piec

piec (język polski)

piec (1.1)

piec (1.2)

piec (1.3)

piekarze pieką (2.1) chleb

pizza piecze się (4.1) w piecu (1.1)

wymowa:

IPA: [pʲjɛʦ̑], AS: [pʹi ̯ec], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • i → j  i czytane jako /j/  wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budowla lub konstrukcja przeznaczona do spalania

(1.2) slang. slangowo inform. informatyka jednostka główna komputera; pogard. pogardliwie o komputerze klasy PC

(1.3) slang. slangowo wzmacniacz gitarowy połączony z głośnikiem (szczególnie do gitar elektrycznych)

czasownik przechodni

(2.1) poddawać coś (zwykle żywność) działaniu wysokiej temperatury powyżej 100°C bez udziału wody

czasownik nieprzechodni

(3.1) powodować ból odbierany jako gorące swędzenie

(3.2) działać na coś wysoką temperaturą

czasownik zwrotny piec się

(4.1) być poddawanym pieczeniu

(4.2) pot. potocznie opalać się

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	piec	piece
dopełniacz	pieca	pieców
celownik	piecowi	piecom
biernik	piec	piece
narzędnik	piecem	piecami
miejscownik	piecu	piecach
wołacz	piecu	piece

(2.1) (3.1-2)

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		piec
czas teraźniejszy		piekę	pieczesz	piecze	pieczemy	pieczecie	pieczą
czas przeszły	m	piekłem	piekłeś	piekł	piekliśmy	piekliście	piekli
	f	piekłam	piekłaś	piekła	piekłyśmy	piekłyście	piekły
	n	piekłom (forma potencjalna)	piekłoś (forma potencjalna)	piekło
pozostałe formy czas przyszły m będę piekł, będę piec będziesz piekł, będziesz piec będzie piekł, będzie piec będziemy piekli, będziemy piec będziecie piekli, będziecie piec będą piekli, będą piec f będę piekła, będę piec będziesz piekła, będziesz piec będzie piekła, będzie piec będziemy piekły, będziemy piec będziecie piekły, będziecie piec będą piekły, będą piec n będę piekło (forma potencjalna), będę piec będziesz piekło, będziesz piec będzie piekło, będzie piec czas zaprzeszły m piekłem był piekłeś był piekł był piekliśmy byli piekliście byli piekli byli f piekłam była piekłaś była piekła była piekłyśmy były piekłyście były piekły były n piekłom było (forma potencjalna) piekłoś było (forma potencjalna) piekło było forma bezosobowa czasu przeszłego pieczono tryb rozkazujący – piecz niech piecze pieczmy pieczcie niech pieczą tryb przypuszczający m piekłbym, byłbym piekł piekłbyś, byłbyś piekł piekłby, byłby piekł pieklibyśmy, bylibyśmy piekli pieklibyście, bylibyście piekli piekliby, byliby piekli f piekłabym, byłabym piekła piekłabyś, byłabyś piekła piekłaby, byłaby piekła piekłybyśmy, byłybyśmy piekły piekłybyście, byłybyście piekły piekłyby, byłyby piekły n piekłobym, byłobym piekło (formy potencjalne) piekłobyś, byłobyś piekło (formy potencjalne) piekłoby, byłoby piekło imiesłów przymiotnikowy czynny m pieczący, niepieczący f piecząca, niepiecząca pieczące, niepieczące n pieczące, niepieczące imiesłów przymiotnikowy bierny m pieczony pieczeni f pieczona pieczone n pieczone imiesłów przysłówkowy współczesny piecząc, nie piecząc rzeczownik odczasownikowy pieczenie, niepieczenie

przykłady:

(1.1) Dorzuć węgla do pieca, ogień przygasa.

(2.1) Babcia piekła dziś makowiec, pewnie zaraz nas poczęstuje.

(3.1) Od patrzenia w monitor pieką mnie oczy.

(3.2) W południe słońce okropnie piekło i było bardzo duszno.

składnia:

(2.1) piec + B. biernik, nie piec + D. dopełniacz

(3.1-2) piec + B. biernik, nie piec + D. dopełniacz

kolokacje:

(1.1) palić coś w piecu • wrzucać coś / dorzucić do pieca • palenisko pieca • wielki piec • piec indukcyjny • piec łukowy

(2.1) piec ciasto / ciastka / mięso / …

synonimy:

antonimy:

(2.1) dusić, smażyć

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik pieczenie, upieczenie, pieczeń, pieczyste, piekarnia, piekarnik, piekarz, piekło, piekiełko, piecuszek

zdrobn. zdrobniale piecyk

przym. przymiotnik piecowy

czas. czasownik opiekać/opiec, przypiekać/przypiec, wypiekać/wypiec, upiec (się)

związki frazeologiczne:

etymologia:

uwagi:

(3.1-2) czasowniki nieprzechodnie (nie tworzą strony biernej), ale rządzą dopełnieniem jak czasownik przechodni (zobacz składnia)

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) oven, furnace; (2.1) bake
• arabski: (1.1) شوى (3.2) ;تنور
• czeski: (1.1) pec; (2.1) péci
• dolnołużycki: (2.1) pjac
• duński: (1.1) ovn w rodzaj wspólny, kakkelovn w rodzaj wspólny; (2.1) bage
• esperanto: (1.1) bakujo, forno; (2.1) baki, rosti
• fiński: (2.1) leipoa
• francuski: (1.1) poêle
• górnołużycki: (2.1) pjec
• hiszpański: (1.1) estufa f rodzaj żeński, horno m rodzaj męski; (2.1) asar, cocer, freír, hornear; (3.1) escocer, picar, quemar; (3.2) calentar, quemar, achicharrar
• holenderski: (2.1) bakken
• ido: (2.1) bakar
• islandzki: (2.1) baka
• jidysz: (1.1) אויוון m rodzaj męski (ojwn); (2.1) באַקן (bakn)
• litewski: (2.1) kepti
• niemiecki: (1.1) Ofen m rodzaj męski; (2.1) backen
• norweski (bokmål): (2.1) bake
• nowogrecki: (1.1) φούρνος m rodzaj męski, κλίβανος m rodzaj męski, σόμπα f rodzaj żeński, θερμάστρα f rodzaj żeński; (2.1) ψήνω, ψένω; (3.1) τσούζω, καίω; (3.2) καίω
• rosyjski: (1.1) печь f rodzaj żeński; (2.1) печь; (3.1) гореть, печь; (3.2) жечь
• slovio: (2.1) pecxit (печит)
• słowacki: (1.1) pec f rodzaj żeński; (2.1) piecť
• szwedzki: (1.1) spis w rodzaj wspólny panna; (2.1) baka
• tetum: (1.1) ahi-matan
• wilamowski: (3.2) brȫta; (2.1) bakka

źródła: