budować

budować (język polski)

mężczyźni budują (1.1) drewniany dom

wymowa:

wymowa, IPA: [buˈdɔvaʨ̑], AS: [budovać]

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) tworzyć, wznosić budynki albo inne konstrukcje

(1.2) ogólnie – tworzyć, kreować

(1.3) składać się na coś; być budulcem, składnikiem czegoś

czasownik zwrotny

(2.1) ~ się → być budowanym

(2.2) ~ się → pot. potocznie budować sobie dom

odmiana:

koniugacja IV; aspekt dokonany zbudować, wybudować

przykłady:

(1.1) Na razie mieszkam w bloku, ale gdy zarobię dość pieniędzy mam zamiar wybudować własny dom.

(1.2) Już na pierwszych etapach wyścigu lider zaczął budować dużą przewagę nad rywalami.

(1.2) Przyznając ten order liczę, że będzie pan w dalszym ciągu budował pokój i porozumienie pomiędzy naszymi narodami.

(1.3) Białka budują w organizmie człowieka mięśnie, włosy i paznokcie.

składnia:

kolokacje:

(1.1) ~ dom/most; ~ miasto, ~ statek

(1.2) ~ zgodę/porozumienie

synonimy:

(1.1) wznosić, konstruować, stawiać

(1.2) stwarzać

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik zabudowa f rodzaj żeński, budowa, budowla, budowanie, budynek, budownictwo, budowlanka, budowlaniec, budowniczy, budulec

przym. przymiotnik budujący, budowlany

przysł. przysłówek budująco

ims. imiesłów budujący

związki frazeologiczne:

(1.1) nie od razu Kraków zbudowano

etymologia:

śwn. średnio-wysoko-niemiecki büden

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) build
• arabski: (1.1) شاد, بنى
• chorwacki: (1.1) graditi
• duński: (1.1) bygge
• francuski: (1.1) bâtir, construire
• interlingua: (1.1) struer
• jidysz: (1.1,2) בויען (bojen)
• litewski: (1.1) stato
• niemiecki: (1.1) bauen
• rosyjski: (1.1) строить; (1.3) составлять, быть построенным из + D. dopełniacz
• slovio: (1.1) budovit (будовит)
• szwedzki: (1.1) bygga, anlägga
• ukraiński: (1.1) будувати

źródła: