brać
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] brać (język polski)
wymowa: IPA: [braʨ] wymowa
znaczenia:
czasownik przechodni
- (1.1) chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś
- (1.2) pot. przekroczyć, minąć coś
- (1.3) korzystać z czegoś
- (1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś
- (1.5) zobowiązywać się do czegoś
- (1.6) chwytać, łapać, zniewalać
- (1.7) rozumieć, przyjmować coś
- (1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności
- (1.9) pot. wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym
- (1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś
- (1.11) zażywać
czasownik zwrotny
- (2.1) ~ się → rozpoczynać jakąś czynność
rzeczownik, rodzaj żeński
- (3.1) bractwo
odmiana: (1) br|ać, koniugacja IX ze zmianami: czas teraźn. 1 os. lp., imiesłowy przym. czynne, imiesłów przysł. współczesny br→bior; czas teraźn. pozostałe osoby, tryb rozkazujący, br→bierz; aspekt dokonany wz|iąć, koniugacja Xc; (2) jak (1) + się nieodm.; (3.1) lp bra|ć, ~ci, ~ci, ~ć, ~cią, ~ci, ~ci; blm przykłady:
- (1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.
- (1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.
- (1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.
- (1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!
- (1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.
- (1.6) Nie brać jeńców!
- (1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.
- (1.8) Weź, skończmy już z tym!
- (1.9) Weźcie zamknijcie drzwi!
- (1.10) Weźmy kurs z wiatrem.
- (2.1) Niechętnie brał się do roboty.
- (3.1) Rycerz został przyjęty do braci Joannitów.
składnia: (1) brać +B., nie brać +D.
kolokacje: (1.4) brać kogoś na świadka/za żonę/do pomocy/...; (1.5) brać coś na siebie; (1.9) brać kurs/kogoś ze sobą/coś na hol/...; (1.10) ~ leki/narkotyki; (2.1) ~ do B.; (3.1) rycerska/szlachecka/... brać, brać rycerzy
synonimy: (1.5) podejmować się; (3.1) bractwo
antonimy: (1.1) dostać
wyrazy pokrewne: (1) czas. brać się; dobierać/dobrać, nabierać/nabrać, pobierać/pobrać, wybierać/wybrać, zabierać/zabrać; (3.1) rzecz. brat
związki frazeologiczne: brać do kieszeni, brać do ręki, brać do buzi
etymologia:
uwagi: tłumaczenia:
- abchaski: (1.3) агара'
- angielski: (1.1) take; (1.5) take, undertake; (1.7) treat, get; (1.8) come on; (1.9) take
- arabski: (1.1) يأخذ
- boloński: (1.1) ciapèr
- dolnołużycki: (1.1) braś
- duński: (1.1) tage
- esperanto: (1.x) preni
- francuski: (1.1) prendre
- górnołużycki: (1.1) brać
- hawajski: (1.10) ʻai, inu
- hiszpański: (1.1) tomar, coger
- interlingua: (1.1) sumer
- niemiecki: (1.1) nehmen
- portugalski: (1.1) Szablon:europ tomar, braz. pegar
- rosyjski: (1.1,3-5) брать; (1.8) давай
- rumuński: (1.1) lua
- slovio: (1.1) berit (берит)
- tetum: (1.1) lori bá, hodi bá
- wilamowski: naoma
- włoski: (1.1) prendere