morze

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: mòrze • mòrzé

morze (język polski) [edytuj]

morze (1.1)
„morze” (1.2) meduz w morzu (1.1)
wymowa:
IPA: [ˈmɔ.ʒɛ], AS: [mo.že] wymowa ?/i
homofon: może
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr.  duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem; zob.  też morze w Wikipedii
(1.2) przen.  ogromna ilość czegoś
odmiana:
(1.1-2)
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik morze morza
dopełniacz morza mórz
celownik morzu morzom
biernik morze morza
narzędnik morzem morzami
miejscownik morzu morzach
wołacz morze morza
przykłady:
(1.1) Statki wypłynęły w morze, zmierzając ku Nowemu Światu.
(1.1) I chodzą ludzie podziwiać szczyty gór i wzdęte fale morza, i szerokie nurty rzek, i przestwór oceanu, i kręgi gwiezdne, a siebie zaniedbują.[1]
(1.2) Powszechnie wiadomo, że studenci potrafią wypić morze piwa.
(1.2) Przy muzyce łatwiej było wywołać w sobie to morze rzeczy, spojrzeć w słodką otchłań spraw nieznanych.[2]
składnia:
(1.2) morze + D. 
kolokacje:
(1.1) poziom / stan / zasolenie / temperatura / zlodzenie / zanieczyszczenie / głębokość / powierzchnia / obszar morza • wyjść w morze • wejść do morza • jechać za morze • panować na morzach • środ.  jechać na morze • jechać nad morze • wrócić znad morza • płynąć / żeglować / serfować po morzu • pływać w morzu • wypłynąć w morze • wrócić z morza • wpłynąć na morze • wychodzić w morze • przepłynąć morze • pokonać morze • nieruchome / gładkie / zmarszczone / pofalowane / spienione / wzburzone / rozszalałe morze • słone / słonawe / żyzne / przeżyźnione / martwe / tropikalne morze • utonąć / utopić / zatopić w morzu • pochować na morzu • obserwować morze • spędzać czas (urlop, wakacje, weekend) nad morzem • wypoczywać nad morzem • kąpać się w morzu • przepłynąć morze • uratować rozbitka z morza • odholować na pełne morze • brzeg / linia brzegowa / toń / zlewisko / dno / basen morza • władca / władczyni / bóg / bogini / król / królowa / pan / pani morza (mórz) • morze śródziemne / przybrzeżne / szelfowe / epikontyntentalne / wewnętrzne / płytkowodne • badacz mórz • ludzie morza • oddać morzu (na morzu) życie • żyć z morza • żyć na morzu • legenda / bohater / gwiazda mórz • wpływać / wpadać / uchodzić do morza • ekosystem / biologia / cyrkulacja / hydrografia morza • ofiara morza • pokój z widokiem na morze • wiatr od morza • bezmiar / bezkres morza • pochłonięty przez morze • wyprowadzić statek (jacht, okręt, żaglowiec, flotę, armadę, konwój) na morze • morze szumi / huczy / ryczy • morze bije (falami) o brzeg / o burtę • morze podchodzi / cofa się / ustępuje / podnosi się / opada • toń / głębia / głębina / płycizna morza • morze białe / szare / sine / błękitne / lazurowe / zielone / szafirowe / malachitowe / granatowe / czarne • rzucić / wrzucić / strącić do morza • morza dalekie / bliskie • eustatyczne / pływowe / falowe ruchy morza • fluorescencja morza • dostęp do morza • służyć / pracować na morzu • wejść do służby na morzu
synonimy:
(1.1) środ.  żegl.  wacha
(1.2) bezmiar, mnóstwo, ogrom, masa, bezlik
antonimy:
(1.1) ląd
wyrazy pokrewne:
rzecz.  morszczyn m , Pomorze n , pomorze n , przymorze n , międzymorze n , Pomorzanin m , Pomorzanka f , namorzyn m , morzowładca m , morzysko n , morzyszcze n , morszczysko n , morszczak m , morświn m 
przym.  morski, nadmorski, podmorski, zamorski, pomorski, namorzynowy, morzolotny, morzorodny, morzopławnik, morzopławny, morzopłynny, morzowładca, morzowłdztwo, morzowładny, morzożeglowny, morzyskowy, morszczynowy, morszczynowaty; przest.  morzski, morzowy
związki frazeologiczne:
owoce morza • za morzami, za lasami • za siedmioma górami, za siedmioma morzami • wybierać się jak sójka za morze • Bóg stworzył morze, ale Holender wybrzeża • panować od morza do morza • morze otwarte • morze terytorialne • na Grzegorza zima idzie do morza • morze żywi i bogaci • płyń po morzach i oceanach • przejść przez Morze Czerwone • morze przepłynął, na brzegu utonął • wszystkie rzeki idą do morza • rzucić morzu wyzwanie • zostać na morzu • morze zabrało • morze wyrzuciło na brzeg • morze księżycowe • pirat siedmiu mórz • za tych, co na morzu! • chłopcy z obcych mórz • za morzem • morze sprzyja odważnym • więcej ludzi utonęło w kieliszku niż w morzu • wolność mórz • zaślubiny z morzem • morzu wody przylewać • szukać rozumu za morzem • rozigrało się morze, ustatkować się nie może • wypić morze • zew morza • Dni Morza • kropla w morzu potrzeb • przelać morze łez • morze goryczy • utonąć w morzu rozpaczy • utopić w morzu krwi • morze uniesień
etymologia:
uwagi:
(1.1) nazwy mórz pisze się wielką literą, np. „Morze Bałtyckie”, „Morze Czarne”, ale „morze Bałtyk”
(1.1) por.  ocean
tłumaczenia:
źródła:
  1. ↑ Aureliusz Augustyn z Hippony, „Twórczość. Miesięcznik Związku Literatów Polskich”, tom 10, wydania 9-12, RSW „Prasa-Książka-Ruch”, Warszawa 1954, s. 38
  2. ↑ Jarosław Iwaszkiewicz Brzezina, rozdział XI
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=morze&oldid=3337465”