piec

piec (język polski)

piec (1.1)

piekarze pieką (1.1) chleb

piec (1.3)

pizza piecze się (4.1) w piecu (1.1)

wymowa:

IPA: [pʲjɛʦ̑], AS: [pʹi ̯ec], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • i → j  i czytane jako /j/ 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

(1.2) slang. slangowo inform. informatyka jednostka główna komputera; pogard. pogardliwie o komputerze klasy PC

(1.3) slang. slangowo wzmacniacz gitarowy połączony z głośnikiem (szczególnie do gitar elektrycznych)

czasownik przechodni

(2.1) poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury (powyżej 100°C (= stu stopni Celsjusza)) bez udziału wody

czasownik nieprzechodni

(3.1) powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

(3.2) działać na coś wysoką temperaturą

czasownik zwrotny piec się

(4.1) być poddawanym pieczeniu

(4.2) pot. potocznie opalać się

odmiana:

(1.1) piec, ~a, ~owi, ~, ~em, ~u, ~u; lm liczba mnoga ~e, ~ów, ~om, ~e, ~ami, ~ach, ~e

(2) piec, koniugacja XI z różnicami: czas teraźniejszy 1 osoba lp liczba pojedyncza i 3 osoba lm liczba mnoga, wszystkie osoby czasu przeszłego i trybu przypuszczającego oraz imiesłowy czynne lm liczba mnoga c→k (piekę, pieką, piekłaś, piekły, piekący itd.), pozostałe osoby czasu teraźniejszego, forma bezosobowa czasu przeszłego, tryb rozkazujący, imiesłowy bierne c→cz (pieczesz, piecze, pieczono, piecz, pieczony itd.)

(3) jak (2)

przykłady:

(1.1) Dorzuć węgla do pieca, ogień przygasa.

(2.1) Babcia piekła dziś makowiec, pewnie zaraz nas poczęstuje.

(3.1) Od patrzenia w monitor pieką mnie oczy.

(3.2) W południe słońce okropnie piekło i było bardzo duszno.

składnia:

(2) piec +B. biernik, nie piec +D. dopełniacz

(3) piec +B. biernik, nie piec +D. dopełniacz

kolokacje:

(1.1) palić coś w piecu • wrzucać coś/dorzucić do pieca • palenisko pieca • wielki piec • piec indukcyjny • piec łukowy

(2.1) piec ciasto/mięso/...

synonimy:

antonimy:

(2.1) dusić, smażyć

wyrazy pokrewne:

(1.1) zdrobn. zdrobniale piecyk; przym. przymiotnik piecowy

(2) rzecz. rzeczownik pieczenie/upieczenie, pieczeń, pieczyste, piekarnia; czas. czasownik opiekać/opiec, przypiekać/przypiec, wypiekać/wypiec, upiec (się)

(3.1) rzecz. rzeczownik pieczenie, piekło

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(3) czasowniki nieprzechodnie (nie tworzą strony biernej), ale rządzą dopełnieniem jak czasownik przechodni (zobacz składnia)تنور

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) oven, furnace; (2.1) bake
• arabski: (1.1) شوى (3.2) تنور
• czeski: (1.1) pec; (2.1) péci
• dolnołużycki: (2.1) pjac
• duński: (1.1) ovn w rodzaj wspólny, kakkelovn w rodzaj wspólny; (2.1) bage
• esperanto: (1.1) bakujo, forno; (2.1) baki, rosti
• fiński: (2.1) leipoa
• francuski: (1.1) poêle
• górnołużycki: (2.1) pjec
• hiszpański: (1.1) estufa f rodzaj żeński, horno m rodzaj męski; (2.1) asar, cocer, freír, hornear; (3.1) escocer, picar, quemar; (3.2) calentar, quemar, achicharrar
• holenderski: (2.1) bakken
• ido: (2.1) bakar
• islandzki: (2.1) baka
• jidysz: (1.1) אויוון m rodzaj męski (ojwn); (2.1) באַקן (bakn)
• litewski: (2.1) kepti
• niemiecki: (1.1) Ofen m rodzaj męski; (2.1) backen
• norweski (bokmål): (2.1) bake
• nowogrecki: (1.1) φούρνος m rodzaj męski, κλίβανος m rodzaj męski, σόμπα f rodzaj żeński, θερμάστρα f rodzaj żeński; (2.1) ψήνω, ψένω; (3.1) τσούζω, καίω; (3.2) καίω
• rosyjski: (1.1) печь f rodzaj żeński; (2.1) печь; (3.1) гореть, печь; (3.2) жечь
• slovio: (2.1) pecxit (печит)
• słowacki: (1.1) pec f rodzaj żeński; (2.1) piecť
• szwedzki: (1.1) spis w rodzaj wspólny panna; (2.1) baka
• tetum: (1.1) ahi-matan
• wilamowski: (3.2) bröta

źródła: