זײַן

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Skocz do: nawigacja, szukaj

זײַן (jidysz)[edytuj]

transliteracja:
YIVO: zayn; polska: zajn
wymowa:
IPA: /zajn/; IPA[zaɛ̯n]
znaczenia:

zaimek dzierżawczy

(1.1) … 3. os.  lp  rodzaju męskiego i nijakiego: jego, swój

czasownik nieprzechodni

(2.1) być, istnieć, być obecnym, przebywać, bywać, znajdować się, mieścić się, mieć miejsce, zdarzać się, zachodzić, odbywać się, (hałas itp.) panować
(2.2) być (kimś, czymś, jakimś)

czasownik posiłkowy

(3.1) … służący do tworzenia czasu przeszłego oraz wyrażania uprzedniości, używany przede wszystkim z czasownikami ruchu, zmiany lub stanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(4.1) byt, istnienie, egzystencja, bytność[1]
odmiana:
(2-3) lp  איך בין, דו ביסט, ער / זי / עס איזlm  מיר זײַנען / זענען, איר זײַט / זענט, זיי זײַנען / זענעןfp זײַן + געווע(ז)ן || rozk.  זײַ, זײַט || ims.  ter.  זײַענדיק
przykłady:
(1.1) דאָרטן שטייען זײַנע קינדער.‏ → Tam stoją jego dzieci.
(1.1) ער וועל קומען מיט זײַן פֿרוי.‏ → On przyjdzie ze swoją żoną.
(2.1) אויפֿן טיש זײַנען ביכער און העפֿטן.‏ → Na stole / znajdują się książki i zeszyty.
(2.1) אין דרויסן איז אַ גערודער.‏ → Na zewnątrz jest / panuje zamieszanie.
(2.1) וואָס איז?‏ → Co jest?, Co się stało?
(2.2) איך בין אַ דאָקטער.‏ → Jestem lekarzem.
(2.2) זי איז אַלט אַכט יאָר.‏ → Ona jest w wieku ośmiu lat (= ma osiem lat).
(2.2) וואָס איז דאָס?‏ → Co to jest?
(2.2) ס׳איז (מיר) קאַלט.‏ → Jest (mi) zimno.
(3.1) זיי זענען אײַנגעשלאָפֿן.‏ → Zasnęli.
(4.1) דאָס זײַן באַשטימט דאָס באַוווּסטזײַן.‏ → Byt określa świadomość.
składnia:
kolokacje:
(2.2) licz.  + אַלט זײַןbyć w wieku (iluś lat), mieć / liczyć sobie (ileś lat)
(2.2) זײַ אַזוי גוטbądź tak dobry / miły
(2.2) זאָל שוין זײַן אַזויniech już tak będzie
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
śwn.  sīn, por.  niem.  sein[2]
uwagi:
źródła:
  1. Аляксандар Астравух, Ідыш-беларускі слоўнік, Mińsk, Медисонт, 2008, ISBN 978-985-6530-86-2.
  2. hasło sein w: Das Digitale Wörterbuch der deutschen Sprache, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften.