zielony

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

zielony (język polski)[edytuj]

zielony (1.1)
zielone (1.1-2) porzeczki
zielone (1.2) jeżyny
zieloni (2.1)
wymowa:
wymowa ?/i, IPA[ʑɛˈlɔ̃nɨ], AS[źelõny], zjawiska fonetyczne: zmięk.nazal.
znaczenia:

przymiotnik

(1.1) mający kolor czwartego pasma tęczy, taki jak kolor świeżej trawy, szmaragdu, malachitu itp.[1]; mający kolor pochodny, powstały ze zmieszania kolorów podstawowych: żółtego i niebieskiego; zob. też barwa zielona w Wikipedii
(1.2) o roślinach, owocach: taki, który nie osiągnął dojrzałości, będący w stadium poprzedzającym dojrzałość; niedojrzały[1]
(1.3) pot. o barwie cery: blady z zielonkawym lub brunatnoszarym odcieniem, chorobliwie blady; szary, ziemisty[1]
(1.4) pot. ktoś mający szary, ziemisty kolor cery[1]
(1.5) lekcew. pot., przen. ktoś niedoświadczony, niewyrobiony, niemający rozeznania w jakiejś dziedzinie, zwykle młody[1]
(1.6) lekcew. pot., przen. ktoś niemający wiedzy na jakiś temat, zwykle młody[1]

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek związany z ekologią; działacz na rzecz ochrony środowiska naturalnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) pot.; zob.: dolar

rzeczownik, rodzaj nijaki

(4.1) zob.: zielone
odmiana:
(1.1-6)
(2.1)
przykłady:
(1.1) Liście drzew zielone, bo zawierają chlorofil.
(1.2) Te śliwki jeszcze zielone, nie jedz ich.
(1.5) Jeśli chodzi o komputery, to jestem zielony; musisz mi pomóc.
(2.1) Pech chciał, że za każdym razem miejsce i plan budowy banku wywołują protesty zielonych i mieszkańców osiedli Kalisza[2].
składnia:
kolokacje:
(1.1) biało-czerwono-zielono-żółtybladozielonybłękitnozielonybrudnozielonybrunatnozielonybrązowo-zielonyburozielonyciemnozielonyczarno-zielonyczerwono-zielonygranatowozielonyjaskrawozielonyjasnozielonyniebieskawozielonyniebieskozielonyniebiesko-zielonyoliwkowozielonyszarawozielonyszarozielonyszmaragdowozielonyzgniłozielonyzłocistozielonyżółtawozielonyżółtozielonyżółto-zielonyzielononiebieskizielono-niebieskizielonorudyzielonozłotyzielonookizielonowłosyzielonoświątkowieczielonoświątkowyzimozielony / wiecznie zielony / wieczniezielonyanolis zielonyciemiernik zielonydrążyn zielonydzięcioł zielonygłóg zielonygrzechotnik zielonyhusarz zielonyibis zielonykoczkodan zielonykolcobrzuch zielonykrzyżak zielonylegwan zielonymieczyk zielonymiodożer zielonynawóz zielonypasikonik zielonyPrzylądek Zielonypyton zielonyskoczek zielonywargacz zielonywidłoząb zielonywójcik zielonyzłocik zielonyzmorsznik zielonyzrostniczek zielonyżółw zielonylas wiecznie zielonyzielony liść / zielony listekzielony rynek • zielony barwnik / kolor / odcień • zielony samochód • zielony groszekanakonda zielonaateryna zielonabrzanka zielonaciemiężyca zielonaczapla zielonadaglezja zielona / jedlica zielonaeuglena zielona / klejnotka zielonagąska zielonajaszczurka zielonakałdunica zielonakarma zielona / pasza zielonalora zielonałątka zielonamamba zielonamieszanka zielonamięta zielonaolsza zielonaozorka zielonapaletka zielonapałątka zielonapseudopałanka zielonaropucha zielonarzekotka zielonastułbia zielonaszklarka zielonatrzepla zielonawłośnica zielonazanokcica zielonażagnica zielonażołna zielonaZielonaZielona Górazielona kartazielona strzałkazielona szkoła • zielona barwa • zielona trawa • zielona odzieżRepublika Zielonego Przylądkaświatło zielonerośliny wiecznie zieloneużytki zieloneZielone Świątki • zielone oczyręce zielone od farby
(1.2) zielony pomidor • zielony jęczmień / owies • zielona czereśnia / jeżyna / malina / porzeczka / śliwka / truskawka / wiśnia • zielona pszenica • zielone jabłko • zielone żyto • zielone zboże
(1.3) zielona cera / twarz
(1.6) być zielonym w matematyce / z matematyki
(4.1) zielone pali sięprzejechać na zielonym
synonimy:
(1.1) zdrobn. zieloniutki, zieloniuchny, zieleniutki, zieleniuchny; rzad. zielenisty
(1.2) niedojrzały
(1.5) niedoświadczony
(1.6) niedokształcony
(3.1) dolar
antonimy:
hiperonimy:
(1.1) kolorowy, zimny
(1.3) blady
(2.1) ekolog, polityk
hiponimy:
(1.1) bladozielony, błękitnozielony, brudnozielony, brunatnozielony, burozielony, butelkowy, ciemnozielony, granatowozielonygroszkowy, grynszpanowy, jaskrawozielony, jasnozielony, limonkowy, malachitowy, miętowy, niebieskawozielony, niebieskozielony, oliwkowozielony, oliwkowy, pistacjowy, rezedowy, seledynowy, szarawozielony, szarozielony, szmaragdowozielony, szmaragdowy, trawiasty, zazieleniały, zgniłozielony, zielonkawy, złocistozielony, zzieleniały, żółtawozielony, żółtozielony
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. zielone nm.-os./n, ziele n, zielsko n, zioło n, zieleń f, zieleniec mrz, zielonka f, zielenica f, zielenina f, zielenizna f, zieleniatka f, zieleniak m, zieloność f, zielnik f, Zieleniec m, Zielona f, Zielone, Zielonki nm.-os., Zieloni nm.-os., zielarz m.-os., zielarka f, zieleniarstwo n, zielnictwo n
przym. zielonawy, zielonkawy, zielenisty, zielny
zdrobn. zieloniutki, zieloniuchny, zieleniutki, zieleniuchny
przysł. zielono, zielonkawo, zieleniście
czas. zielenić ndk., zielenić się ndk., zazielenić dk., zielenieć ndk., zazielenieć dk., pozielenieć dk., zzielenieć dk.
tem. słow. zielono-
związki frazeologiczne:
być zielonymdostać zielone światło / zapalić zielone światłoczosnek ma głowę białą, a ogon zielonygra w zielone / grać w zieloneiść na zieloną trawkę / pójść na zieloną trawkęjak kukułka przyleci na suchy las, to będzie głodny czas, a jak zakuka w zielonym gaju, spodziewaj się urodzajunie mieć zielonego pojęciapartia zielonychzielona granicawyjechać na zieloną trawkę / wyjazd na zieloną trawkęzielona falazielona rewolucjazielone płucazielony stolikzielony jak rutazielony ludzik
etymologia:
pol. ziele + -ny[3][4]
uwagi:
(1.1) zobacz też: czerwonypomarańczowyżółtyniebieskigranatowyfioletowy
(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Kolory
tłumaczenia:
źródła:
  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 hasło zielony w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. z Internetu
  3. kolory w: Poradnia Językowa PWN.
  4. hasło zielony w: Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa, Wiedza Powszechna, 1985.