kurwa
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] kurwa (język polski)
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) wulgarne określenie prostytutki[1]
- (1.2) przen. wulg. pogard. do kobiety / o kobiecie[1]
- (1.3) przen. wulg. pogard. człowiek postępujący w sposób podły lub niemoralny, łajdak, nikczemnik, sprzedający się
- (1.4) przen. wulg. używane w lm kurwy → policja
wykrzyknik
- (2.1) wulg. powtarzane jako przekleństwo, w mowie potocznej często jako przerywnik w zdaniu lub partykuła emfatyczna (bezpośrednio po wyrazie, który mówca chce podkreślić[2])
- odmiana:
- (1.1-4) lp kurw|a, kurwy, kurwie, kurwę, kurwą, kurwie, kurwo; lm kurwy, kurew (kurw), kurwom, kurwy, kurwami, kurwach, kurwy
- (2.1) nieodm.
- przykłady:
- (1.1) Co wieczór przy szosie stoją kurwy i czekają na jakiś zarobek.
- (1.2) Nie będziesz mi, kurwo, mówiła, co mam robić!
- (1.3) Ty kurwo! Jeszcze mi wisisz dwa baniaki, coś przegrał w pokera.
- (1.4) Kurwy mnie zobaczyły i zaczęły gonić, jak kopałem w przystanek!
- (2.1) Zamkniesz się, kurwa, czy nie?!
- (2.1) O kurwa, zajebali mi portfel!
- (2.1) Czekaj, czy ja kurwa czegoś nie zapomniałem z domu?
- składnia:
- kolokacje:
- kurwa jebana • stara kurwa • w kurwę • głupia kurwa
- synonimy:
- (1.1) prostytutka, dziwka, wulg. ruchawica
- (1.2) wulg. szmata
- (1.3) wulg. skurwiel, wulg. dupek
- (1.4) glina, wulg. menda, smerf, pies, wulg. pała
- antonimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. kurewstwo n, kurwik m, kurwica f, kurwisko n, kurwidołek m, skurwysyn m, skurwysynek m
- przym. kurewski, pokurwiony, przekurwiony, skurwiały, skurwiony, skurwysyński
- czas. kurwić się, skurwić, wkurwić / wkurwiać
- przysł. wykurwiście, kurewsko
- związki frazeologiczne:
- do kurwy nędzy • kurwa (moja, twoja, jego, jej, nasza, wasza, ich) mać • męska kurwa • iść na kurwy • kurwa kurwie łba nie urwie • chuj kurwa • ożeż kurwa
- etymologia:
- Według Zbigniewa Gołąba językowa pożyczka kentumowa. Od *kury/kurъv-a = „prostytutka, nierządnica”, drugą postać poświadczają wszystkie języki słowiańskie, już w języku cerkiewnym redakcji serbskiej kurъva. Gołąb za Wiktorem Władymirowiczem Martynowem zestawia wyraz z greckim κύριος ([kʉː́rios]) = „potężny, pan” i staroindyjskim śṻra = „silny, bohater”, awestyjskie sūra ts.. Wszystkie formy z PIE *K'euH = „pęcznieć, puchnąć”, w związku z tym *kury (*kourūs) mogło po prostu znaczyć „dojrzała, dorosła kobieta”[3]. Aleksander Brückner podsumowywał krótko: „prasłowo; wszędzie tak samo, tylko na Rusi, zamiast tego cerkiewne blad' (por. bledzin syn)”[4]. Według Andrzeja Bańskowskiego to obelżywe słowo (w języku polskim zapisane po raz pierwszy w 1415 r.) często cytowane w aktach sądowych i w staropolskich kodeksach prawnych obłożone sankcjami („gdyby mać jego kurwą mianował, w takąż winę skazujemy ji być upadłym”). Starsza postać *kureẃ zachowana reliktowo w najczęściej używanym wyrażeniu „kurwie macierze syn” (1396, 98, 1404, 11, 14, 27, 28, 29, 34, 36 w rotach sądowych), gdzie formę kurwie należy interpretować jako dopełniacz rzeczownika liczby pojedynczej (nie jako przymiotnik), jak w wyrażeniu „kurwy macierze syn” (1402, 27, 33); †kury, †kurъve[5] ← *kour-ū-s „kobieta niezamężna”, greckie koúra, koúrē, kóra, kórē, kṓra ts. (*kour-ā skąd też ewentualnie staro-wysoko-niemieckie huora, niemieckie Hure). Sens pejoratywny rozwinął się z wyrażenia †kurъve †matere †synъ = „syn niezamężnej matki” = „syn nieznanego ojca; bękart-wyrzutek, nie należący do rodu”. W XVI wieku „kurwa” jest zwykłą nazwą zawodowej prostytutki z licznymi derywatami[2].
- uwagi:
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1-2) whore, bitch; (2.1) fuck
- arabski: (1.1) عاهرة, مومس, زانية
- chorwacki: (1-2) kurva
- czeski: (1-2) kurva
- dolnołużycki: (1.1) hura
- duński: (1-2) ludder / luder w
- esperanto: (1.1-2) putino
- francuski: (1.?) pute, putain
- górnołużycki: (1.1) kurwa f
- hiszpański: (1.1) puta f; (2.1) joder, hostia
- islandzki: (1.1-2) hóra f, mella f, púta f
- jidysz: (1.1-2) זונה f (zojne), הור f (hur); (2.1) קורוואַ f (kurwa)
- niemiecki: (1.1) Hure f; (2.1) Scheiße
- nowogrecki: (1.1-3) πουτάνα f
- rosyjski: (1-2) блядь
- rumuński: (1-2) curvă f
- słowacki: (1-2) kurva
- szwedzki: (1.1) hora w
- włoski: (1-1.4) puttana
- źródła:
- ↑ 1,0 1,1 Maciej Czeszewski, Słownik polszczyzny potocznej, s. 147, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, ISBN 83-01-14631-1, ISBN 978-83-01-14631-3.
- ↑ 2,0 2,1 Andrzej Bańkowski, Słownik etymologiczny języka polskiego, t. II, Warszawa 2000, s. 860.
- ↑ Zbigniew Gołąb, O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych, Kraków 2004, s.80, ISBN 83-242-0528-4.
- ↑ Aleksander Brückner, Słownik etymologiczny, Warszawa 1957, s. 686.
- ↑ Bańkowski stosuje znak „†” przy słowach wymarłych i bardzo prawdopodobnych, w odróżnieniu do „*” które stosuje przy formach czysto hipotetycznych.
