pas

pas (język polski)

pas (1.1)

pasy (1.4)

dwa pasy (1.5) oddzielone żółtą linią przerywaną

wymowa:

(1.1-7) wymowa, IPA: [pas], AS: [pas]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się; zob. zobacz też pas w Wikipedii

(1.2) długi rząd czegoś

(1.3) w grach karcianych: rezygnacja z licytacji; przen. przenośnie rezygnacja z jakiejś czynności; zob. zobacz też pas (karty) w Wikipedii

(1.4) techn. technika część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości

(1.5) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga; zob. zobacz też pas ruchu w Wikipedii

(1.6) miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

(1.7) geom. geometria zbiór punktów między dwiema równoległymi prostymi bądź płaszczyznami, wraz z nimi samymi

(1.8) choreo. choreografia krok baletowy, skodyfikowany układ kroków; zob. zobacz też pas (balet) w Wikipedii

(1.9) sport. termin sportowy w szermierce: wysunięcie lewej nogi przed prawą

odmiana:

(1.1-7)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	pas	pasy
dopełniacz	pasa	pasów
celownik	pasowi	pasom
biernik	pas	pasy
narzędnik	pasem	pasami
miejscownik	pasie	pasach
wołacz	pasie	pasy

(1.8-9) nieodm. nieodmienny

przykłady:

(1.1) Wuj Leon ma piękny pas, jeszcze z czasów carskich.

(1.2) Szliśmy wzdłuż długiego pasa kapusty (= pasa ziemi, na której rosła kapusta).

(1.3) Mecenas ze zdumieniem spojrzał na swojego partnera, który zamiast skontrować, powiedział „pas”.

(1.4) W maszynowni zerwał się jakiś pas.

(1.5) Nie należy często zmieniać pasów podczas jazdy.

(1.6) Woda sięga nam po pas (= do pasa).

składnia:

kolokacje:

(1.1) pas mistrzowski • pas skórzany / wełniany / … • nosić / zapiąć pas • zdobyć pas (karate, judo) • pas bezpieczeństwa (lub pasy)

(1.4) pas transmisyjny / napędowy / klinowy / … • pas zrywa się

(1.5) pas startowy

synonimy:

(1.1) pasek

(1.6) talia, biodra

antonimy:

(1.1) szelka

wyrazy pokrewne:

(1.1-2, 1.4-7)

rzecz. rzeczownik pasiak m rodzaj męski, pasmo m rodzaj męski, pasy nm.-os. rodzaj niemęskoosobowy, pasowość f rodzaj żeński

zdrobn. zdrobniale pasek m rodzaj męski

czas. czasownik pasować ndk. aspekt niedokonany, paskować ndk. aspekt niedokonany

przym. przymiotnik pasiasty

przym. przymiotnik pasowy

przysł. przysłówek pasowo

(1.3)

czas. czasownik pasować ndk. aspekt niedokonany, paskować ndk. aspekt niedokonany

związki frazeologiczne:

(1.1) być za pasem • wziąć nogi za pas • zaciskać pasa • zima za pasem

etymologia:

(1.3) franc. francuski je passe → mijam

(1.6) z (1.1)

uwagi:

zob. zobacz też pas (ujednoznacznienie) w Wikipedii

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) belt; (1.2) belt; (1.3) pass; (1.4) belt; (1.5) lane; (1.6) waist
• dolnołużycki: (1.1) pas m rodzaj męski; (1.2) pas m rodzaj męski; (1.4) pas m rodzaj męski
• esperanto: (1.1) zono; (1.6) zono
• fiński: (1.1) vyö
• górnołużycki: (1.1) pas m rodzaj męski; (1.2) pas m rodzaj męski; (1.4) pas m rodzaj męski
• hiszpański: (1.1) cinturón m rodzaj męski, cinto m rodzaj męski; (1.2) fila f rodzaj żeński, hilera f rodzaj żeński; (1.3) paso; (1.4) cinta f rodzaj żeński; (1.5) carril m rodzaj męski; (1.6) cintura f rodzaj żeński
• niemiecki: (1.1) Gürtel m rodzaj męski; (1.2) Streifen m rodzaj męski; (1.4) Gurt m rodzaj męski; (1.6) Taille f rodzaj żeński
• rosyjski: (1.1) пояс, ремень; (1.4) ремень; (1.5) полоса; (1.6) талия, пояс
• wilamowski: (1.1) rima m rodzaj męski

źródła:

pas (język chorwacki)

pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pies

odmiana:

(1.1) lp liczba pojedyncza pas, psa, psu, psa, psom, psu, pse/psu; lm liczba mnoga psi, pasa, psima, pse, psima, psima, psi

przykłady:

(1.1) Moj se pas zove Reks. → Mój pies wabi się Reks.

(1.1) Idem u šetnju sa psom. → Idę z psem na spacer.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język czeski)

pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język dolnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pasek do spodni

(1.2) pas (obszar)

(1.3) techn. technika pas

(1.4) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

przym. przymiotnik pasowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język duński)

et pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) paszport

odmiana:

(1.1) et pas, passet, pas, passene

przykłady:

(1.1) Må jeg se Deres pas? → Czy mogę zobaczyć Pański paszport?

składnia:

kolokacje:

(1.1) at forny/forfalske et pas

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (esperanto (morfem))

wymowa:

znaczenia:

morfem

(1.1) przechodzić, mijać

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pochodne:

czas. czasownik pasi

przysł. przysłówek pase, pasigi, forpasi, preterpasi, trapasi, transpasi

rzecz. rzeczownik pasado, pasaĵo, pasvorto, tempopasigilo

pasanto, pasejo

przym. przymiotnik pasema, pasintjara

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język francuski)

wymowa:

wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) krok

partykuła

(2.1) nie

odmiana:

(1.1) lp liczba pojedyncza pas, lm liczba mnoga pas

(2.1) nieodm. nieodmienny

przykłady:

(1.1) Mon fils a fait ses premiers pas à un an. → Mój syn postawił swe pierwsze kroki w (wieku) roku.

(2.1) Je ne parle pas français. → (Ja) nie mówię po francusku.

składnia:

(2.1) używane po czasowniku oprócz bezokolicznika, gdy oba słowa negacji poprzedzają czasownik: ne pas sortir

kolokacje:

(2.1) pas encore → jeszcze nie

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

(1.1) à pas de loup • faux pas

etymologia:

uwagi:

zobacz też: ne • non

źródła:

pas (język górnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pasek do spodni

(1.2) pas (obszar)

(1.3) techn. technika pas

(1.4) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

przym. przymiotnik pasowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: