czarny
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
czarny (język polski)[edytuj]
| czarne (1.1) tło |
- znaczenia:
przymiotnik
- (1.1) mający najciemniejszy możliwy kolor
- (1.2) fiz. pochłaniający padające całe promieniowanie
- (1.3) szach. należący do czarnych (2.1)
- (1.4) nielegalny
przymiotnik w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego
- (2.1) czarne → szach. gracz grający ciemnymi bierkami w grze w szachy, warcaby itp.
- (2.2) Czarny → pogard. o osobie czarnoskórej
- (2.3) pogard. ksiądz
- odmiana:
- (1.1) lp czarny m, czarna f, czarne n; lm czarni m.-os., czarne nm.-os.; stopień wyższy nie tworzy lub bardziej ~ lub ~iejszy
- (2.1) blp; lm czarn|e, ~ych, ~ym, ~e, ~ymi, ~ych, ~e
- (2.2-3) lp Czarn|y, ~ego, ~emu, ~ego, ~ym, ~ym, ~y; lm ~i, ~ych, ~ym, ~ych, ~ymi, ~ych, ~i
- przykłady:
- (1.1) Asia ma czarne włosy.
- (1.3) Czarny król uciekł z zagrożonego pola.
- (2.1) Zazwyczaj grając czarnymi przegrywam partię.
- (2.2) Do autobusu wsiadł jakiś Czarny.
- (2.3) Starsza pani z oburzeniem czytała plakat z hasłem: „Za dużo czarnych w polityce!”.
- składnia:
- kolokacje:
- (1.1) bocian czarny, czarna ryba
- (1.1) biało-czarny • brązowo-czarny • brunatno-czarny • brunatnoczarny • granatowo-czarny • granatowoczarny • popielatoczarny • szaro-czarny • zielono-czarny
- (1.1) czarno-biały • czarnobrązowy • czarno-zielony • czarno-żółty
- (1.2) ciało doskonale czarne, czarna dziura
- (2.1) grać czarnymi
- (2.3) Czarna rasa
- związki frazeologiczne:
- (1.1) czarny charakter • czarna godzina • czarna polewka • czarna skrzynka • czarna owca • czarna magia • czarny rynek • czarno na białym • czarna robota
- (1.4) pracować na czarno
- (2.2) Czarny Ląd
- uwagi:
- (2.2) dawniej nie było określeniem pogardliwym
- tłumaczenia:
- afrykanerski: (1.1) swart
- angielski: (1.1) black; (1.2) black; (1.3) Black; (2.1) Black; (2.2) Black
- arabski: (1.1) أسود (aswad)
- asturiański: (1.1) prietu
- baskijski: (1.1) beltz
- bengalski: (1.1) কালো
- białoruski: (1.1) чорны
- bułgarski: (1.1) черен
- chorwacki: (1.1) crn
- czeski: (1.1) černý
- dolnołużycki: (1.1) carny
- duński: (1.1) sort; (1.4) sort
- esperanto: (1.1) nigra
- fidżyjski: (1.1) loaloa
- fiński: (1.1) musta
- francuski: (1.1) noir
- górnołużycki: (1.1) čorny
- hawajski: (1.1) ʻeleʻele
- hebrajski: (1.1) שחור (szachor)
- hiszpański: (1.1-4) negro
- holenderski: (1.1-4) zwart
- interlingua: (1.1) nigre
- islandzki: (1.1) svartur
- japoński: (1.1) 黒い (kuroi)
- jidysz: (1.1) שוואַרץ (szwarc)
- kaszubski: (1.1) czôrny
- kataloński: (1.1) negre
- koreański: (1.1) 검정
- litewski: (1.1) juodas
- łaciński: (1.1) ater, cacabatus, caccabatus, furvus, fuscus, morulus, niger, nigrans, nigricolor, piceus, picinus, pulleiaceus
- macedoński: (1.1) црн
- niemiecki: (1.1-4) schwarz
- norweski (bokmål): (1.1) svart
- nowogrecki: (1.1) μαύρος
- ormiański: (1.1) սեւ
- osetyjski: (1.1) сау
- pali: (1.1) kāla
- polski język migowy:
(w zapisie )
- połabski: (1.1) cornĕ
- portugalski: (1.1) preto, prateado
- rosyjski: (1.1-2.2) чёрный
- rumuński: (1.1) negru
- sanskryt: (1.1) कृष्ण
- serbski: (1.1) црна
- slovio: (1.1) cxernju (чернйу)
- słowacki: (1.1) čierny
- suahili: (1.1) eusi
- szwedzki: (1.1) svart; (1.3) svart; (1.4) svart
- tajski: (1.1) ดำ, สีดำ
- tetum: (1.1) metan
- tok pisin: (1.1) blak; (1.2) blak; (1.3) blak; (1.4) blak
- turecki: (1.1) siyah
- tybetański: (1.1) ནག, ནག་པོ
- ukraiński: (1.1-3) чорний
- wepski: (1.1) must
- węgierski: (1.1) fekete
- wilamowski: (1.1) świöc
- włoski: (1.1) nero
- źródła:
