biały

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj
Podobna pisownia Podobna pisownia: Biały

biały (język polski)[edytuj]

biały (1.1)
biały (1.1) budynek
biała (1.2) żarówka
białe (1.3) wino
biali (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ˈbʲjawɨ], AS[bʹi ̯au̯y], zjawiska fonetyczne: zmięk. i → j  
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mający kolor czystego śniegu
(1.2) fiz.  emitujący wszystkie długości fal światła
(1.3) kulin.  w odniesieniu do wina: powstały bez maceracji, w wyniku fermentacji winogron z usuniętymi skórkami, pestkami i szypułkami
(1.4) hist.  związany z Białymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek rasy białej
odmiana:
(1.1)
(1.2-4)
(2.1)
przykłady:
(1.1) Jacku, żółte litery na białym tle to chyba nie najlepszy pomysł.
(1.3) Wina białe mogą być bezbarwne, bladożółte, jasnożółte, złociste, słomkowe, bursztynowe, pomarańczowe a nawet rudawobrązowe.[1]
(2.1) Podróżnicy wierzyli, że pierwszymi białymi w tej dżungli.
składnia:
kolokacje:
(1.1) biały śnieg • biały niedźwiedźbocian biały • białe mięso • białe pieczywobiała rdzabiała głowaMorze Białejaskrawobiałyśnieżnobiałybiałobrązowybiało-czarnybiało-czerwono-niebieskibiało-czerwono-zielono-żółtybiało-czerwonybiałoliliowybiałorudybiałoszarybłękitno-białybłękitnobiałybrązowo-białybrunatno-białyczarno-białyczerwono-białygranatowo-białyliliowobiałyniebiesko-białyrdzawo-białysrebrno-białyzielono-białyzielonkawobiałyżółto-biały
(1.2) ciało doskonale białe
(1.3) białe wino
(1.4) biała armia / Rosja
synonimy:
antonimy:
(1.1) czarny
(1.2) czarny
(1.3) czerwony
(1.4) czerwony
(2.1) kolorowy
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  białko n , biel f , bielenie n , bielik m , bielinek m , bielizna f , bielactwo n , bielmo n , białość f , białe nm.-os. 
czas.  bielić ndk. , pobielić dk. , zabielić dk. 
przym.  białawy
zdrobn.  bielutki, bieluteńki
przysł.  biało, bielutko, białawo, bieluteńko
związki frazeologiczne:
biała gorączkabiała kawabiała rasabiała śmierćbiałe szaleństwobiałe tangoreg. pozn.  biały grochbiały krukbroń białado białego ranabiały jak ścianabiały wywiadbroń białaczarno na białymposłać na białe niedźwiedziew biały dzieńwiersz biały
etymologia:
(1.1) prasł. [2]
(1.2-4, 2.1) od (1.1)
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. źródło: Festus: Poradnik winiarski
  2. Edward Łuczyński, Jolanta Maćkiewicz, Językoznawstwo ogólne. Wybrane zagadnienia, wyd. II rozszerzone i uzupełnione, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2002, s. 119.