płynąć

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

płynąć (język polski)[edytuj]

kaczka płynie (1.1)
statek płynie (1.1)
oni płyną (1.1)
rzeka płynie (1.3)
obłoki płyną (1.4)
wymowa:
IPA[ˈpwɨ̃nɔ̃ɲʨ̑], AS[pu̯nõńć], zjawiska fonetyczne: nazal. asynch. ą  
znaczenia:

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) poruszać się w wodzie lub na jej powierzchni, także za pomocą łodzi
(1.2) o czasie: upływać, mijać
(1.3) o cieczy: poruszać się w jakimś kierunku
(1.4) metaforycznie o chmurach: poruszać się po nieboskłonie
(1.5) przen.  brzmieć
odmiana:
(1.1-5) płyn|ąć, koniugacja Vb, tryb rozkazujący n→ń; aspekt dokonany dopłyn|ąć, koniugacja Vb
przykłady:
(1.1) Zobacz, jak Andrzej szybko płynie delfinem!
(1.2) W poczekalni godziny płyną szybko.
(1.3) Nil płynie do Morza Śródziemnego.
(1.4) Obłoki płyną po niebie, jak nie pada, a jak pada to nie płyną.
(1.5) Poszumy płaczą mogilnych drzew, • lecz w barce życia płynie mój śpiew. • Ja budowniczy nadgwiezdnych miastszydzę z rozpaczy gasnących gwiazd.[1]
składnia:
(1.1) płynąć + N.  • płynąć do + D. 
kolokacje:
(1.1) płynąć statkiem / kutrem / żaglówką / … • płynąć żabką / kraulem / delfinem / stylem klasycznym / … • płynąć do drugiego brzegu / na drugi brzeg / na wyspę / do celu / … • płynąć dookoła świata • płynąć pod prąd (zobacz też przen.  pod prąd) • płynąć z prądem
synonimy:
(1.1) żeglować
(1.2) biec, upływać, przemijać, mijać
(1.3) spływać
antonimy:
(1.1) iść
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  płyn m , płynięcie n , dopłynięcie n , pływalnia f , pływanie n , pływak m , pływaczka f , odpływ mrz 
czas.  napłynąć, odpłynąć, odpływać, pływać, przepłynąć, rozpłynąć się, wypłynąć
przym.  płynny, pławny, spławny
związki frazeologiczne:
kraina mlekiem i miodem płynącaby dotrzeć do źródła trzeba czasem płynąć pod prądna święty Maciej lody wróżą długie chłody, a gdy płyną już strugą, to i zimy niedługonie pchaj rzeki, sama płynie
etymologia:
uwagi:
dotyczy czynności w danej chwili; „pływać” dotyczy czynności regularnej
tłumaczenia:
źródła:
  1. Tadeusz Miciński, Ananke