z

z (użycie międzynarodowe)

wymowa:

znaczenia:

symbol

(1.1) mat. matematyka, matematyczny zmienna zespolona

(1.2) mat. matematyka, matematyczny symbol zmiennej

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(1.2) por. porównaj x, y

źródła:

z (język polski)

Zz

wielka i mała litera Z (1.1)

ptak wychodzi z (2.1) rury

wymowa:

IPA: [z] (1) IPA: [zet]

(2, 3) IPA: [z] przed słowami rozpoczynającymi się głoską dźwięczną; IPA: [s] przed słowami rozpoczynającymi się głoską bezdźwięczną; tworzy sylabę z pierwszą sylabą następnego słowa; zobacz też: uwagi poniżej

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trzydziesta litera polskiego alfabetu

przyimek (łączący się z rzeczownikiem w dopełniaczu) opisujący…

(2.1) …punkt początku ruchu

(2.2) …źródło

(2.3) …okres

(2.4) …składnik, materiał

(2.5) …przyczynę

przyimek (łączący się z rzeczownikiem w narzędniku) opisujący…

(3.1) …związek

(3.2) …zawartość

partykuła

(4.1) pot. potocznie partykuła poprzedzająca liczbę lub określenie czasu, oznaczająca ich przybliżenie

odmiana:

nieodm. nieodmienny

przykłady:

(2.1) Samolot z Kopenhagi do Gdańska leci tylko 50 minut.

(2.2) Wszystkie te informacje pochodzą z Internetu.

(2.3) Kupiłam sobie broszę z XV wieku.

(2.4) zupa z jarzyn.

(2.5) Zwierzę wyło z tęsknoty.

(3.1) Żyli jak kot z psem.

(3.2) Przysłano mi kopertę z białym proszkiem.

(4.1) Daj mi z dziesięć złotych na te zakupy.

składnia:

w znaczeniach (2) łączy się z rzeczownikiem w dopełniaczu; w znaczeniach (3) łączy się z rzeczownikiem w narzędniku

kolokacje:

synonimy:

(2) ze

(4) ze, mniej więcej, około

antonimy:

(3.1-2) bez

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

od A do Z

etymologia:

uwagi:

(2) i (4) przyjmują formę ze, jeśli słowo następujące po przyimku zaczyna się zbitką spółgłosek, zwłaszcza rozpoczynającą się od z, ż, ź, s, ś lub sz (sybilanty)

tłumaczenia:

• albański: (2) nga
• angielski: (2.1) about; (2.1-3,5) from; (2.4,5) of; (3) with
• arabski: (2.1) من (min); (3.1) مع (máʕa), بـ (bi-)
• białoruski: (2.1) з
• bułgarski: (2) от; (3) с, със
• dolnołużycki: (2.1) z, ze
• duński: (2.1-3) fra; (2.5) af; (3.1,2) med
• esperanto: (2) el; (3) kun
• francuski: (2.1-3) de; (2.4) de, en; (2.5) de; (3.1-2) avec
• hawajski: (3.1-2) me
• hebrajski: (2.1-3) מ-‏ (mi/me); (3.1-2) עם (im)
• hiszpański: (2.1-5) de; (3.1-2) con
• lombardzki: (3.1) cun
• łaciński: (3.1) cum
• niemiecki: (2) aus, von; (3) mit
• nowogrecki: (2.1-5) από; (3.1-2) με, μαζί
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1)
• portugalski: (2) de; (3) com
• rosyjski: (2.1) из; (2.4) из; (pozostałe) с, со
• szwedzki: (2.1-3) från, ifrån
• włoski: (2) di, da; (3) con

źródła:

z (język czeski)

wymowa:

wymowa

znaczenia:

przyimek

(1.1) z, ze

odmiana:

przykłady:

(1.1) Tisíce Němců z bývalé NDR, kteří nemají práci, hledají zaměstnání v Polsku. → Tysiące Niemców z byłej NRD, którzy nie mają pracy, szukają zatrudnienia w Polsce. (z Internetu)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

z (język dolnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

przyimek, wyrażający…

(1.1) związek, wspólnotę

(1.2) sposób, narzędzie, środek (łącznie z narzędnikiem)

(1.3) atrybut, cechę

odmiana:

przykłady:

(1.1) Bramborska granicujo z Pólskeju → Brandenburgia graniczy z Polską

(1.2) z nožom kšajaś → kroić nożem

(1.3) kokot z cerwjenym pjerom. → Kogut z czerwonym piórkiem.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłosek syczących oraz niektórymi połączeniami spółgłoskowymi przybiera formę ze

źródła: