z

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

zobacz też: Z, ź, ż, ž, ζ, з

[edytuj] z (język polski)

wymowa: IPA: [z] (1) /zet/; (2, 3) /z/ przed słowami rozpoczynającymi się głoską dźwięczną; /s/ przed słowami rozpoczynającymi się głoską bezdźwięczną; zob. też. uwagi poniżej
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trzydziesta litera polskiego alfabetu

przyimek (łączący się z rzeczownikiem w dopełniaczu) opisujący...

(2.1) ...punkt początku ruchu

(2.2) ...źródło

(2.3) ...okres

(2.4) ...składnik, materiał

(2.5) ...przyczynę

przyimek (łączący się z rzeczownikiem w narzędniku) opisujący...

(3.1) ...związek

(3.2) ...zawartość

odmiana: nieodm.nieodmienny
przykłady:

(2.1) Samolot z Kopenhagi do Gdańska leci tylko 50 minut.

(2.2) Wszystkie te informacje pochodzą z Internetu.

(2.3) Kupiłam sobie broszę z XV wieku.

(2.4) zupa z jarzyn.

(2.5) Zwierzę wyło z tęsknoty.

(3.1) Żyli jak kot z psem.

(3.2) Przysłano mi kopertę z białym proszkiem.

składnia: w znaczeniach (2) łaczy się z rzeczownikiem w dopełniaczu; w znaczeniach (3) łaczy się z rzeczownikiem w narzędniku
kolokacje:
synonimy: (2) ze
antonimy: (3.1-2) bez
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: od A do Z
etymologia:
uwagi: przyjmuje formę ze, jeśli słowo następujące po przyimku zaczyna się zbitką spółgłosek, zwłaszcza rozpoczynającą się od z, ż, ź, s, ś lub sz (sybilanty)
tłumaczenia:

albański: (2) nga
angielski: (2.1) about; (2.1-3,5) from; (2.4,5) of; (3) with
arabski: (2.1) مِن (min); (3.1) مع (máʕa), بـ (bi-)
białoruski: (2.1) з
bułgarski: (2) от; (3) с, със
duński: (2.1-3) fra; (2.5) af; (3.1,2) med
dolnołużycki: (2.1) z, ze
esperanto: (2) el; (3) kun
francuski: (2.1-3) de; (2.4) de, en; (2.5) de; (3.1-2) avec
grecki: (2.1-5) από; (3.1-2) με, μαζί
hebrajski: (2.1-3) -מ (mi/me); (3.1-2) עם (im)
hiszpański: (2.1-5) de; (3.1-2) con
lombardzki: (3.1) cun
łaciński: (3.1) cum
niemiecki: (2) aus, von; (3) mit
portugalski: (2) de; (3) com
rosyjski: (2.1) из; (2.4) из; (pozostałe) с, со
włoski: (2) di, da; (3) con

[edytuj] z (język dolnołużycki)

wymowa:
znaczenia:
przyimek, wyrażający...

(1.1) związek, wspólnotę

(1.2) sposób, narzędzie, środek (łącznie z narzędnikiem)

(1.3) atrybut, cechę

odmiana:
przykłady:

(1.1) Bramborska granicujo z Pólskeju → Brandenburgia graniczy z Polską

(1.2) z nožom kšajaś → kroić nożem

(1.3) kokot z cerwjenym pjerom. → Kogut z czerwonym piórkiem.

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: przed wyrazami zaczynającymi się od spółgłosek syczących oraz niektórymi połączeniami spółgłoskowymi przybiera formę ze