brać

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] brać (język polski)


wymowa: IPA: [braʨ] wymowa ?/i
znaczenia:
czasownik przechodni

(1.1) chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś
(1.2) pot.  przekroczyć, minąć coś
(1.3) korzystać z czegoś
(1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś
(1.5) zobowiązywać się do czegoś
(1.6) chwytać, łapać, zniewalać
(1.7) rozumieć, przyjmować coś
(1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności
(1.9) pot.  wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym
(1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś
(1.11) zażywać

czasownik zwrotny

(2.1) ~ się → rozpoczynać jakąś czynność

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) bractwo

odmiana: (1) br|ać, koniugacja IX ze zmianami: czas teraźn. 1 os. lp., imiesłowy przym. czynne, imiesłów przysł. współczesny br→bior; czas teraźn. pozostałe osoby, tryb rozkazujący, br→bierz; aspekt dokonany wz|iąć, koniugacja Xc; (2) jak (1) + się nieodm. ; (3.1) lp  bra|ć, ~ci, ~ci, ~ć, ~cią, ~ci, ~ci; blm  przykłady:

(1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.
(1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.
(1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.
(1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!
(1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.
(1.6) Nie brać jeńców!
(1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.
(1.8) Weź, skończmy już z tym!
(1.9) Weźcie zamknijcie drzwi!
(1.10) Weźmy kurs z wiatrem.
(2.1) Niechętnie brał się do roboty.
(3.1) Rycerz został przyjęty do braci Joannitów.

składnia: (1) brać +B. , nie brać +D. 
kolokacje: (1.4) brać kogoś na świadka/za żonę/do pomocy/...; (1.5) brać coś na siebie; (1.9) brać kurs/kogoś ze sobą/coś na hol/...; (1.10) ~ leki/narkotyki; (2.1) ~ do B. ; (3.1) rycerska/szlachecka/... brać, brać rycerzy
synonimy: (1.5) podejmować się; (3.1) bractwo
antonimy: (1.1) dostać
wyrazy pokrewne: (1) czas.  brać się; dobierać/dobrać, nabierać/nabrać, pobierać/pobrać, wybierać/wybrać, zabierać/zabrać; (3.1) rzecz.  brat
związki frazeologiczne: brać do kieszeni, brać do ręki, brać do buzi
etymologia:
uwagi: tłumaczenia:

Źródło „http://pl.wiktionary.org/wiki/bra%C4%87”