pięć

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Podobna pisownia Podobna pisownia: Piecpiec

pięć (język polski)[edytuj]

pięć (1.1) sów
pięć (2.1)
wymowa:
IPA[pʲjɛ̇̃ɲʨ̑], AS[pʹi ̯ė̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.asynch. ę i → j , wymowa ?/i
homofon: piędź
znaczenia:

liczebnik główny (porządkowy: piątyzbiorowy: pięcioro)

(1.1) mat. liczba 5

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) mat. cyfra 5
(2.2) pot. jedna z ocen w czterostopniowej i sześciostopniowej szkolnej skali ocen, ocena bardzo dobra[1][2]

rzeczownik, forma fleksyjna

(3.1) rzad. D. lm od: pięcie (się)
odmiana:
(1.1) por. uwagi;
(3.1) zob. pięcie
przykłady:
(1.1) W teleturnieju udział brało pięciu panów i pięć pań.
(2.1) Pięćdziesiąt jest zapisywane jako pięć-zero.
(2.2) Dostałem dziś w szkole pięć ze sprawdzianu z matmy.
składnia:
(1.1) pięć + D. / pięciu + D.
kolokacje:
synonimy:
(1.1) zapis arabski: 5, zapis rzymski: V
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
rzecz. piątka ż, piątek mrz, pięciornik mrz, piątak mos/mrz, piona ż, piąteczek mrz, pięcioraczki nmos
przym. piąty, piątkowy
licz. pięcioro
przedr. pięcio-
wykrz. piona
związki frazeologiczne:
brak piątej klepkimieć swoje pięć minutmówić piąte przez dziesiąteni w pięć, ni w dziewięćpiąte koło u wozusłuchać piąte przez dziesiąteza pięć dwunastazamawiacz pięciu piwznać jak swoje pięć palców
etymologia:
(1.1) prasł. pętь[3] < praindoeur. pénkʷepor. pali pañca, sanskr. पञ्च
uwagi:
(1.1) dla rzeczowników rodzaju męskoosobowego forma mianownika przyjmuje postać dopełniacza („pięciu”; por. przykład)
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: 5
(2.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: piątka
źródła:
  1. publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana płatna rejestracja Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  2. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Hasło pięć w: Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN.
  3. Janusz Strutyński, Elementy gramatyki historycznej języka polskiego, wyd. dziewiąte, Wydawnictwo Tomasz Strutyński, Kraków 2002, s. 33.