brać

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] brać (język polski)


wymowa: IPA: [braʨ] posłuchaj
znaczenia:
czasownik przechodni

(1.1) chwytać coś ręką, unieść coś, posiąść coś
(1.2) pot.  przekroczyć, minąć coś
(1.3) korzystać z czegoś
(1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś
(1.5) zobowiązywać się do czegoś
(1.6) chwytać, łapać, zniewalać
(1.7) rozumieć, przyjmować coś
(1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności
(1.9) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) bractwo

odmiana: (1) br|ać, koniugacja IX ze zmianami: czas teraźn. 1 os. lp., imiesłowy przym. czynne, imiesłów przysł. współczesny br→bior; czas teraźn. pozostałe osoby, tryb rozkazujący, br→bierz; aspekt dokonany wz|iąć, koniugacja Xc; (2.1) lp  bra|ć, ~ci, ~ci, ~ć, ~cią, ~ci, ~ci; blm 
przykłady:

(1.1) Wziąłem sobie z wystawy ulotki reklamowe, długopisy i foldery.
(1.2) Kierowca wziął zakręt na pełnej szybkości.
(1.3) Literat z upodobaniem brał do swoich dzieł cytaty z Sokratesa.
(1.4) Biorę wszystkich na świadków, że jestem niewinny!
(1.5) Przekupstwo celników biorę na siebie.
(1.6) Nie brać jeńców!
(1.7) Przy niej nie można zażartować, wszystko bierze dosłownie.
(1.8) Weź, skończmy już z tym!
(1.9) Weźmy kurs z wiatrem.
(2.1) Rycerz został przyjęty do braci Joannitów.

składnia: (1) brać +B. , nie brać +D. 
kolokacje: (1.4) brać kogoś na świadka/za żonę/do pomocy/...; (1.5) brać coś na siebie; (1.9) brać kurs/kogoś ze sobą/coś na hol/...; (2.1) rycerska/szlachecka/... brać, brać rycerzy
synonimy: (1.5) podejmować się; (2.1) bractwo
antonimy: (1.1) dostać
wyrazy pokrewne: (1) czas.  brać się; dobierać/dobrać, nabierać/nabrać, pobierać/pobrać, wybierać/wybrać, zabierać/zabrać; (2.1) rzecz.  brat
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:

Źródło: „http://pl.wiktionary.org/wiki/bra%C4%87”