gość

gość (język polski)

wymowa:

wymowa, IPA: [ɡɔɕʨ̑], AS: [gość]

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przychodząca do kogoś w odwiedziny, zaproszona na spotkanie, przyjęcie, imprezę, bal, itp.

(1.2) osoba, który zatrzymała się w hotelu, w restauracji

(1.3) pot. potocznie negatywnie o osobie mało znanej lub zażyle o osobie dobrze znanej

(1.4) przest. przestarzałe, przestarzały eufemistyczne określenie miesiączki lub choroby

odmiana:

(1.1-3)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	gość	goście
dopełniacz	gościa	gości
celownik	gościowi	gościom
biernik	gościa	gości
narzędnik	gościem	gośćmi
miejscownik	gościu	gościach
wołacz	gościu	goście

(1.4)

 

przypadek	liczba mnoga
mianownik	goście
dopełniacz	gości
celownik	gościom
biernik	gości
narzędnik	gośćmi
miejscownik	gościach
wołacz	goście

przykłady:

(1.1) Na nasze wesele zaprosiłam ponad dwustu gości.

(1.2) Przepraszam, ale muszę iść obsłużyć nowych gości.

(1.3) Jakiś gość zaczepił mnie na ulicy. Nie wiedziałem, że Paweł to taki fajny gość.

(1.4) Martwiła się, bo choć była już pora, gości nie dostawała.

składnia:

kolokacje:

(1.1) gość weselny, nieproszony gość

(1.2) gość hotelowy

(1.3) nieciekawy gość

synonimy:

(1.2) pensjonariusz

(1.3) facet, typek

(1.4) miesiączka, period

antonimy:

(1.1) domownik, rezydent

wyrazy pokrewne:

(1.1) rzecz. rzeczownik gościna f rodzaj żeński, gościnność f rodzaj żeński

czas. czasownik gościć ndk. aspekt niedokonany

przym. przymiotnik gościnny

(1.3) gostek, gościówa

związki frazeologiczne:

gość w dom, Bóg w dom • mieć gości • dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie

etymologia:

(1.4) od (1.1) pod wpływem niechęci do nazywania rzeczy po imieniu; prawdopodobnie podobną etymologię ma choroba gościec

uwagi:

Słowo jest wyjątkiem od ogólnej reguły, mówiącej iż rzeczowniki zakończone na -ość są rodzaju żeńskiego.

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) guest, visitor; (1.3) fellow
• arabski: (1.1) ‎ضيف m rodzaj męski, زائر m rodzaj męski, نزيل m rodzaj męski
• azerski: (1.1) ziyarətçi, gələn, qonaq
• chorwacki: (1.1) gost m rodzaj męski
• dolnołużycki: (1.1) gósć
• duński: (1.1) gæst w rodzaj wspólny; (1.2) gæst w rodzaj wspólny
• francuski: (1.1) visiteur m rodzaj męski, hôte m rodzaj męski, invité m rodzaj męski; (1.2) pensionnaire m rodzaj męski; (1.3) type m rodzaj męski, mec m rodzaj męski, gars
• hiszpański: (1.1) invitado m rodzaj męski; (1.2) cliente
• holenderski: (1.1) gast
• interlingua: (1.1) convitato
• islandzki: (1.1) gestur m rodzaj męski; (1.2) gestur m rodzaj męski
• japoński: (1.1) 客
• jidysz: (1.1) אורח m rodzaj męski (ojrech), גאַסט m rodzaj męski (gast)
• kazachski: (1.1-2) қонақ
• niemiecki: (1.1) Gast m rodzaj męski, Besucher m rodzaj męski, Besucherin f rodzaj żeński
• norweski (bokmål): (1.1) gjest m rodzaj męski
• ormiański: (1.1) հյուր
• portugalski: (1.1) convidado m rodzaj męski, hóspede m rodzaj męski; (1.2) cliente m rodzaj męski; (1.3) sujeito m rodzaj męski
• rosyjski: (1.1-2) гость m rodzaj męski, гостья f rodzaj żeński
• suahili: (1.1) mgeni
• szwedzki: (1.1) gäst w rodzaj wspólny
• tetum: (1.1) bainaka
• wilamowski: (1.1) gost m rodzaj męski
• włoski: (1.1) ospite m rodzaj męski, invitato m rodzaj męski; (1.2) cliente m rodzaj męski; (1.3) tipo m rodzaj męski, tizio m rodzaj męski, individuo m rodzaj męski

źródła:

Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków, Krakowska Spółka Wydawnicza, 1927.