bez

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] bez (język polski)

wymowa: IPA: [bɛs] wymowa ^?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. botanika Sambucus, rodzaj roślin; zob. zobacz też bez w Wikipedii

(1.2) bot. botanika pot. potocznie Syringa vulgaris, lilak - gatunek krzewu; zob. zobacz też lilak pospolity w Wikipedii

przyimek...

(2.1) ...służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem

(2.2) ...wchodzący do wielu związków frazeologicznych

(2.3) reg. pozn. regionalizm poznański^[1] reg. śl. regionalizm śląski przez

(2.4) reg. białost. regionalizm białostocki przez (dot. przestrzeni)

przedrostek

(3.1) bez- ...służący do tworzenia złożeń oznaczających brak czegoś

odmiana: (1.1-2) lp liczba pojedyncza bez, bzu, bzowi, ~, bzem, bzie, bzie; lm liczba mnoga bzy, bzów, bzom, bzy, bzami, bzach, bzy przykłady:

(1.) Ale tu pachną bzy!

(2.1) Nie wolno prowadzić samochodu bez prawa jazdy.

(2.3) Jo zaś się bez ciebie spóźnia.

(2.4) Przejdź bez ulicę.

składnia: (2.1), (2.2) bez + D. dopełniacz (2.3) bez + B. biernik
kolokacje: (1.2) czarny bez; (3) beznadziejny, bezmyślny, beztroski itd.
synonimy: (2.1) beze
antonimy: (2) z
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne: (2.2) bez atu, bez liku, bez mała, bez ogródek, bez ceregieli
etymologia:
uwagi: (2) przed zaimkiem mnie stosuje sie formę „beze”: „beze mnie” tłumaczenia:

• angielski: (1.2) lilac; (1.1) elder; (2.1) without; (3.1) un-, non-, -less
• arabski: (1.2 بدون (bidú:n)
• dacki: (1.1-2) seba
• dolnołużycki: (2.1) bźez, bźeze, mimo
• duński: (2.1) uden
• esperanto: (1.2) siringo; (2.1) sen
• francuski: (2.1) sans
• górnołużycki: (2.1) bjez
• hebrajski: (2.1), (3.1) בלי (bli)
• holenderski: (1.2) vlier m rodzaj męski; (2.1) zonder; (3.1) -loos
• islandzki: (1.1) yllir m rodzaj męski; (2.1) án; (3.1) ó-, -laus
• jidysz: (1.2) בעז m rodzaj męski (bez)
• kaszubski: (1.2) bes; (2.1) bez
• łaciński: (1.2) syringa vulgaris
• niemiecki: (1.2) Flieder m rodzaj męski; (1.1) Holunder; (2.1) ohne; (3.1) -los, -frei
• norweski (bokmål): (1.2) syrin m rodzaj męski
• rosyjski: (1.1) бузина; (1.2) сирень f rodzaj żeński; (2.1-2) без; (3.2) без
• szwedzki: (1.1) fläder; (2.1) utan; (3.1) o-, -lös
• wilamowski: (1.1) hołunder
• włoski: (2.1) senza; (3.1) in-

źródła:

1. ↑ hasło bez w: Słownik gwary miejskiej Poznania, red. Monika Gruchmanowa i Bogdan Walczak, Wydawnictwo Naukowe PWN.

[edytuj] bez (język kaszubski)

wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) bez

(1.2) przez

odmiana: przykłady:

(1.1) Bez dëtków. → Bez pieniędzy.

(1.2) Darga szła bez las. → Droga prowdziła przez las.

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:

[edytuj] bez (slovio)

transliteracja: без
wymowa:
znaczenia:
przyimek

(1.1) bez

przedrostek

(2.1) przedrostek przeciwieństwa, polskie bez-

odmiana: przykłady:

(1.1)

składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi: