jeden

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

jeden (język polski)[edytuj]

jedna (1.1) sowa
numer jeden (2.1)
wymowa:
IPA[ˈjɛdɛ̃n], AS[i ̯edẽn], zjawiska fonetyczne: nazal., wymowa ?/i
podział przy przenoszeniu wyrazu: je•den[1]
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) liczba 1

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) cyfra 1

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) pot. kieliszek wódki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(4.1) osoba działająca w pojedynkę

zaimek przymiotny

(5.1) sam, pojedynczy, bez nikogo/niczego innego
(5.2) jednaki, jednakowy
(5.3) pierwszy, rozpoczynający coś
(5.4) tworzący całość

zaimek rzeczowny

(6.1) któryś (z większej grupy)
odmiana:
(1.1, 5.1-4, 6.1) licz. blm,
(2.1) nieodm. blm,
(3.1)
(4.1)
przykłady:
(1.1) Jeden plus dwa równa się trzy.
(1.1) W całym bloku tylko jeden mieszkaniec ma telefon.
(2.1) Jeden-dwa to pięć w systemie trójkowym.
(2.1) Dziesięć jest zapisywane jako jeden-zero.
(5.1) Jeden by wszystkimi rządzić, jeden by wszystkie odnaleźć, / jeden by wszystkie zgromadzić, i w ciemności związać[2].
(5.2) Ta, czy tamta, jedna cholera.
(6.1) Jeden z nich mnie uderzył!
składnia:
kolokacje:
(2.1) jeden jedyny
(5.2) wszystko jednojeden i ten samjedno i to samo
synonimy:
(2.1) jedynka
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. jedynka ż, jedynak mos, jedynaczka ż, jedność ż, jednostka ż, jedynkowicz mos, jednakowość ż, pojedynek mrz, jednia ż, jedno n
przym. pojedynczy, jedyny
przysł. jedno
partyk. jedynie, jedno
przysł. jednakowo
zaim. jedno
licz. jedno
związki frazeologiczne:
co dwie głowy, to nie jednaczytać jednym tchemjak jeden mążjechać na jednym wózkujeden diabełna jednej nodzena jedno kopytostawiać wszystko na jedną kartęsłuchać jednym uchem, a drugim wypuszczaćjeden ma w głowie, drugi ma w rękachjedna owca parszywa całe stado zarazi
etymologia:
uwagi:
(1.1) w złożeniach „dwadzieścia jeden” itp. nieodm.
(1.1) licz. porządkowy: pierwszy
zobacz też: dwatrzyczterypięćsześćsiedemosiemdziewięćdziesięć
por. raz • razowy • jedynka • jedność • jedyneczka • pojedynczy • jednoraki • solo • solista
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: 1
źródła:
  1. Hasło jeden w: Wielki słownik ortograficzno-fleksyjny, red. Jerzy Podracki, s. 400, Warszawa, Horyzont, 2001, ISBN 83-7311-161-1.
  2. J.R.R. Tolkien, Władca Pierścieni, tłum. Maria Skibniewska, inskrypcja na Jedynym Pierścieniu

jeden (język czeski)[edytuj]

wymowa:
wymowa ?/i
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) jeden
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. jednička ż
związki frazeologiczne:
být spolu na jedné lodi
etymologia:
uwagi:
zobacz też: Indeks:Czeski - Liczebniki
źródła:

jeden (język kaszubski)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) nazwa liczby 1
(1.2) pewien, niejaki, jakiś
odmiana:
przykłady:
(1.1) Jeden ë jeden dwa.Jeden i jeden to dwa.
(1.2) Jednégò dnia.Pewnego dnia.
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
liczebnik porządkowy pierszi
liczebnik główny jednôsce
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
(1.1) zobacz też: jedendwatrzëszterëpiãcszescsétmëòsmëdzewiãcdzesãc
źródła:

jeden (język niemiecki)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

zaimek

(1.1) zob. jeder
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
związki frazeologiczne:
etymologia:
uwagi:
źródła:

jeden (język słowacki)[edytuj]

wymowa:
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) jeden
odmiana:
przykłady:
(1.1)
składnia:
kolokacje:
synonimy:
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. jednotka ż
związki frazeologiczne:
postaviť všetko na jednu kartu
etymologia:
uwagi:
zobacz też: Indeks:Słowacki - Liczebniki
źródła: