dziesięć

Z Wikisłownika – wolnego słownika wielojęzycznego
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

dziesięć (język polski)[edytuj]

dziesięciu (1.1) zawodników
dziesięć (1.1)
wymowa:
IPA[ˈʥ̑ɛ̇ɕɛ̇̃ɲʨ̑], AS[ʒ́ėśė̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.podw. art.nazal.asynch. ę  wymowa ?/i
znaczenia:

liczebnik główny

(1.1) liczba 10
odmiana:
(1.1) lp dziesię|ć, ~ciu, ~ciu, ~ć, ~cioma, ~ciu, ~ć; blm
dla rzeczowników rodzaju męskoosobowego forma mianownika przyjmuje postać dopełniacza („dziesięciu”; zobacz też: przykład)
przykłady:
(1.1) W teleturnieju udział brało dziesięciu panów i dziesięć pań.
składnia:
(1.1) dziesięć + D. lm nmos • dziesięciu + D. lm mos
kolokacje:
synonimy:
(1.1) zapis arabski 10, zapis rzymski X
antonimy:
hiperonimy:
hiponimy:
holonimy:
meronimy:
wyrazy pokrewne:
zob. 10
rzecz. dziesiątka ż, dziesiątak m, dziesięcina ż, dziesiętnik m, dziesiątkowanie n, zdziesiątkowanie n, dziesięciorzenie n
czas. dziesięciorzyć ndk., dziesiątkować ndk., zdziesiątkować dk.
przym. dziesiąty, dziesiątkowy, dziesiętny
przysł. dziesiątkowo
licz. dziesięcioro
tem. słow. dziesięcio-, -dziesiąt
związki frazeologiczne:
znać jak swoje dziesięć palców / znać jak dziesięć palców
etymologia:
(1.1) prasł. *desętь < praindoeur. *deḱṃ-[1]; por. łac. decem[1]
uwagi:
(1.1) zobacz też: jeden dwa trzy cztery pięć sześć siedem osiem dziewięć
tłumaczenia:
(1.1) zobacz listę tłumaczeń w haśle: 10
źródła:
  1. 1,0 1,1 Agnieszka Krygier-Łączkowska, Europejczycy, Słowianie, Polacy. Na czym polega pokrewieństwo językowe? (Propozycja rozdziału podręcznika do nauczania treści historycznojęzykowych na studiach I stopnia), „Kwartalnik Językoznawczy” 2011/1 (5), s. 103.