wziąć

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

wziąć (język polski)[edytuj]

wymowa:
IPA[vʲʑɔ̇̃ɲʨ̑], AS[vʹźo̊̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk. podw. art. nazal. asynch. ą   wymowa ?/i
znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) aspekt dokonany od brać
(1.2) skorzystać z czegoś
(1.3) zastosować, zażyć
(1.4) pot.  wzmacnia tryb rozkazujący
(1.5) pot.  odbyć stosunek seksualny

czasownik zwrotny wziąć się

(2.1) pot.  zacząć coś robić
odmiana:
koniugacja Xc
przykłady:
(1.4) Weź, dziecko, i nie krzycz. Któż widział krzyczeć?[1]
(1.5) - Weź mnie, weź - szeptała urywanym głosem - bo się spalę na popiółDrapieżnymi chwytami zdarła z niego kołdrę i przywarła doń całym ciałem.[2]
(2.1) Bardzo powoli powracały mi siły, tak dopiero po dwóch tygodniach mogłem się wziąć do dalszego wyprzątania groty.[3]
składnia:
(2.1) wziąć się do + D. 
kolokacje:
wziąć kurs (na) • wziąć miaręwziąć na baranawziąć pod uwagęwziąć rozmachwziąć udziałwziąć w dzierżawęwziąć się
synonimy:
zabrać, podjąć, zażyć, zastosować
antonimy:
nie wziąć
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  wziątka f , wzięcie n 
związki frazeologiczne:
wziąć pod swoje skrzydławziąć na luzwziąć na swoje barkiwziąć nogi za paswziąć się za łby
etymologia:
pol.  wz- + jąć
uwagi:
tłumaczenia:
(1.1) dla języków nierozróżniających aspektów zobacz listę tłumaczeń w haśle: brać
źródła:
  1. Stefan Żeromski: Dzieje grzechu, tom II, rozdział XIX
  2. Tadeusz Dołęga-Mostowicz: Prokurator Alicja Horn, rozdział 11
  3. Daniel Defoe: Przypadki Robinsona Cruzoe, rozdział XX