzy nigdy nie był w wojsku.

(2.1) Telewizor jest zepsuty.

(2.2) Jutro będę jechał/jechać do Warszawy; mam nadzieję, że dojadę.

(2.3) Jerzy kupił był już samochód, kiedy odkrył, że ma on niesprawny alternator.

składnia: (1.4) być +C. celownik; (2.1) być +imiesłów przymiotnikowy; (2.2) być w czasie przyszłym +czas. w czasie przeszłym, być w czasie przyszłym +bezokolicznik; (2.3) być w czasie przeszłym +czas. w czasie przeszłym
kolokacje: (1.2) być nad/pod/przed/za/...; (1.3) być do niczego; (1.4) być żołnierzem/lekarzem/modelarzem/miłośnikiem kina/..., (1.5) być na egzaminie/spotkaniu/weselu/... (1.6) być w wojsku/harcerstwie/...
synonimy: (1.1) istnieć; (1.2) znajdować się
antonimy: (1.2) nie ma
wyrazy pokrewne: (1.1) rzecz. rzeczownik byt; (1.2) czas. czasownik pobyć
związki frazeologiczne: to jest (tj.)
etymologia:
uwagi: forma wielokrotna dla czynności powtarzalnych: bywać; (1) czasownik dokonany, nie ma formy niedokonanej; (1.2) do zaprzeczenia używa się nie ma; zobacz też: nie być; (1.1-2.3) to słowo stosuje się i odmienia nieregularnie w większości języków tłumaczenia:

• albański:(1.x) jam
• angielski: (1) be
• białoruski: (1.1) быць
• bretoński: (1.1) bezañ
• bułgarski: (1.1) съм
• chiński: (1.1) 是; (1.2) 在
• chorwacki: (1.1) biti
• czeski: (1.1) být
• dolnołużycki: (1.1-6, 2.1-2) byś; (2.1) czasem wordowaś
• duński: (1.1) være
• esperanto: (1.1) esti
• fiński: (1.1) olla
• francuski: (1.1) être
• górnołużycki: (1.1) być
• grecki: (1.1) είμαι
• greka: (1.1) εἰμί
• gruziński: (1.1) ყოფნა
• hiszpański: (1.1) ser, estar
• holenderski: (1.1) zijn, archaiczne wezen
• interlingua: (1.1) esser, ser
• irlandzki: (1.1) tá
• islandzki: (1.1-4) vera, verða
• japoński: (1.1) だ (da, nieformalnie), です (desu, formalnie)
• jidysz: (1.1-6) זײַן (zajn)
• kaszubski: (1.1) bëc
• kataloński: (1.1) ser, estar
• koreański: (1.2) 있다; (1.3) 이다
• łaciński: (1.1) esse; (1.2) adesse; (1.3) esse
• niemiecki: (1) sein; (1.2) sein, o rzeczach es (geben); (2.1) zależnie od sytuacji werden/sein
• osetyjski: (1.1) уын
• połabski: (1.1) boit
• portugalski: (1.1) ser; (1.2) estar
• rosyjski: (1.1) быть
• słowacki: (1.1) byť
• słoweński: (1.1) biti
• staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) бъіти (bŭĭti)
• suahili: (1.1) wa
• szwedzki: (1.1) vara
• ukraiński: (1.1) бути
• węgierski: (1.1) lenni
• wilamowski: (1.1) zajn
• włoski: (1.1) essere

źródła:

1. ↑ Byłoś bardzo dobre w: Poradnia językowa PWN.

[edytuj] być (język górnołużycki)

wymowa: wymowa ^?/i
znaczenia:
czasownik

(1.1) być

odmiana: zobacz Aneks:Język górnołużycki - odmiana czasownika być przykłady:

(1.1) Jeho nan Franjo Broz běše Chorwat a jeho mać Słowjenka. → Jego ojciec Franjo Broz był Chorwatem a jego matka Słowenką. (Wikipedia)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: