lekarz

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

lekarz (język polski)[edytuj]

lekarz (1.1)
lekarze (1.1) chirurdzy
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈlɛkaʃ], AS[lekaš], zjawiska fonetyczne: wygł.
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zawodowo zajmuje się zdrowiem ludzi lub zwierząt; zob. też lekarz w Wikipedii
odmiana:
(1.1)
przykłady:
(1.1) Boli mnie noga, muszę więc iść do lekarza.
(1.1) cztery rodzaje białej śmierci: sól, cukier, kokaina i lekarz pierwszego kontaktu.
(1.1) Lekarz zalecił podawanie leków przeciwcukrzycowych.
składnia:
kolokacje:
(1.1) lekarz stażysta • lekarz diagnosta / terapeuta • lekarz lecznictwa otwartego / zamkniętego • lekarz zabiegowy / niezabiegowy • lekarz medycyny pracy • lekarz okulista / kardiolog / … • lekarz chorób wewnętrznych / płuc … / lekarz sądowy / lekarz weterynarii • lekarz z powołaniaiść / przyjść do lekarza • być u lekarza • wizyta / konsultacja u lekarza • wezwać / wzywać lekarza
synonimy:
(1.1) pot. doktor; książk. eskulap; daw. konsyliarz, medyk; pogard. konował; żart. lekcew. łapiduch
antonimy:
(1.1) znachor, pseudolekarz; pacjent
hiperonimy:
hiponimy:
(1.1) akuszer, alergolog, anestezjolog, bariatra, chirurg, dentysta, dermatolog, diabetolog, endokrynolog, gastrolog, geriatra, ginekolog, hematolog, internista, kardiolog, laryngolog, lekarz orzecznik, lekarz medycyny pracy, lekarz rodzinny, neurolog, oftalmolog, okulista, onkolog, patolog, pediatra, położnik, proktolog, psychiatra, pulmonolog, reumatolog, seksuolog, stomatolog, urolog, wenerolog, weterynarz
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. lek m, lecznica f, lecznictwo n, leczenie n, lekarstwo n, wyleczenie n, zaleczenie n, leczniczość f, podleczenie n
zgrub. lekarzyna m
forma żeńska lekarka f
czas. leczyć ndk., wyleczyć dk., zaleczyć dk., podleczyć dk.
przym. lekarski, leczniczy, lekowy
przysł. leczniczo, lekarsko, lekowo
związki frazeologiczne:
co człowiek – to lekarzlekarzu, ulecz się samz lekarzem nie szkodzi, z księdzem nie grzechpokaż lekarzu, co masz w garażudobry kucharz – dobry lekarzlekarz leczy, Bóg uzdrawia
etymologia:
(1.1) pol. leczyć + -arz
uwagi:
zob. też lekarz w Wikicytatach
zobacz też: Indeks:Polski - Zawody
(1.1) W języku polskim używa się zamiast wołacza zwrotu „panie doktorze / pani doktor”, nawet jeśli lekarz nie ma doktoratu; zaś do lekarzy z wyższymi stopniami lub tytułami używa się formy tego tytułu, np. „panie profesorze”.
(1.1) Wyrażenia lekarz medycyny, lekarz stomatolog, lekarz weterynarii są dopuszczalne wyłącznie w tekstach oficjalnych; na co dzień należy mówić: lekarz, dentysta lub stomatolog oraz weterynarz[1].
tłumaczenia:
źródła:
  1. Jan Miodek, Rozmyślajcie nad mową!, Prószyński i S-ka, Warszawa 1999, s. 32, 33.