dziesięć
dziesięć (język polski)
[edytuj]
.JPG)
- wymowa:
- IPA: [ˈd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕ], AS: [ʒ́ėśė̃ńć], zjawiska fonetyczne: zmięk.• podw. art.• nazal.• asynch. ę ⓘ
- znaczenia:
liczebnik główny
- odmiana:
- (1.1)
- przykłady:
- (1.1) W teleturnieju udział brało dziesięciu panów i dziesięć pań.
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- zob. 10
- rzecz. dziesiątka ż, dziesiątak m, dziesięcina ż, dziesiętnik m, dziesiątkowanie n, zdziesiątkowanie n, dziesięciorzenie n
- czas. dziesięciorzyć ndk., dziesiątkować ndk., zdziesiątkować dk.
- przym. dziesiąty, dziesiątkowy, dziesiętny
- przysł. dziesiątkowo
- licz. dziesięcioro
- tem. słow. dziesięcio-, -dziesiąt
- związki frazeologiczne:
- znać jak swoje dziesięć palców / znać jak dziesięć palców
- uwagi:
- (1.1) zobacz też: jeden • dwa • trzy • cztery • pięć • sześć • siedem • osiem • dziewięć
- Pierwotnie wyraz dziesięć był rzeczownikiem[2] rodzaju żeńskiego[3].
- tłumaczenia:
- abazyński: (1.1) жваба
- abchaski: (1.1) жәаба
- adygejski: (1.1) пшӏы
- afrykanerski: (1.1) tien
- ajmara: (1.1) tunka
- ajnoski: (1.1) ワン
- aklanon: (1.1) púeo
- alabama: (1.1) pókkòoli
- albański: (1.1) dhjetë
- angielski: (1.1) ten
- arabski: (1.1) عَشَرَة (`ašra)
- aragoński: (1.1) diez, deu
- arumuński: (1.1) dzatse, dzatsi
- asamski: (1.1) দহ
- asturyjski: (1.1) diez
- awarski: (1.1) анцӏго
- azerski: (1.1) on, onluq
- balijski: (1.1) dasa
- baskijski: (1.1) hamar
- baszkirski: (1.1) ун
- bengalski: (1.1) দশ
- białoruski: (1.1) дзе́сяць
- birmański: (1.1) တဆယ်
- bretoński: (1.1) dek, dég
- bułgarski: (1.1) дѐсет
- buriacki: (1.1) арбан
- cebuano: (1.1) napulú
- chakaski: (1.1) он
- chiński standardowy: (1.1) 十 (shí)
- chorwacki: (1.1) dȅset
- czeczeński: (1.1) итт
- czejeński: (1.1) mȧhtohto
- czeski: (1.1) deset
- cziczewa: (1.1) khumi
- czirokeski: (1.1) ᏍᎪᎯ
- dalmatyński: (1.1) dic
- dolnołużycki: (1.1) źaseś, źaseśo
- duński: (1.1) ti
- erzja: (1.1) кемень
- esperanto: (1.1) dek
- estoński: (1.1) kümme
- ewe: (1.1) ewo
- ewenkijski: (1.1) дян
- farerski: (1.1) tíggju
- fenicki: (1.1) 𐤏𐤔𐤓, 𐤏𐤔𐤓𐤕
- fidżyjski: (1.1) tini
- fiński: (1.1) kymmenen
- francuski: (1.1) dix
- fryzyjski saterlandzki: (1.1) tjoon
- ful: (1.1) sappo
- galicyjski: (1.1) dez
- gocki: (1.1) 𐍄𐌰𐌹𐌷𐌿𐌽 (taihun)
- górnołużycki: (1.1) dźesać
- grenlandzki: (1.1) qulit
- gruziński: (1.1) ათი (ati)
- guarani: (1.1) pa
- gudźarati: (1.1) દસ
- haitański: (1.1) dis
- hausa: (1.1) goma
- hawajski: (1.1) ʻumi
- hebrajski: (1.1) עשר (eser)
- hindi: (1.1) दस (das)
- hiszpański: (1.1) diez
- ido: (1.1) dek
- ilokano: (1.1) sangapulo
- inari: (1.1) love
- indonezyjski: (1.1) sepuluh, puluh
- interlingua: (1.1) dece
- inupiak: (1.1) qulit
- irlandzki: (1.1) deich
- islandzki: (1.1) tíu, tugur
- istriocki: (1.1) gize
- itelmeński: (1.1) товасса
- jakucki: (1.1) уон
- japoński: (1.1) 十 (じゅう, jū)
- jidysz: (1.1) צען (cen)
- joruba: (1.1) mẹwaa
- jugorusiński: (1.1) дзешец
- kabardyjski: (1.1) пщӀы
- kałmucki: (1.1) арвн
- kannada: (1.1) ಹತ್ತು
- karaczajsko-bałkarski: (1.1) он
- karelski: (1.1) kymmeni
- karpatorusiński: (1.1) де́сять
- kaszubski: (1.1) dzesãc
- kataloński: (1.1) deu
- kazachski: (1.1) он
- khmerski: (1.1) ដប់, ទស
- kildin: (1.1) лоагк
- kirgiski: (1.1) он
- kiribati: (1.1) tebwina
- klallam: (1.1) ʔúpən
- klingoński: (1.1) wa'maH
- komi-permiacki: (1.1) дас
- komi-zyriański: (1.1) дас
- koreański: (1.1) 열, 십 (十)
- kornijski: (1.1) deg
- korsykański: (1.1) deci
- krymskotatarski: (1.1) on
- kumycki: (1.1) он
- kurmandżi: (1.1) deh
- laotański: (1.1) ສິບ
- lezgiński: (1.1) цӏуд
- lingala: (1.1) zomi, zómi
- litewski: (1.1) dẽšimt
- liwski: (1.1) kim
- luganda: (1.1) kkumi
- luksemburski: (1.1) zéng
- luo: (1.1) apar
- łaciński: (1.1) decem
- łatgalski: (1.1) desmit
- łotewski: (1.1) desmit
- macedoński: (1.1) десет
- malajalam: (1.1) പത്തു
- malajski: (1.1) puluh, satu puluh, dasa, ekadasa
- malgaski: (1.1) folo
- maltański: (1.1) għaxra
- mandżurski: (1.1) ᠵᡠᠸᠠᠨ / juwan
- mansyjski: (1.1) лов
- manx: (1.1) jeih
- maoryski: (1.1) tekau, ngahuru
- marszalski: (1.1) jon̄oul
- maryjski: (1.1) лу
- maurytyjski: (1.1) dis
- maya: (1.1) lahun
- megrelski: (1.1) ვითი
- minangkabau: (1.1) puluah, sapuluah
- mirandyjski: (1.1) dieç
- mohawk: (1.1) oié:ri
- moksza: (1.1) кемонь
- mon: (1.1) စှ်
- mongolski: (1.1) арав, арван
- nahuatl klasyczny: (1.1) mahtlactli
- nauruański: (1.1) ata
- nawaho: (1.1) neeznáá
- niderlandzki: (1.1) tien
- niemiecki: (1.1) zehn
- norweski (bokmål): (1.1) ti
- norweski (nynorsk): (1.1) ti
- novial: (1.1) dek
- nowogrecki: (1.1) δέκα
- orija: (1.1) ଦଶ
- ormiański: (1.1) տասը
- osetyjski: (1.1) дӕс
- pali: (1.1) dasa
- papiamento: (1.1) dies
- paszto: (1.1) لس
- pendżabski: (1.1) ਦਸ
- perski: (1.1) ده
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1)
- połabski: (1.1) disąt
- portugalski: (1.1) dez
- północnolapoński: (1.1) logi
- prowansalski: (1.1) dètz
- quenya: (1.1) cainen
- rohingya: (1.1) doc
- romansz: (1.1) diesch
- romski: (1.1) desh
- rosyjski: (1.1) де́сять
- rumuński: (1.1) zece
- ruski: (1.1) десѧть
- sanskryt: (1.1) दश (dáśa)
- serbski: (1.1) де̏сет
- slovio: (1.1) des / дес
- słowacki: (1.1) desať
- słoweński: (1.1) desét
- somalijski: (1.1) toban
- sranan tongo: (1.1) tin
- staroangielski: (1.1) tien
- staro-cerkiewno-słowiański: (1.1) десѧть / ⰴⰵⱄⱔⱅⱐ (desętĭ)
- staroczeski: (1.1) desět
- starogrecki: (1.1) δέκα
- staroirlandzki: (1.1) deich
- staroormiański: (1.1) տասն
- staroruski: (1.1) десѧть
- starosaksoński: (1.1) tehan
- starosłowacki: (1.1) desať / deseť
- staro-wysoko-niemiecki: (1.1) zehan
- suahili: (1.1) kumi
- susu: (1.1) fu
- syngaleski: (1.1) දහය
- szerpa: (1.1) चिथम्बा / བཅུ་ཐམ་པ
- szkocki gaelicki: (1.1) deich
- szwedzki: (1.1) tio
- średnio-wysoko-niemiecki: (1.1) zehen
- tadżycki: (1.1) даҳ
- tagalski: (1.1) sampu, diyes
- tajski: (1.1) สิบ (sip)
- tamazight: (1.1) ⵎⵔⴰⵡ m
- tamilski: (1.1) பத்து, புலு
- tarencki: (1.1) dice
- tatarski: (1.1) un
- tetum: (1.1) sanulu
- tigrinia: (1.1) ዓሰርተ
- tok pisin: (1.1) ten
- tonga: (1.1) hongofulu
- tumbuka: (1.1) khumi
- turecki: (1.1) on
- turkmeński: (1.1) on, onluk
- tuvalu: (1.1) sefulu, dial. płn. agafulu
- tuwiński: (1.1) он
- twi: (1.1) edu
- tybetański: (1.1) བཅུ (bcu)
- udmurcki: (1.1) дас
- ukraiński: (1.1) де́сять
- uzbecki: (1.1) oʻn
- volapük: (1.1) deg
- võro: (1.1) tšümmē, kümme
- walijski: (1.1) deg
- waloński: (1.1) dijh
- wenecki: (1.1) diéxe
- wepski: (1.1) kümne
- węgierski: (1.1) tíz
- wietnamski: (1.1) mười, chục
- wilamowski: (1.1) cān, caan, caon
- włoski: (1.1) dieci
- wolof: (1.1) fukk
- wotycki: (1.1) tšümmee
- xhosa: (1.1) ishumi, lishumi
- yupik środkowy: (1.1) qula
- zhuang: (1.1) cib
- żmudzki: (1.1) dešim
- źródła:
- 1 2 Agnieszka Krygier-Łączkowska, Europejczycy, Słowianie, Polacy. Na czym polega pokrewieństwo językowe? (Propozycja rozdziału podręcznika do nauczania treści historycznojęzykowych na studiach I stopnia), „Kwartalnik Językoznawczy” 2011/1 (5), s. 103.
- ↑ Jan Miodek, Jest 500 milionów, 3 miliony korzystały, „Polski w Niemczech. Pismo Federalnego Związku Nauczycieli Języka Polskiego” nr 6/2018, s. 106.
- ↑ Zapytania i odpowiedzi, „Poradnik Językowy” nr 7/1901, s. 102.