czuć

czuć (język polski)

wymowa:

IPA: [ʧ̑uʨ̑], AS: [čuć] wymowa

znaczenia:

czasownik

(1.1) odbierać wrażenia za pomocą zmysłu dotyku

(1.2) odbierać wrażenia za pomocą zmysłu węchu

(1.3) odbierać wrażenia za pomocą intuicji

(1.4) gw. lwow. gwara lwowska słyszeć

(1.5) starop. staropolski czuwać

czasownik zwrotny

(2.1) ~ się mieć jakieś samopoczucie, nastrój, odczucie

odmiana:

przykłady:

(1.1) Kiedy się zbudziłem, to poczułem mrowienie na karku.

(1.2) Gotujesz coś? Bo czuję spaleniznę…

(1.3) Wyczuliśmy wroga znajdującego się w pobliżu – to te dudnienia bębnów go zdradziły.

(2.1) Poczułem się jak nowo narodzony.

(2.1) Przy nim czuję się jak idiota.

(2.1) Źle się czuję, boli mnie głowa. Chyba będę chory.

(2.1) Nie czuję się dobrze z tym, że mu to powiedziałem.

składnia:

kolokacje:

synonimy:

antonimy:

wyrazy pokrewne:

odczuwać, wyczuwać, przeczuwać

rzecz. rzeczownik poczucie n rodzaj nijaki, czucie, uczucie

przym. przymiotnik czuły

czas. czasownik czuły, poczuć, uczuć, czuwać

związki frazeologiczne:

bosy Hryć czuje się Ukraińcem • czuć się jak zbity pies • czuć się jak ryba w wodzie • czuć miętę • czuć, że coś śmierdzi

etymologia:

Czuć dawniej znaczyło także czuwać; czuć zapach (por. cuch, cuchnąć; >>czuć z ust<<)

U Słowian rdzeń czu- (z skju-, dlatego wahania w nagłosie) słuchowi i węchowi służy, gdy u Greków i Niemców wzrokowi: thyōskoos, co ofiar ogląda, niem. schauen (dawne scouwon, gockie us-skaws, przezorny), ale i u innych Arjów ten rdzeń bez s- naglosowego: łac. caveo, czuwam, strzegę się, grec. akuō, czuję, tj. słyszę (akustyka), niem. hören z goc. hausjan, grec. kydos (czudo, p. cud), koeō, miarkuję, ind. kawi-, wieszczy. Litewszczyźnie brak tego pnia.

uwagi:

tłumaczenia:

(1.4) zobacz listę tłumaczeń w haśle: słyszeć

• angielski: (1.1,3) feel; (1.2) smell; (2.1) feel
• arabski: (1.1) شعر, حس
• czeski: (1.1,3) cítit
• duński: (1.1) føle; (2.1) føle sig
• fenicki: (1.1) 𐤇𐤎
• hiszpański: (1.1) sentir; (1.2) oler; (1.3) presentir; (2.1) sentirse
• islandzki: (1.1) finna fyrir; (1.2) lykta; (2.1) hafa, segja, líða
• niemiecki: (1.1,3) fühlen, spüren; (1.2) riechen
• ormiański: (1.2) հոտ գալ
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1) ; (1.2) czuć ładny zapach: ; (2.1) , jak się czujesz:
• rosyjski: (1.1,3) чувствовать
• szwedzki: (1.3) känna, må
• włoski: (1.1) sentire

źródła: