ekspozycja

ekspozycja (język polski)

ekspozycja (1.1) obiektów ze starożytnego Egiptu

wymowa:

IPA: [ˌɛkspɔˈzɨʦ̑ʲja], AS: [ekspozycʹi ̯a], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • akc. pob. akcent poboczny  wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. książkowy prezentacja, wystawienie czegoś na pokaz; pokaz, wystawa

(1.2) książk. książkowy zbiór przedmiotów umieszczonych na wystawie (w muzeum, galerii itp.)

(1.3) geogr. geografia położenie, usytuowanie czegoś (np. budynku, terenu) względem stron świata

(1.4) w taternictwie i alpinistyce: położenie, usytuowanie jakiegoś miejsca nad stromym spadkiem terenu

(1.5) fot. fotografia naświetlanie błony fotograficznej, kliszy lub filmu

(1.6) fiz. fizyka / fot. fotografia całkowita ilość światła działająca na materiał światłoczuły (wynikająca z wielkości otworu przesłony i czasu otwarcia migawki)

(1.7) lit. literacko wprowadzenie w akcję utworu literackiego (przy użyciu np. prologu, sceny), zapoznający czytelnika z sytuacją wyjściową: najważniejszymi postaciami i problemami tegoż utworu

(1.8) muz. muzyka w fudze: pierwsze przeprowadzenie tematu we wszystkich głosach (zaczynając od jednego i powtarzając kolejno w pozostałych)

(1.9) muz. muzyka w formie sonatowej: pierwsza część utworu, w której następuje prezentacja dwóch kontrastujących tematów, w dalszych częściach poddawanych przetworzeniom

(1.10) chem. chemia, chemiczny / fiz. fizyka odnośnie promieniowania rentgenowskiego lub gamma: miara zdolności jonizacji promieniowania przenikliwego w powietrzu; stosunek sumy ładunków elektrycznych jonów jednego znaku do wartości masy objętości powietrza, w której zostały wytworzone; dawka ekspozycyjna

(1.11) meteorol. meteorologia położenie stoku w stosunku do promieni słonecznych lub wiatru; wystawa

(1.12) daw. dawniej, dawny wyjaśnienie, przedstawienie rzeczy

odmiana:

(1.1-12)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	ekspozycja	ekspozycje
dopełniacz	ekspozycji	ekspozycji
celownik	ekspozycji	ekspozycjom
biernik	ekspozycję	ekspozycje
narzędnik	ekspozycją	ekspozycjami
miejscownik	ekspozycji	ekspozycjach
wołacz	ekspozycjo	ekspozycje

przykłady:

(1.1) W tej części muzeum umieszczona jest ekspozycja wilczych czaszek.

(1.2) Ekspozycja zawiera broń i ozdoby z epoki brązu.

(1.3) Oprócz doskonałego położenia budynku w bliskości centrum miasta na terenach zielonych, ważną zaletą obiektu jest jego południowa ekspozycja, która zapewnia jego lokatorom wysokie nasłonecznienie ich mieszkań.

(1.5) Czas ekspozycji w astrofotografii liczy się w dziesiątkach minut, a nawet w godzinach.

(1.7) W „Świętoszku” Molier stworzył świetną ekspozycję, w zręczny sposób charakteryzując obie strony konfliktu: świętoszków, na czele z Tartuffe'em i sprzeciwiającej im się grupie, świadomej fałszywości Tartuffe'a.

(1.8) Po ekspozycji tematu w fudze, jest on przeprowadzany w innych tonacjach od wyjściowej, które to przeprowadzenia przedzielone są łącznikami.

(1.9) Rolą repryzy, ostatniej części formy sonatowej, jest powtórzenie materiału ekspozycji, jednak oba tematy ekspozycji występują w tej samej tonacji w sonatach durowych lub w tonacjach jednoimiennych w sonatach molowych.

(1.10) Jednostką ekspozycji jest rentgen, czyli kulomb na kilogram (C/kg).

(1.11) Ekspozycja stoku ma spory wpływ na sumę opadów atmosferycznych i dopływ promieni słonecznych na obszarach o zróżnicowanej rzeźbie terenu. Na półkuli północnej stoki o ekspozycji południowej są bardziej nasłonecznione. Natomiast stoki dowietrzne charakteryzują się częstszym występowaniem opadów aniżeli zawietrzne.

składnia:

kolokacje:

(1.1-2) ekspozycja muzealna

(1.1) stała ekspozycja

(1.3) północna / południowa / wschodnia / zachodnia ekspozycja

(1.5) podwójna / wielokrotna ekspozycja

synonimy:

(1.1) wystawa, pokaz, prezentacja

(1.2) wystawa

(1.5) naświetlanie

(1.11) wystawa

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik eksponat m rodzaj męski, eksponent m rodzaj męski, eksponowanie n rodzaj nijaki, przeeksponowanie n rodzaj nijaki, ekspozytura f rodzaj żeński

przym. przymiotnik ekspozycyjny, eksponencjalny, eksponowany

czas. czasownik eksponować

związki frazeologiczne:

etymologia:

(1.1-12) franc. francuski exposition < łac. łacina expositio → przedstawienie, wyłożenie < łac. łacina expono → wystawiać, wykładać < łac. łacina ex- + pono → wy- + kłaść

uwagi:

(1.1) por. porównaj targi

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) display, exhibition, exposition, amer. amerykański angielski exhibit; (1.3-5) exposure; (1.7-9) exposition
• arabski: (1.1) عرض, تعرض m rodzaj męski; (1.2) معرض m rodzaj męski; (1.12) تفسير, شرح
• francuski: (1.1) exposition f rodzaj żeński; (1.5) exposition f rodzaj żeński
• hiszpański: (1.1) exhibición f rodzaj żeński, exposición f rodzaj żeński; (1.3) exposición f rodzaj żeński; (1.5) exposición f rodzaj żeński
• interlingua: (1.1) exposition
• islandzki: (1.1) sýning f rodzaj żeński
• niemiecki: (1.1) Ausstellung f rodzaj żeński, Exposition f rodzaj żeński; (1.3) Lage f rodzaj żeński; (1.5) Belichtung f rodzaj żeński, Exposition f rodzaj żeński; (1.8-9) Exposition f rodzaj żeński; (1.11) Lage f rodzaj żeński
• nowogrecki: (1.1) έκθεση f rodzaj żeński
• portugalski: (1.1) exposição f rodzaj żeński; (1.5) exposição f rodzaj żeński
• rosyjski: (1.1) экспозиция f rodzaj żeński, выставка f rodzaj żeński; (1.5) экспозиция f rodzaj żeński
• włoski: (1.1) mostra f rodzaj żeński, esposizione f rodzaj żeński

źródła: