stawiać

stawiać (język polski)

oni stawiają (1.1) słupy

wymowa:

wymowa, IPA: [ˈstavʲjäʨ̑], AS: [stavʹi ̯äć], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • podw. art. podwyższona artykulacja samogłoski • i → j  i czytane jako /j/ 

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) tak przemieszczać przedmiot, by stał

(1.2) budować

(1.3) kupić coś komuś, dawać za darmo – najczęściej alkohol

(1.4) określać sumę pieniędzy, którą wnosi się do zakładu

(1.5) określać przedmiot swojego zakładu

(1.6) umieszczać coś gdzieś

(1.7) pot. potocznie, środ. środowiskowy, inform. informatyka instalować oprogramowanie

(1.8) pot. potocznie, środ. środowiskowy, inform. informatyka uruchamiać oprogramowanie (zwykle serwer, usługę lub demona)

czasownik zwrotny stawiać się

(2.1) pot. potocznie dawać opór

(2.2) przybywać na żądanie

odmiana:

(1.1) koniugacja I; aspekt dokonany: postawić

przykłady:

(1.1) Proszę postawić tę szafkę pod oknem.

(1.1) Ja mówię, żeby postawił brudną wazę na bufecie, a on ją wkłada do lodówki!

(1.2) Koło mojej kwiaciarni postawili ostatnio paskudny słup ogłoszeniowy.

(1.2) Dom postawiliśmy kilkanaście metrów od drogi, na skraju pięknego lasu sosnowego.

(1.2) Zdaniem niektórych parafian postąpiono nierozważnie, stawiając kościół na tak grząskim gruncie.

(1.3) Stawiam wszystkim piwo, dzisiaj zostałem ojcem!

(1.4) Stawiam moją roczną pensję, że tego nie zrobisz.

(1.5) Postawił na zawodnika z numerem trzynastym i przegrał.

(1.5) Postaw ten talerz na stole.

(1.6) Muszę postawić system od nowa.

(1.7) Idę postawić serwer poczty bo leżał całą noc.

(2.1) Gdy kazałem tym gościom wynosić się do innego stolika, jeden z nich zaczął się stawiać i krzyczał, że nigdzie się stamtąd nie ruszy.

(2.2) Nie stawił się na spotkanie. Nie raczył nas nawet poinformować, że nie przyjdzie.

składnia:

(1.1-4) ~ +B. biernik

(1.5) ~ na +B. biernik

(2.1) ~ +C. celownik

(2.2) na +B. biernik

kolokacje:

(1.1) ~ bańki/pasjansa/tarota/kołnierz/żagiel/ocenę/diagnozę/przecinek/kropkę/pytanie/warunek/propozycję/wymagania; ~ pod głosowanie, ~ przed sądem wojennym, ~ sobie cel, ~ pierwsze kroki, ~ (kogoś) w trudnej sytuacji, ~ się w czyjejś sytuacji

(1.3) ~ piwo, ~ kolejkę

synonimy:

(1.2) wznosić

antonimy:

(1.1) kłaść

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik wystawa f rodzaj żeński, zastawienie n rodzaj nijaki, zastawianie n rodzaj nijaki, wystawienie n rodzaj nijaki, postawienie n rodzaj nijaki, stawianie, postawa, rozstaw, zastawa

czas. czasownik stawiać się, nastawiać, przedstawiać, przestawiać, rozstawiać, ustawiać, wstawiać, wystawiać, zastawiać, zostawiać, nastawić, ustanawiać

przym. przymiotnik wystawny

związki frazeologiczne:

stawiać na nogi • stawiać na swoim • stawiać czoła • stać jak zamurowany

etymologia:

uwagi:

nie mylić z stawać

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) stand; (1.2) build, erect; (1.3) buy; (1.4) stake; (1.5) bet; (1.6) place, put; (2.1) oppose: (2.2) appear
• czeski: (1.1-2) stavět
• duński: (1.1) stille, sætte; (1.2) bygge, rejse; (1.3) give; (1.4) sætte, vædde; (1.5) sætte; (2.1) modsætte sig
• esperanto: (1.1) starigi
• japoński: (1.1) 立てる
• jidysz: (1.1) שטעלן (szteln); (1.2) אויפֿשטעלן (ojfszteln)
• niemiecki: (1.1) stellen; (1.2) errichten
• rosyjski: (1.1) ставить; (1.2) ставить, строить, сооружать; (1.3) угощать; (1.4-5) ставить, делать ставку; (2.1) являться, прибывать; (2.2) дерзить, перечить, держать себя вызывающе, хорохориться
• szwedzki: (1.1) ställa; (1.2) bygga, resa; (1.3) bjuda; (1.5) satsa (på); (2.1) mopsa sig; (2.2) inställa sig, komma

źródła: