być

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

[edytuj] być (język polski)

wymowa: IPA: /bɨʨ/ być jestem
znaczenia:
czasownik nieprzechodni

(1.1) istnieć; trwać

(1.2) znajdować się w jakimś miejscu

(1.3) charakteryzować się jakąś cechą

(1.4) pracować jako ktoś, wykonywać jakiś zawód; zajmować się czymś z zainteresowań

(1.5) uczestniczyć w czymś

(1.6) należeć do jakiejś organizacji

czasownik pomocniczy używany do tworzenia...

(2.1) ...form strony biernej

(2.2) będę, będziesz itd. ...czasu przyszłego czasowników niedokonanych

(2.3) byłem, byłeś itd. ...czasu zaprzeszłego

odmiana: (1) by|ć; czas teraźniejszy ja jestem, ty jesteś, on/ona/ono jest, my jesteśmy, wy jesteście, oni/one są; czas przeszły ja ~łem/~łam, ty ~łeś/~łaś, on ~ł, ona ~ła, ono ~ło, my ~liśmy/~łyśmy, wy ~liście/~łyście, oni ~li, one ~ły; czas przyszły ja będę, ty będziesz, on/ona/ono będzie, my będziemy, wy będziecie, oni/one będą; tryb rozkazujący bądź, bądźmy, bądźcie; tryb przypuszczający ja ~łbym/~łabym, my ~libyśmy/~łybyście; imiesłów przymiotnikowy będący, -, -; imiesłów przysłówkowy będąc, -
przykłady:

(1.1) Jutro będzie piątek.

(1.2) Cześć, Kochanie! Już jestem w domu!

(1.3) Karol jest bardzo wysoki.

(1.4) Czy to pan jest sprzedawcą?

(1.5) Byłeś wczoraj na spotkaniu z tym reżyserem?

(1.6) Jerzy nigdy nie był w wojsku.

(2.1) Telewizor jest zepsuty.

(2.2) Jutro będę jechał/jechać do Warszawy; mam nadzieję, że dojadę.

(2.3) Jerzy kupił był samochód, ale potem go sprzedał.

składnia: (1.4) być +C.celownik; (2.1) być +imiesłów przymiotnikowy; (2.2) być w czasie przyszłym +czas. w czasie przeszłym, być w czasie przyszłym +bezokolicznik; (2.3) być w czasie przeszłym +czas. w czasie przeszłym
kolokacje: (1.2) być nad/pod/przed/za/...; (1.3) być do niczego; (1.4) być żołnierzem/lekarzem/modelarzem/miłośnikiem kina/..., (1.5) być na egzaminie/spotkaniu/weselu/... (1.6) być w wojsku/harcerstwie/...
synonimy: (1.1) istnieć; (1.2) znajdować się
antonimy: (1.2) nie ma
wyrazy pokrewne: (1.1) rzecz.rzeczownik byt; (1.2) czas.czasownik pobyć
związki frazeologiczne: to jest (tj.)
etymologia:
uwagi: forma wielokrotna dla czynności powtarzalnych: bywać; (1) czasownik dokonany, nie ma formy niedokonanej; (1.2) do zaprzeczenia używa się nie ma; zob. też nie być