bez
Wygląd
bez (język polski)
[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (1.1) bot. roślina krzewiasta z rodzaju Sambucus[1]; zob. też bez w Wikipedii
- (1.2) bot. pot. lilak, ozdobna roślina krzewiasta z rodzaju Syringa[2], w szczególności jej kwiaty; zob. też lilak pospolity w Wikipedii
- (1.3) środ. uczn. ktoś, kto przyjmuje sterydy anaboliczne[3]
przyimek
- (2.1) …służący do tworzenia konstrukcji, w których czynność została wykonana pomimo braku czegoś, co opisuje wyrażenie za przyimkiem
- (2.2) …wchodzący do wielu związków frazeologicznych
- (2.3) gw. (księstwo łowickie, Górny Śląsk i Poznań)[4][5][6] przez (o przyczynie)
- (2.4) gw. (Białystok, księstwo łowickie, Górny Śląsk i Bukowina)[7][8][6] przez (o przestrzeni)
rzeczownik, rodzaj żeński, forma fleksyjna
- odmiana:
- (1.1-2)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik bez bzy dopełniacz bzu bzów celownik bzowi bzom biernik bez bzy narzędnik bzem bzami miejscownik bzie bzach wołacz bzie bzy - (2.1-4) nieodm. (patrz uwagi)
- przykłady:
- (1.1) Lecznicze właściwości owoców czarnego bzu docenia coraz więcej osób.
- (1.2) Kiedy znów zakwitną białe bzy…
- (1.3) Zobacz, chodzi na siłkę od pół roku, a przypakowany – ten koleś to bez.
- (2.1) Nie wolno prowadzić samochodu bez prawa jazdy.
- (2.3) Andzia, jo zaś się bez ciebie spóźnia na szychta.
- (2.4) Żulik bez plac pognał za psiukiem.
- (3.1) Kupiłem sześć bez i osiem ptifurek.
- kolokacje:
- (1.1) czarny bez • bez koralowy • dziki bez • kwitnący bez • zapach / woń bzu • krzak / kępa bzu • rwać bez • białe bzy • bukiet bzów • pachnieć bzem • dom w bzach
- (1.2) krzak / kępa bzu • herbata / sok / wino z bzu
- (2.1) Dzień Bez Samochodu • Dzień Bez Tytoniu • Dzień Bez Imigrantów • szkoła bez przemocy • żyć bez celu • działać bez zahamowań • cena bez VAT-u • więzienie bez wyroku • nic o nas bez nas • czwórka bez sternika
- synonimy:
- (1.2) stpol. biez[9]
- (1.3) sterydziarz
- (2.1) pozbawiony, odrębny, osobny, oddzielny
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- (1.1-2)
- rzecz. bzowate nmos lm, bzówka ż
- przym. bzowy, bzowaty
- (1.3) (2.1)
- przyim. beze, przedr. bez-
- związki frazeologiczne:
- bez atu • bez ceregieli • bez ceremonii • bez czci i wiary • bez czucia • bez dwóch zdań • bez dżemu • bez głowy • bez granic • bez grosza przy duszy • bez happy endu • bez jaj • bez jednego wystrzału • bez kija nie podchodź • bez kitu • bez końca • bez krępacji • bez liku • bez ładu i składu • bez mała • bez mrugnięcia okiem • bez nerwów • bez nikakich • bez obawy • bez odwołania • bez ogródek • bez opamiętania • bez oporów • bez owijania w bawełnę • bez pamięci • bez pardonu • bez pokrycia • bez porównania • bez pośpiechu • bez potrzeby • bez prądu • bez przesady • bez przyszłości • bez pudła • bez reszty • bez rozgłosu • bez serca • bez sensu • bez ściemy • bez śladu • bez tchu • bez trudu • bez uszczerbku • bez wysiłku • bez zarzutu • bez zmazy • bez znieczulenia • bez żenady • łaski bez / bez łaski • nie bez kozery
- etymologia:
- uwagi:
- (2) przed zaimkiem mnie stosuje się formę „beze”: „beze mnie”
- (2.3-4) zobacz też:
Porada „Na zarnach sie mełło bez wojne” w: Poradnia językowa PWN.
- tłumaczenia:
- (1.2) zobacz listę tłumaczeń w haśle: lilak
- albański: (2.1) pa
- angielski: (1.1) sambucus, elder, elderberry; (2.1) without
- arabski: (2.1) بدون, دون, بلا, algier. arab. بلا ما
- baskijski: (1.1) intsusa; (2.1) gabe, barik
- białoruski: (1.2) бэз m; (2.1) без
- bułgarski: (2.1) без
- chiński standardowy: (2.1) 没有 (méiyǒu)
- chorwacki: (2.1) bez
- dacki: (1.1) seba
- dolnołużycki: (2.1) bźez, bźeze, mimo
- duński: (1.1) hyld w; (2.1) uden
- esperanto: (1.1) sambuko; (1.2) siringo; (2.1) sen
- estoński: (2.1) ilma
- fiński: (2.1) ilman
- francuski: (1.1) sureau m; (2.1) sans
- górnołużycki: (2.1) bjez
- hebrajski: (2.1) בלי (bli)
- hiszpański: (2.1) sin
- islandzki: (1.1) yllir m; (2.1) án
- jaćwieski: (1.1) sjałe
- kaszubski: (2.1) bez
- łaciński: (1.1) sambucus; (2.1) sine
- macedoński: (1.1) бозел m; (2.1) без
- maltański: (2.1) mingħajr
- niderlandzki: (2.1) zonder
- niemiecki: (1.1) Holunder ż; (2.1) ohne
- nowogrecki: (1.1) σαμπούκος m; (1.2) πασχαλιά ż; (2.1) χωρίς, δίχως, άνευ
- nowopruski: (2.1) šlāit
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)
- połabski: (1.1) båz m
- rosyjski: (1.1) бузина ż; (1.2) бузина ż; (2.1) без; (2.2) без
- rumuński: (2.1) fără
- słowacki: (2.1) bez
- słoweński: (2.1) brez
- szwedzki: (1.1) fläder; (2.1) utan
- turecki: (1.1) leylak
- ukraiński: (1.1) бузина ż; (1.2) бузок m; (2.1) без; (2.2) без
- węgierski: (1.1) bodza; (2.1) nélkül
- wilamowski: (1.1) hȫłunder m; (2.1) un, una, uny, ȫne, ona
- włoski: (1.1) sambuco m; (2.1) senza
- źródła:
- ↑
Hasło „Sambucus” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia. - ↑
Hasło „Syringa” w: Wikispecies – otwarty, wolny katalog gatunków, Wikimedia. - ↑ hasło bez w: Słownik Encyklopedyczny. Gwara uczniowska, red. Halina Zgółkowa, Wydawnictwo Europa, ISBN 83-88962-71-X
- ↑
Hasło „bez” w: Słownik gwary miejskiej Poznania, red. Monika Gruchmanowa i Bogdan Walczak, Wydawnictwo Naukowe PWN. - ↑ Barbara i Adam Podgórscy, Słownik gwar śląskich, Wydawnictwo KOS, Katowice 2008, ISBN 978-83-60528-54-9, s. 36.
- 1 2 Halina Świderska, Dialekt Księstwa Łowickiego, 1929, s. 98
- ↑
Hasło „bez” w: Zbigniew Greń, Helena Krasowska, Słownik górali polskich na Bukowinie, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa 2008, s. 32.
- ↑ Mały słownik gwary śląskiej, w: Marek Szołtysek, Górny Śląsk. Przewodnik po regionie, Bielsko-Biała 2005, s. 247-306, ISBN 83-7304-461-2.
- ↑ Stanisław Dobrzycki, Zdobycze językoznawstwa polskiego (ciąg dalszy), „Poradnik Językowy” nr 6–7/1904, s. 107.
bez (język czeski)
[edytuj]
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski nieżywotny
- odmiana:
- (1.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik bez bezy dopełniacz bezu bezů celownik bezu bezům biernik bez bezy wołacz beze bezy miejscownik bezu bezech narzędnik bezem bezy
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
bez (język kaszubski)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- składnia:
- synonimy:
- (1.2) przez
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- ↑ Roman Drzeżdżon, Grzegorz J. Schramke, Słowniczek polsko-kaszubski, Region, Gdynia 2003-2012, ISBN 978-83-7591-191-6.
bez (język kurmandżi)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj żeński
- (1.1) szybkość
rzeczownik, rodzaj męski
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
bez (język łotewski)
[edytuj]- wymowa:
- ⓘ
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) bez (kogoś, czegoś)
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- без
- wymowa:
- znaczenia:
przyimek
- (1.1) bez
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
bez (język słowacki)
[edytuj]- wymowa:
- ⓘ
- znaczenia:
przyimek
- składnia:
- antonimy:
- (1.2) plus
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- ↑ Zofia Jurczak-Trojan, Halina Mieczkowska, Elżbieta Orwińska, Maryla Papierz, Słownik słowacko-polski, t. I, A-Ô, TAiWPN Universitas, Kraków 2005, ISBN 83-242-0569-1, s. 29.
bez (język tatarski)
[edytuj]
- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik
- (1.1) szydło
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz tatarski, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
bez (język turecki)
[edytuj]- znaczenia:
rzeczownik
- (1.1) tkanina (zwykle bawełniana)
- (1.2) anat. gruczoł
- odmiana:
- (1.1-2)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik bez bezler biernik bezi bezleri celownik beze bezlere miejscownik bezde bezlerde ablatyw bezden bezlerden dopełniacz bezin bezlerin formy dzierżawcze mianownik osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezim bezlerim 2. os. lp bezin bezlerin 3. os. lp bezi bezleri 1. os. lm bezimiz bezlerimiz 2. os. lm beziniz bezleriniz 3. os. lm bezi bezleri biernik osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezimi bezlerimi 2. os. lp bezini bezlerini 3. os. lp bezini bezlerini 1. os. lm bezimizi bezlerimizi 2. os. lm bezinizi bezlerinizi 3. os. lm bezini bezlerini celownik osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezime bezlerime 2. os. lp bezine bezlerine 3. os. lp bezine bezlerine 1. os. lm bezimize bezlerimize 2. os. lm bezinize bezlerinize 3. os. lm bezine bezlerine miejscownik osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezimde bezlerimde 2. os. lp bezinde bezlerinde 3. os. lp bezinde bezlerinde 1. os. lm bezimizde bezlerimizde 2. os. lm bezinizde bezlerinizde 3. os. lm bezinde bezlerinde ablatyw osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezimden bezlerimden 2. os. lp bezinden bezlerinden 3. os. lp bezinden bezlerinden 1. os. lm bezimizden bezlerimizden 2. os. lm bezinizden bezlerinizden 3. os. lm bezinden bezlerinden dopełniacz osoba liczba pojedyncza liczba mnoga 1. os. lp bezimin bezlerimin 2. os. lp bezinin bezlerinin 3. os. lp bezinin bezlerin 1. os. lm bezimizin bezlerimizin 2. os. lm bezinizin bezlerinizin 3. os. lm bezinin bezlerin
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
Kategorie:
- polski (indeks)
- Dialektyzmy polskie - księstwo łowickie
- Dialektyzmy polskie - Górny Śląsk
- Dialektyzmy polskie - Poznań
- Dialektyzmy polskie - Podlasie
- Dialektyzmy polskie - Bukowina
- polski język migowy (indeks)
- czeski (indeks)
- kaszubski (indeks)
- kurmandżi (indeks)
- łotewski (indeks)
- slovio (indeks)
- słowacki (indeks)
- tatarski (indeks)
- turecki (indeks)