liczyć

liczyć (język polski)

kasjer liczy (1.1) pieniądze

ktoś coś liczy (1.4)

wymowa:

IPA: [ˈlʲiʧ̑ɨʨ̑], AS: [lʹičyć], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie  wymowa

znaczenia:

czasownik przechodni

(1.1) określać liczbę elementów składających się na dany zbiór

(1.2) włączyć do zbioru

(1.3) zawierać w sobie określoną ilość elementów

(1.4) wykonywać działania matematyczne, przetwarzać dane numeryczne

czasownik nieprzechodni

(2.1) wymawiać liczby

(2.2) spodziewać się

(2.3) pokładać swoje zaufanie

czasownik zwrotny

(3.1) brać pod uwagę, respektować

(3.2) mieć duże znaczenie

odmiana:

(1-3) koniugacja VIb

 

forma		liczba pojedyncza			liczba mnoga
		1 os.	2 os.	3 os.	1 os.	2 os.	3 os.
bezokolicznik		liczyć
czas teraźniejszy		liczę	liczysz	liczy	liczymy	liczycie	liczą
czas przeszły	m	liczyłem	liczyłeś	liczył	liczyliśmy	liczyliście	liczyli
	f	liczyłam	liczyłaś	liczyła	liczyłyśmy	liczyłyście	liczyły
	n	liczyłom (forma potencjalna)	liczyłoś (forma potencjalna)	liczyło
pozostałe formy czas przyszły m będę liczył, będę liczyć będziesz liczył, będziesz liczyć będzie liczył, będzie liczyć będziemy liczyli, będziemy liczyć będziecie liczyli, będziecie liczyć będą liczyli, będą liczyć f będę liczyła, będę liczyć będziesz liczyła, będziesz liczyć będzie liczyła, będzie liczyć będziemy liczyły, będziemy liczyć będziecie liczyły, będziecie liczyć będą liczyły, będą liczyć n będę liczyło (forma potencjalna), będę liczyć będziesz liczyło, będziesz liczyć będzie liczyło, będzie liczyć czas zaprzeszły m liczyłem był liczyłeś był liczył był liczyliśmy byli liczyliście byli liczyli byli f liczyłam była liczyłaś była liczyła była liczyłyśmy były liczyłyście były liczyły były n liczyłom było (forma potencjalna) liczyłoś było (forma potencjalna) liczyło było forma bezosobowa czasu przeszłego liczono tryb rozkazujący – licz niech liczy liczmy liczcie niech liczą tryb przypuszczający m liczyłbym, byłbym liczył liczyłbyś, byłbyś liczył liczyłby, byłby liczył liczylibyśmy, bylibyśmy liczyli liczylibyście, bylibyście liczyli liczyliby, byliby liczyli f liczyłabym, byłabym liczyła liczyłabyś, byłabyś liczyła liczyłaby, byłaby liczyła liczyłybyśmy, byłybyśmy liczyły liczyłybyście, byłybyście liczyły liczyłyby, byłyby liczyły n liczyłobym, byłobym liczyło (formy potencjalne) liczyłobyś, byłobyś liczyło (formy potencjalne) liczyłoby, byłoby liczyło imiesłów przymiotnikowy czynny m liczący, nieliczący f licząca, nielicząca liczące, nieliczące n liczące, nieliczące imiesłów przysłówkowy współczesny licząc, nie licząc rzeczownik odczasownikowy liczenie, nieliczenie

przykłady:

(1.1) Zawsze liczę pieniądze, które wypłacam z banku, żeby być pewnym, że dostałem tyle, ile trzeba.

(1.2) – Trzy osoby jadą. – Licz mnie też. – Czyli cztery, ktoś jeszcze?

(1.3) Ta grupa liczy sześć osób.

(1.4) Ten komputer liczy dwa razy szybciej niż poprzedni.

(1.4) Księgowy siedział przy biurku zawalonym papierami i liczył zawzięcie.

(2.1) Gramy w chowanego. Adam liczy na głos do dziesięciu a my się chowamy

(2.1) Licz do dziesięciu i powiedz „szukam”!

(2.2) Musisz zrobić to sam i nie licz na moją pomoc!

(2.3) Wiem, że moja mama mnie kocha i zawsze mogę na nią liczyć.

(3.1) Licz się ze zdaniem ojca!

(3.2) Dobrze wiesz, że liczy się dla mnie tylko zdanie ojca. To on zadecyduje, czy mam wyjechać, czy nie.

składnia:

(1.1-3) liczyć +B. biernik

(2.2-3) liczyć na +B. biernik

(3.1) liczyć się z +N. narzędnik

kolokacje:

synonimy:

(1.4,2.1) rachować

(2.3) polegać

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik zliczenie n rodzaj nijaki, zliczanie n rodzaj nijaki, policzenie n rodzaj nijaki, liczenie n rodzaj nijaki, liczba, liczydło

czas. czasownik naliczyć, obliczyć, podliczyć, przeliczyć, rozliczyć, wyliczyć, zaliczyć, zliczyć, policzyć

przym. przymiotnik liczny, policzalny

związki frazeologiczne:

liczyć się ze słowami • kto liczy na losy, będzie nagi i bosy • liczyć się z kimś

etymologia:

uwagi:

tłumaczenia:

• angielski: (1.1) count; (1.4) calculate; (2.3) count on, expect; (3.1) consider, take into account
• arabski: (1.1) عد ,حسب, عید
• chorwacki: (1.1) brojati
• czeski: (1.1) počítat
• francuski: (1.1) compter; (1.4) calculer; (2.3) compter
• islandzki: (1.1) telja
• japoński: (1.1) 数える (かぞえる); (1.4) 計算 (けいさん)する; (2.3) 信頼 (しんらい)する, 信用 (しんよう)する
• jidysz: (1.1) ציילן (cejln)
• niemiecki: (1.1) zählen; (1.4) rechnen; (2.2) erwarten, zumuten, rechnen mit; (3.1) erwägen
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.4)  ,    
• szwedzki: (1.1), (1.4,2.1) räkna

źródła: