ręka

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: rekarekărěkařeka

ręka (język polski)[edytuj]

ręka (1.1)
ręka (1.1)
ręka (1.2)
ręka (1.3)
wymowa:
lp  wymowa ?/i, IPA[ˈrɛ̃ŋka], AS[rŋka], zjawiska fonetyczne: nazal. asynch. ę  ; D.  lm  rąk [rɔŋk]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat.  część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; zob.  też ręka w Wikipedii
(1.2) pot.  cała kończyna górna człowieka lub małpy człekokształtnej od barku po palce
(1.3) karc.  wszystkie karty, które gracz trzyma w ręce (1.1)
(1.4) sport.  w piłce nożnej: niedozwolone zagranie ręką (1.1)
odmiana:
(1.1-4)
przykłady:
(1.1) i Podaliśmy sobie ręce.
(1.2) i Moim najbardziej niemiłym doświadczeniem było otwarte złamanie ręki w zeszłym roku.
(1.3) i W ręce miałem dwa asy, króla pik i damę kier.
składnia:
kolokacje:
(1.1) ręce do górywziąć coś w rękę / do ręki • mieć coś w ręce / ręku • mieć coś po lewej / prawej ręce (czyli: mieć coś z lewej / prawej strony)
synonimy:
(1.1) garść, pot.  łapa, graba, reg. pozn.  pazura
antonimy:
(1.3) stolik, stół, dziadek
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz.  ręczny mrz , podręcznik m , ręcznik m , rękaw m , rękawica f , rękawiczka f , rękojeść f , rękojmia f , poręczenie n , poręka f , zaręczyny, zrękowiny, ręczna f 
zdrobn.  rączka f , rąsia f 
czas.  ręczyć ndk. , poręczać ndk. , wręczać ndk. , wyręczać ndk. , zaręczać ndk. , zaręczać się ndk. 
przym.  odręczny, podręczny, poręczny, ręczny
przysł.  ręcznie, odręcznie
związki frazeologiczne:
brać (wziąć) coś w swoje ręcebronić się rękami i nogamibyć czyjąś prawą rękąbyć komuś na rękębyć narzędziem w czyichś rękachbyć pod rękąbyć w czyichś rękachbyć w dobrych rękachbyć w złych rękachczekać z założonymi rękami (rękoma)da się policzyć na palcach jednej rękidać (dawać, rozdawać) coś hojną rękądać (dawać) coś lekką rękądać (dawać) komuś wolną rękędać coś ciepłą rękądać sobie (za coś, za kogoś) rękę uciąćdostać coś ciepłą rękągołymi rękamigospodarować z ołówkiem w rękuiść (pójść) komuś na rękęiść z kimś ręka w rękęjak (jakby) ręką odjąłjeść komuś z rękikłaść rękę na czymś / położyć rękę na czymśkonkurent do rękilecieć komuś przez ręcelewe ręcemachnąć ręką na coś (kogoś)mieć ciężką rękęmieć czyste ręcemieć długie ręcemieć dwie lewe ręcemieć dziurawe ręcemieć fach w rękumieć kogoś (coś) pod rękąmieć kogoś (coś) w rękumieć lekką rękęmieć lepkie ręcemieć maślane ręcemieć o co ręce zaczepićmieć pełne ręce robotymieć ręce i nogimieć skrępowane ręcemieć szczęśliwą rękęmieć w rękumieć w ręku kawałek chlebamieć wolną rękęmieć złote ręcemieć związane ręcena własną rękęna wyciągnięcie rękinawinąć się komuś pod rękęnie czuć rąknie mieć o co rąk zaczepićnie móc ruszyć (ani) ręką, ani nogąnie wiedzieć, w co ręce włożyćNiech ręka boska broni!nosić kogoś na rękachobudzić się z ręką w nocnikuod rękioddać komuś rękęodmówić komuś rękiodtrącić czyjąś rękęofiarować komuś rękęopuścić ręcepaść z czyjejś ręki (z czyichś rąk)patrzeć na ręcepod rękąpodać komuś rękępodać sobie ręcepodnieść (podnosić) na kogoś rękępodpisywać się obiema rękamipołożyć na czymś rękęposmarować komuś rękępozbyć się (pozbywać się) kogoś (czegoś) lekką rękąpójść na rękęprawa rękaprecz z rękami! • pretendent do rękiprosić o rękęprowadzić kogoś za rękęprzechodzić przez czyjeś ręceprzechodzić z rąk do rąkprzemówić do rękiprzyjąć kogoś z otwartymi rękami (rękoma)przykładać (przyłożyć) do czegoś rękęręce do góry! • ręce (komuś) opadająręce przy sobie! • ręka kogoś swędziręka kogoś świerzbiręka rękę myjeręka w rękęręka, noga, mózg na ścianierobić coś lekką rękąrobota pali się komuś w rękachrozkładać (rozłożyć) ręcerozwiązać komuś ręcerządzić żelazną rękąsiedzieć z założonymi rękamiskładać coś w czyjeś ręceskupiać coś w swoich rękachsplamić czymś ręcespoczywać w czyichś rękachstarać się o rękętrzymać rękę na pulsieumywać ręceurabiać sobie ręce po łokciew dobre ręce (w dobrych rękach)wpaść w czyjeś ręcewracać z gołymi (pustymi) rękamiwychodzić (wyjść) spod czyjejś rękiwychodzić (wyjść) z czegoś obronną rękąwyciągać do kogoś rękęwyciągać kasztany z ognia czyimiś rękamiwyciągnąć rękę po cośwypuścić coś z rąkwziąć coś do rękiwziąć sprawę w swoje (we własne) ręcez pierwszej rękiz pocałowaniem rękiz ręką na sercuzacierać ręcezałamać (załamywać) ręcezginąć z czyjejś ręki (z czyichś rąk)złapać kogoś za rękęzostawić komuś wolną rękężyć z ołówkiem w rękużyć z pracy własnych rąkz ręki
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
źródła:
  1. w ręku - w ręce w: Poradnia językowa PWN.
  2. Jaka forma jest poprawna: na ręce czy na ręku, rękami czy rękoma? w: Poradnia językowa UŚ.
  3. kiedy obiema, kiedy oboma? w: Poradnia językowa PWN.
  4. hasło Ręka w: Słownik języka polskiego, red. Aleksander Zdanowicz i in., s. 1354, Wilno, M. Orgelbrand, 1861.
  5. Co w mowie piszczy: "Rękoma", "rękami"