ręka

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: reka • rekă • rěka • řeka

ręka (język polski) [edytuj]

Broom icon.svg
 To hasło wymaga dopracowania
Należy w nim poprawić: patrz dyskusja
ręka (1.1)
ręka (1.2)
ręka (1.3)
ręka (1.4)
wymowa:
lp  wymowa ?/i, IPA: [ˈrɛ̃ŋka], AS: [rẽŋka], zjawiska fonetyczne: nazal. • asynch. ę  ; D.  lm  rąk [rɔŋk]
znaczenia:

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat.  część kończyny górnej człowieka lub małpy człekokształtnej od nadgarstka do końca palców; zob.  też ręka w Wikipedii
(1.2) pot.  dłoń[1]
(1.3) pot.  cała kończyna górna człowieka lub małpy człekokształtnej od barku po palce
(1.4) w grach karcianych: wszystkie karty, które gracz trzyma w ręce (1.1)
(1.5) sport.  w piłce nożnej: niedozwolone zagranie ręką (1.1)
odmiana:
(1)
 
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga
mianownik ręka ręce
dopełniacz ręki rąk
celownik ręce rękom
biernik rękę ręce
narzędnik ręką rękami / rękoma
miejscownik ręce / ręku rękach
wołacz ręko ręce
przykłady:
(1.1) i Podaliśmy sobie ręce.
(1.3) i Moim najbardziej niemiłym doświadczeniem było otwarte złamanie ręki w zeszłym roku.
(1.4) i W ręce miałem dwa asy, króla pik i damę kier.
składnia:
kolokacje:
(1.1) ręce do góry • wziąć coś w rękę / do ręki • mieć coś w ręce / ręku • mieć coś po lewej / prawej ręce → mieć coś z lewej / prawej strony
synonimy:
(1.1-2) garść, pot.  łapa, graba, reg. pozn.  pazura
antonimy:
(1.4) stół, dziadek
wyrazy pokrewne:
rzecz.  ręczny mrz , podręcznik m , ręcznik m , rękaw m , rękawica f , rękawiczka f , rękojeść f , rękojmia f , poręczenie n , poręka f , zaręczyny, zrękowiny, ręczna f ; zdrobn.  rączka f , rąsia f 
czas.  ręczyć, poręczać, wręczać, wyręczać, zaręczać, zaręczać się
przym.  odręczny, podręczny, poręczny, ręczny
przysł.  ręcznie, odręcznie
związki frazeologiczne:
brać (wziąć) coś w swoje ręce • bronić się rękami i nogami • być czyjąś prawą ręką • być komuś na rękę • być narzędziem w czyichś rękach • być pod ręką • być w czyichś rękach • być w dobrych rękach • być w złych rękach • czekać z założonymi rękami (rękoma) • da się policzyć na palcach jednej ręki • dać (dawać, rozdawać) coś hojną ręką • dać (dawać) coś lekką ręką • dać (dawać) komuś wolną rękę • dać coś ciepłą ręką • dać sobie (za coś, za kogoś) rękę uciąć • dostać coś ciepłą ręką • gołymi rękami • gospodarować z ołówkiem w ręku • iść (pójść) komuś na rękę • iść z kimś ręka w rękę • jak (jakby) ręką odjął • jeść komuś z ręki • kłaść (położyć) na czymś rękę • konkurent do ręki • lecieć komuś przez ręce • lewe ręce • machnąć ręką na coś (kogoś) • mieć ciężką rękę • mieć czyste ręce • mieć długie ręce • mieć dwie lewe ręce • mieć fach w ręku • mieć kogoś (coś) pod ręką • mieć kogoś (coś) w ręku • mieć lekką rękę • mieć lepkie ręce • mieć maślane ręce • mieć o co ręce zaczepić • mieć pełne ręce roboty • mieć ręce i nogi • mieć skrępowane ręce • mieć szczęśliwą rękę • mieć w ręku • mieć w ręku kawałek chleba • mieć wolną rękę • mieć złote ręce • mieć związane ręce • na własną rękę • na wyciągnięcie ręki • nawinąć się komuś pod rękę • nie czuć rąk • nie mieć o co rąk zaczepić • nie móc ruszyć (ani) ręką, ani nogą • nie wiedzieć, w co ręce włożyć • Niech ręka boska broni! • nosić kogoś na rękach • obudzić się z ręką w nocniku • od ręki • oddać komuś rękę • odmówić komuś ręki • odtrącić czyjąś rękę • ofiarować komuś rękę • opuścić ręce • paść z czyjejś ręki (z czyichś rąk) • patrzeć na ręce • pod ręką • podać komuś rękę • podać sobie ręce • podnieść (podnosić) na kogoś rękę • podpisywać się obiema rękami • położyć na czymś rękę • posmarować komuś rękę • pozbyć się (pozbywać się) kogoś (czegoś) lekką ręką • pójść na rękę • prawa ręka • precz z rękami! • pretendent do ręki • prosić o rękę • prowadzić kogoś za rękę • przechodzić przez czyjeś ręce • przechodzić z rąk do rąk • przemawiać do czyjejś ręki • przyjąć kogoś z otwartymi rękami (rękoma) • przykładać (przyłożyć) do czegoś rękę • ręce (komuś) opadają • ręce przy sobie! • ręka kogoś swędzi • ręka kogoś świerzbi • ręka rękę myje • ręka w rękę • ręka, noga, mózg na ścianie • robić coś lekką ręką • robota pali się komuś w rękach • rozkładać (rozłożyć) ręce • rozwiązać komuś ręce • rządzić żelazną ręką • siedzieć z założonymi rękami (rękoma) • składać coś w czyjeś ręce • skupiać coś w swoich rękach • splamić czymś ręce • spoczywać w czyichś rękach • trzymać rękę na pulsie • umywać ręce • urabiać sobie ręce po łokcie • w dobre ręce (w dobrych rękach) • wpaść komuś w ręce (do rąk) • wracać z gołymi (pustymi) rękami • wychodzić (wyjść) spod czyjejś ręki • wychodzić (wyjść) z czegoś obronną ręką • wyciągać do kogoś rękę • wyciągnąć rękę po coś • wypuścić coś z rąk • wziąć coś do ręki • wziąć sprawę w swoje (we własne) ręce • z pierwszej ręki • z pocałowaniem ręki • z ręką na sercu • zacierać ręce • załamać (załamywać) ręce • zginąć z czyjejś ręki (z czyichś rąk) • złapać kogoś za rękę • zostawić komuś wolną rękę • żyć z ołówkiem w ręku • żyć z pracy własnych rąk • z ręki
etymologia:
uwagi:
tłumaczenia:
(1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: dłoń
źródła:
  1. ↑ hasło ręka w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Źródło „http://pl.wiktionary.org/w/index.php?title=ręka&oldid=3320601”