zapominać
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] zapominać (język polski)
wymowa: IPA: [ˌzapɔ̃ˈmʲĩnaʨ̑], AS: [zapõmʹĩnać], zjawiska fonetyczne: zmięk.• nazal.• akc. pob.
znaczenia:
czasownik przechodni
- (1.1) tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś
- (1.2) gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)
czasownik zwrotny
- (2.1) ~ się → przekraczać pewne granice, przyjęte normy
odmiana: (1) zapomin|ać, koniugacja I; aspekt dokonany zapomn|ieć, koniugacja VIIa z różnicami: czas przeszły, formy trybu przypuszczającego, forma bezos. czasu przeszłego, imiesłowy n→ni, tryb rozkazujący zapomnij, zapomnijmy, zapomnijcie; (2) zapomin|ać się, jak (1) przykłady:
- (1.1) Proszę mi wybaczyć, ale zapomniałem, jak pan ma na imię.
- (1.2) Zapomniałem parasola z domu i oczywiście zaczął padać deszcz.
- (2.1) Znany piłkarz w trakcie ostrej telewizyjnej dyskusji zapomniał się i sklął jednego z gości.
składnia: (1) (nie) zapomnieć +D., (nie) zapomnieć o +Ms.
kolokacje: (1.1) zapominać czyjegoś nazwiska/wyglądu/..., zapominać coś zrobić, zapominać o czymś/urodzinach żony/napisaniu listu/...; zapomnieć, co ktoś kiedyś zrobił; zapomnieć o czymś zupełnie/pot. na śmierć
synonimy:
antonimy: (1.1) zapamiętywać/zapamiętać, przypominać (sobie)
wyrazy pokrewne: (1) czas. zapominać się/zapomnieć się; rzecz. zapominanie/zapomnienie; przym. zapominalski
związki frazeologiczne: (1.2) zapomnieć języka w gębie, zapomnieć się z kimś, zapomnieć o całym świecie
etymologia:
uwagi: (1) czasownik, choć przechodni, zawsze łączy się z dopełniaczem tłumaczenia:
- angielski: (1.1-2) forget
- chorwacki: (1.1-2) zaboraviti
- dolnołużycki: (1.1-2) zabywaś
- duński: (1.1-2) glemme
- esperanto: (1.1-2) forgesi
- francuski: (1.1-2) oublier
- górnołużycki: (1.1) zabywać, zapominać
- grecki: (1.1-2) ξεχνώ
- hiszpański: (1.1) olvidar
- ido: (1.1) obliviar
- interlingua: (1.1-2) oblidar, disapprender
- islandzki: (1.1-2) gleyma
- japoński: (1.1) 忘
- jidysz: (1.1) פֿאַרגעסן
- niemiecki: (1.1-2) vergessen
- portugalski: (1.1-2) esquecer
- rosyjski: (1.1-2) забывать ndk., забыть dk.
- słowacki: (1.1) zabúdať
- włoski: (1.1) dimenticare