morze

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: mòrzemòrzé

morze (język polski)[edytuj]

morze (1.1)
morze (1.2) maków
wymowa:
IPA[ˈmɔ.ʒɛ], AS[mo.že] wymowa ?/i
homofon: może
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr.  duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; zob.  też morze w Wikipedii
(1.2) przen.  ogromna ilość czegoś
odmiana:
(1.1-2)
przykłady:
(1.1) Statki wypłynęły w morze, zmierzając ku Nowemu Światu.
(1.1) I chodzą ludzie podziwiać szczyty gór i wzdęte fale morza, i szerokie nurty rzek, i przestwór oceanu, i kręgi gwiezdne, a siebie zaniedbują.[1]
(1.2) Powszechnie wiadomo, że studenci potrafią wypić morze piwa.
(1.2) Przy muzyce łatwiej było wywołać w sobie to morze rzeczy, spojrzeć w słodką otchłań spraw nieznanych.[2]
składnia:
(1.2) morze + D. 
kolokacje:
(1.1) poziom / stan / zasolenie / temperatura / zlodzenie / zanieczyszczenie / głębokość / powierzchnia / obszar morza • wyjść w morze • wejść do morza • jechać za morze • panować na morzach • środ.  jechać na morze • jechać nad morze • wrócić znad morza • płynąć / żeglować / serfować po morzu • pływać w morzu • wypłynąć w morze • wrócić z morza • wpłynąć na morze • wychodzić w morze • przepłynąć morze • pokonać morze • nieruchome / gładkie / zmarszczone / pofalowane / spienione / wzburzone / rozszalałe morze • słone / słonawe / żyzne / przeżyźnione / martwe / tropikalne morze • utonąć / utopić / zatopić w morzu • pochować na morzu • obserwować morze • spędzać czas (urlop, wakacje, weekend) nad morzem • wypoczywać nad morzem • kąpać się w morzu • przepłynąć morze • uratować rozbitka z morza • odholować na pełne morze • brzeg / linia brzegowa / toń / zlewisko / dno / basen morza • władca / władczyni / bóg / bogini / król / królowa / pan / pani morza (mórz) • morze śródziemne / przybrzeżne / szelfowe / epikontyntentalne / wewnętrzne / płytkowodnebadacz mórz • ludzie morza • oddać morzu (na morzu) życieżyć z morza • żyć na morzu • legenda / bohater / gwiazda mórz • wpływać / wpadać / uchodzić do morza • ekosystem / biologia / cyrkulacja / hydrografia morza • ofiara morza • pokój z widokiem na morze • wiatr od morza • bezmiar / bezkres morza • pochłonięty przez morze • wyprowadzić statek (jacht, okręt, żaglowiec, flotę, armadę, konwój) na morze • morze szumi / huczy / ryczy • morze bije (falami) o brzeg / o burtę • morze podchodzi / cofa się / ustępuje / podnosi się / opadatoń / głębia / głębina / płycizna morza • morze białe / szare / sine / błękitne / lazurowe / zielone / szafirowe / malachitowe / granatowe / czarnerzucić / wrzucić / strącić do morza • morza dalekie / bliskieeustatyczne / pływowe / falowe ruchy morza • fluorescencja morza • dostęp do morza • służyć / pracować na morzu • wejść do służby na morzu • Dni Morza
synonimy:
(1.1) środ.  żegl.  wacha
(1.2) bezmiar, mnóstwo, ogrom, masa, bezlik
antonimy:
(1.1) ląd
hiperonimy:
(1.1) akwen
hiponimy:
holonimy:
(1.1) ocean
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  morszczyn m , Pomorze n , pomorze n , przymorze n , Pomorzanin m , Pomorzanka f , namorzyn m , morzysko n , morzyszcze n , morszczysko n , morszczak m 
przym.  morski, nadmorski, podmorski, zamorski, pomorski, namorzynowy, morzyskowy, morszczynowy, morszczynowaty; przest.  morzski, morzowy
związki frazeologiczne:
chłopcy z obcych mórzkropla w morzu potrzeblać oliwę na wzburzone morzemorze goryczymorze księżycowemorze otwartemorze terytorialnemorze uniesieńmorze wyrzuciło na brzegmorze zabrałomorzu wody przylewaćowoce morzapirat siedmiu mórzpanować od morza do morzapłyń po morzach i oceanachprzejść przez Morze Czerwoneprzelać morze łezrzucić morzu wyzwanieszukać rozumu za morzemutonąć w morzu rozpaczyutopić w morzu krwiwolność mórzwybierać się jak sójka za morzewypić morzeza morzami, za lasamiza siedmioma górami, za siedmioma morzamiza tych, co na morzu!zaślubiny z morzemzew morza
przysłowia: Bóg stworzył morze, ale Holender wybrzeżana Grzegorza zima idzie do morzamorze żywi i bogacimorze przepłynął, na brzegu utonąłwszystkie rzeki idą do morzazostać na morzuza morzemmorze sprzyja odważnymwięcej ludzi utonęło w kieliszku niż w morzurozigrało się morze, ustatkować się nie może
etymologia:
uwagi:
(1.1) nazwy mórz pisze się wielką literą, np. „Morze Bałtyckie”, „Morze Czarne”, ale „morze Bałtyk”
(1.1) por.  ocean
tłumaczenia:
źródła:
  1. Aureliusz Augustyn z Hippony, „Twórczość. Miesięcznik Związku Literatów Polskich”, tom 10, wydania 9-12, RSW „Prasa-Książka-Ruch”, Warszawa 1954, s. 38
  2. Jarosław Iwaszkiewicz Brzezina, rozdział XI