język

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] język (język polski)

język (1.1)


wymowa: IPA: /ˈjɛ̃zɨk/ wymowa ?/i
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat.  mięsień znajdujący się w jamie ustnej lub gębowej, pełniący funkcję narządu smaku, ułatwiający jedzenie, a u ludzi także mówienie; zob.  też język w Wikipedii
(1.2) zbiór słów, reguł gramatycznych, alfabetu, zasad wymowy, umożliwiający porozumiewanie się osób znających ten zbiór; zob.  też język w Wikipedii
(1.3) inform.  zbiór rozkazów i reguł ich łączenia sterujących pracą komputera; zob.  też język programowania w Wikipedii
(1.4) część języka (1.2), obejmująca tylko terminy z jednej dziedziny wiedzy; żargon
(1.5) przedmiot przypominający język (1.1)
(1.6) daw.  jeniec złapany dla uzyskania informacji o wrogu

odmiana: (1) lp  język, ~a, ~owi, ~, ~iem, ~u, ~u; lm  ~i, ~ów, ~om, ~i, ~ami, ~ach, ~i przykłady:

(1.1) Krowy mają długie języki.
(1.2) Warto znać języki obce.
(1.3) Asembler to rodzaj języka komputerowego.
(1.4) Ten wasz techniczny język jest zupełnie niezrozumiały!
(1.5) Urwał mi się język u buta.
(1.6) Do zachodu słońca pracował szczerze, wysyłał podjazdy, ekspediował listy, sam objeżdżał straże, sam przesłuchiwał schwytanych języków, (...) (H. Sienkiewicz, „Potop”)

składnia:
kolokacje: (1.1) pokazać komuś język; (1.2) język obcy, polski, angielski, język dyplomatyczny, rodzina języków, mówić/władać językiem
synonimy: (1.1) ozór; (1.2) mowa, reg. śl.  godka; (1.3) kod; (1.4) gwara, żargon
antonimy:
wyrazy pokrewne: (1.1, 1.5) zdrobn.  języczek, zgrub.  jęzor; (1.2-4) przym.  językowy, -języczny (np. dwujęzyczny); rzecz.  językoznawca
związki frazeologiczne: (1.1) być na językach, wziąć kogoś na języki, ugryźć się w język, łamać sobie język, zasięgnąć języka, trzymać język za zębami, cięty język, mieć coś na końcu języka, zapomnieć języka w gębie, strzępić sobie język, ciągnąć kogoś za język, koniec języka za przewodnika, biec z wywieszonym językiem, mieć długi język, mieć niewyparzony język; (1.2) znaleźć wspólny język
etymologia: wyraz ogólnosłowiański, por. pol.  język, czes.  jazyk, słc.  jazyk, głuż.  jazyk, dłuż.  jězyk, ros.  язык, ukr.  язик, białor.  язык, bułg.  език, serb.  jезик, chorw.  jezik, mac.  јазик, słń.  jezik. Wszystkie te formy pochodzą z prasłowiańskiego językъ, co z wcześniejszej formy ęzy z jotacją oraz sufiksem -kъ.
uwagi: tłumaczenia: