pas

pas (język polski)

pas (1.1)

pas (1.4)

dwa pasy (1.5) oddzielone żółtą linią przerywaną

pasy (2.1)

pasy (2.2)

wymowa:

(1.1-7) wymowa, IPA: [pas], AS: [pas]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) część ubioru służąca do trzymania spodni, koszuli itp. blisko ciała, zwykle uniemożliwiając im zsunięcie się

(1.2) długi rząd czegoś

(1.3) gry karciane rezygnacja z licytacji; przenośnie rezygnacja z jakiejś czynności

(1.4) techn. technika część maszyny, zbliżona wyglądem do pasa (1.1), służąca do przenoszenia ruchu obrotowego na duże odległości

(1.5) wydzielona część jezdni, przeznaczona do jazdy pojazdów w jednym kierunku i ze zbliżoną prędkością; długa droga

(1.6) miejsce wokół ciała wzdłuż bioder, gdzie nosi się pas (1.1)

(1.7) geom. geometria zbiór punktów między dwiema równoległymi prostymi bądź płaszczyznami, wraz z nimi samymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) pot. potocznie przejście dla pieszych o wyglądzie białych pasów (1.2) na jezdni

(2.2) urządzenie mocujące pasażera do fotela – w samochodzie lub samolocie

odmiana:

(1.1-7)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	pas	pasy
dopełniacz	pasa	pasów
celownik	pasowi	pasom
biernik	pas	pasów
narzędnik	pasem	pasami
miejscownik	pasie	pasach
wołacz	pasie	pasy

(2.1-2) blp bez liczby pojedynczej,

 

przypadek	liczba mnoga
mianownik	pasy
dopełniacz	pasów
celownik	pasom
biernik	pasów
narzędnik	pasami
miejscownik	pasach
wołacz	pasy

przykłady:

(1.1) Wuj Leon ma piękny pas, jeszcze z czasów carskich.

(1.2) Szliśmy wzdłuż długiego pasa kapusty (= pasa ziemi, na której rosła kapusta).

(1.3) Mecenas ze zdumieniem spojrzał na swojego partnera, który zamiast skontrować, powiedział „pas”.

(1.4) W maszynowni zerwał się jakiś pas.

(1.5) Nie należy często zmieniać pasów podczas jazdy.

(1.6) Woda sięga nam po pas (= do pasa).

(2.1) Samochód potrącił staruszkę na pasach.

składnia:

kolokacje:

(1.1) pas mistrzowski; pas skórzany/wełniany/…; nosić, zapiąć pas; zdobyć pas (karate, judo); pas(y) bezpieczeństwa

(1.4) pas transmisyjny/napędowy/klinowy/…; pas zrywa się

(1.5) pas startowy

(2.1) przejść na pasach / przez pasy

synonimy:

(1.1) pasek

(1.6) talia, biodra

(2.1) zebra, przejście dla pieszych

antonimy:

(1.1) szelka

(2.1) kładka

wyrazy pokrewne:

(1.1-4) zdrobn. zdrobniale pasek

(1.2) rzecz. rzeczownik pasiak, pasmo

(1.3) czas. czasownik pasować/spasować

związki frazeologiczne:

(1.1) być za pasem • wziąć nogi za pas • zaciskać pasa • zima za pasem

etymologia:

(1.6) z (1.1)

(1.3) z fr. je passe - „mijam”

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) belt; (1.2) belt; (1.3) pass; (1.4) belt; (1.5) lane; (1.6) waist; (2.1) zebra crossing
• dolnołużycki: (1.1-2,4) pas m rodzaj męski
• esperanto: (1.1, 1.6) zono
• fiński: (1.1) vyö
• górnołużycki: (1.1-2,4) pas m rodzaj męski
• niemiecki: (1.1) Gürtel m rodzaj męski; (1.2) Streifen m rodzaj męski; (1.4) Gurt m rodzaj męski; (1.6) Taille f rodzaj żeński; (2.1) Zebrastreifen
• rosyjski: (1.1) пояс, ремень; (1.4) ремень; (1.5) полоса; (1.6) талия, пояс
• wilamowski: (1.1) rima m rodzaj męski

źródła:

pas (język chorwacki)

pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pies

odmiana:

(1.1) lp liczba pojedyncza pas, psa, psu, psa, psom, psu, pse/psu; lm liczba mnoga psi, pasa, psima, pse, psima, psima, psi

przykłady:

(1.1) Moj se pas zove Reks. → Mój pies wabi się Reks.

(1.1) Idem u šetnju sa psom. → Idę z psem na spacer.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język czeski)

pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny

(1.1) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język dolnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pasek do spodni

(1.2) pas (obszar)

(1.3) techn. technika pas

(1.4) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

przym. przymiotnik pasowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język duński)

et pas (1.1)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) paszport

odmiana:

(1.1) et pas, passet, pas, passene

przykłady:

(1.1) Må jeg se Deres pas? → Czy mogę zobaczyć Pański paszport?

składnia:

kolokacje:

(1.1) at forny/forfalske et ~

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (esperanto (morfem))

wymowa:

znaczenia:

morfem

(1.1) przechodzić, mijać

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pochodne:

czas. czasownik pasi

przysł. przysłówek pase, pasigi, forpasi, preterpasi, trapasi, transpasi

rzecz. rzeczownik pasado, pasaĵo, pasvorto, tempopasigilo

pasanto, pasejo

przym. przymiotnik pasema, pasintjara

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła:

pas (język francuski)

wymowa:

wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) krok

partykuła

(2.1) nie

odmiana:

(1.1) lp liczba pojedyncza pas, lm liczba mnoga pas

(2.1) nieodm. nieodmienny

przykłady:

(1.1) Mon fils a fait ses premiers pas à un an. → Mój syn postawił swe pierwsze kroki w (wieku) roku.

(2.1) Je ne parle pas français. → (Ja) nie mówię po francusku.

składnia:

(2.1) używane po czasowniku oprócz bezokolicznika, gdy oba słowa negacji poprzedzają czasownik: ne pas sortir

kolokacje:

(2.1) pas encore → jeszcze nie

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

związki frazeologiczne:

(1.1) à pas de loup • faux pas

etymologia:

uwagi:

zobacz też: ne • non

źródła:

pas (język górnołużycki)

wymowa:

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pasek do spodni

(1.2) pas (obszar)

(1.3) techn. technika pas

(1.4) paszport

odmiana:

przykłady:

(1.1)

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

przym. przymiotnik pasowy

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

źródła: