złamać
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] złamać (język polski)
wymowa: IPA: [ˈzwamat͡ɕ]
znaczenia:
czasownik przechodni dk.
- (1.1) działaniem fizycznym (wcześniej zginając, naciskając lub uderzając) rozdzielić coś na kilka (zwykle na dwie) części[1]
- (1.2) pokonać, przezwyciężyć, zwalczyć, zniweczyć, zniszczyć[1]
- (1.3) zostać przyczyną czyjegoś złego samopoczucia (zazwyczaj w imiesłowie przymiotnikowym biernym – złamany)[1]
- (1.4) przekroczyć, naruszyć obowiązujące prawo, zasady, przepisy; postąpić wbrew nim; także nie dotrzymać jakiegoś zobowiązania[1]
- (1.5) druk. podzielić tekst gazety, książki lub czasopisma do szerokości szpalt, tabel, klisz, tytułów, itp. elementów drukarskich[1]
czasownik zwrotny
odmiana: koniugacja IX złam|ać przykłady:
- (1.1) Rzucałeś ołówkiem o ziemię i dziwisz się, że gryfel jest złamany.
- (1.1) Kierowca miał ogromne szczęście. Po tej okropnie wyglądającej kraksie złamał jedynie piszczel i kilka paliczków.
- (1.2) Po czterogodzinnej walce udało się nareszcie złamać szyki nieprzyjaciela, co doprowadziło do jego ostatecznej porażki.
- (1.3) Nie dziwię się, że ten człowiek chciał się zabić. Jest kompletnie złamany śmiercią żony i dwójki jego dzieci w pożarze.
- (1.4) Jeżdżąc po pijanemu złamałeś prawo, więc musisz ponieść tego konsekwencje.
- (1.5) Ta kobieta od adiustacji tekstu nie nadaje się do swojej pracy, złamała słowo "przewód" po literze "w".
- (2.1) Zgiąłem linijkę tak mocno, że się złamała.
- (2.2) Po długim i ciężkim przesłuchaniu złamał się i przyznał się do postawionych zarzutów.
składnia: (1.1-5) ~ +B.
kolokacje: (1.1) ~ kredkę/ołówek/nartę/patyk/laskę/pieczęć/drzewo/miecz/… • ~ rękę/nogę/ząb/nos/kark/kręgosłup/…; (1.2) ~ opór • ~ szyki nieprzyjaciela • ~ dumę/pychę/upór; (1.3) być kompletnie/całkowicie/zupełnie złamanym • złamany chorobą/nieszczęściem; (1.4) ~ słowo/przysięgę/przyrzeczenie/obietnicę/ciszę wyborczą/prawo/przepisy/regulamin/konstytucję/zasady/… • ~ post; (1.5) ~ tekst
synonimy: (1.1) popsuć, zniszczyć, uszkodzić, naruszyć, pokonać, pęknąć, rozerwać
antonimy: (1.1) naprawić, zreperować
wyrazy pokrewne: czas. ndk. łamać, przełamać, wyłamać, rozłamać; rzecz. złamanie
związki frazeologiczne: (1.1) złamany we dwoje, złamać hasło/kod/szyfr/zabezpieczenia, nie mieć/nie dać komuś złamanego grosza, złam ręce i nogi (=połam ręce i nogi), złam kark, złamać pióro, przysłowia: żeby/gdyby kózka nie skakała, to by nóżki nie złamała; (1.2) złamać komuś serce, złamać komuś życie;
etymologia: pol. z- + łamać
uwagi: tłumaczenia:
- angielski: (1.1) break
- grecki: (1.1-3) σπάζω; (1.4) αθετώ, παραβιάζω
- hiszpański: (1.1) romper, fracturar, despedazar, cascar; (1.2) romper, quebrar, partir; (1.3) destrozar, hundir; (1.4) quebrantar, violar, infringir
- jidysz: (1.1) צעברעכן
- slovio: (1.1) slomit (сломит)
- włoski: (1.1) rompere
źródła:
