niedźwiedź

niedźwiedź (język polski)

niedźwiedź (1.1)

wymowa:

wymowa, IPA: [ˈɲɛ̇ʥ̑vʲjɛ̇ʨ̑], AS: [ńėʒ́vʹi ̯ėć], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie • wygł. utrata dźwięczności w wygłosie • podw. art. podwyższona artykulacja samogłoski • i → j  i czytane jako /j/ 

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zoologia duży, drapieżny ssak pokryty futrem; zob. zobacz też niedźwiedź w Wikipedii

odmiana:

(1.1)

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	niedźwiedź	niedźwiedzie
dopełniacz	niedźwiedzia	niedźwiedzi
celownik	niedźwiedziowi	niedźwiedziom
biernik	niedźwiedzia	niedźwiedzie
narzędnik	niedźwiedziem	niedźwiedziami
miejscownik	niedźwiedziu	niedźwiedziach
wołacz	niedźwiedziu	niedźwiedzie

przykłady:

(1.1) Niedźwiedź zaryczał i uderzył turystę łapą.

składnia:

kolokacje:

(1.1) niedźwiedź amerykański / andyjski / błękitny / brunatny / czarny / himalajski / grizzly / jaskiniowy / malajski / polarny / panda

synonimy:

(1.1) zdrobn. zdrobniale niedźwiadek, miś

antonimy:

wyrazy pokrewne:

rzecz. rzeczownik niedźwiedziątko; forma żeńska niedźwiedzica; zdrobn. zdrobniale niedźwiadek

przym. przymiotnik niedźwiedzi, niedźwiedziowaty

związki frazeologiczne:

niedźwiedzia przysługa • dzielić skórę na niedźwiedziu

etymologia:

starop. staropolski miedźwiedź (zjadacz miodu), od prasł. prasłowiański *medvědь < *medu̥ědь < *meduědь będącego złożeniem *medu, czyli dopełniacza od prasł. prasłowiański *medъ (miód), oraz rzeczownika odczasownikowego od *ěsti (jeść)

uwagi:

Sformułowanie „niedźwiedź koala” jest niepoprawne – koala należą do torbaczy a nie niedźwiedzi.

(1.1) zobacz też: Indeks:Polski - Ssaki

tłumaczenia:

• abchaski: (1.1) амшә
• angielski: (1.1) bear
• arabski: (1.1) دب
• baskijski: (1.1) hartz
• chorwacki: (1.1) medvjed m rodzaj męski
• czeski: (1.1) medvěd
• dolnołużycki: (1.1) mjadwjeź m rodzaj męski
• duński: (1.1) bjørn w rodzaj wspólny
• esperanto: (1.1) urso
• estoński: (1.1) karu
• fiński: (1.1) karhu
• francuski: (1.1) ours m rodzaj męski
• gruziński: (1.1) დათვი
• hiszpański: (1.1) oso m rodzaj męski
• holenderski: (1.1) beer
• ido: (1.1) urso
• islandzki: (1.1) björn
• japoński: (1.1) くま (熊)
• jidysz: (1.1) בער m rodzaj męski (ber)
• kaszubski: (1.1) miedzwiédz m rodzaj męski
• kazachski: (1.1) аю
• litewski: (1.1) lokys m rodzaj męski
• łaciński: (1.1) ursus
• łotewski: (1.1) lācis
• niemiecki: (1.1) Bär m rodzaj męski
• norweski (bokmål): (1.1) bjørn
• nowogrecki: (1.1) αρκούδα f rodzaj żeński, άρκτος
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1)
• rosyjski: (1.1) медве́дь m rodzaj męski
• serbski: (1.1) медвед
• szwedzki: (1.1) björn w rodzaj wspólny
• turecki: (1.1) ayı
• udmurcki: (1.1) гондыр
• ukraiński: (1.1) ведмідь m rodzaj męski
• uzbecki: (1.1) ayiq
• walijski: (1.1) arth m rodzaj męski
• wepski: (1.1) mezikämen
• węgierski: (1.1) medve
• wilamowski: (1.1) baor
• włoski: (1.1) orso m rodzaj męski

źródła: