sam
sam (język polski)
[edytuj]
.jpg)
- znaczenia:
zaimek przymiotny
- (1.1) bez nikogo / niczego innego, będący jedyny
- (1.2) podkreślenie: właśnie ten, a nie inny
- (1.3) właśnie taki (a nie inny)
rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy
- (2.1) pot. hand. sklep samoobsługowy
- (2.2) środ. mot. pojazd wykonany samodzielnie; zob. też sam (motoryzacja) w Wikipedii
zaimek
- (3.1) stpol. dziś gw. (Górny Śląsk) tu
- odmiana:
- (1.1-3)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mos/mzw mrz ż n mos nmos mianownik sam sama samo sami same dopełniacz samego samej samego samych celownik samemu samej samemu samym biernik samego sam samą samo samych same narzędnik samym samą samym samymi miejscownik samym samej samym samych wołacz sam sama samo sami same - (2.1)
przypadek liczba pojedyncza liczba mnoga mianownik sam samy dopełniacz samu samów celownik samowi samom biernik sam samy narzędnik samem samami miejscownik samie samach wołacz samie samy
- przykłady:
- (1.1) Nie powinno się zostawiać małych dzieci samych w domu.
- (1.2) Mam autograf samego mistrza świata!
- (1.2) Sam Witołd, chociaż go piszą wielkim kniaziem, rządzi przecie Litwą z ramienia Jagiełły i jest tylko wielkorządcą, zasługa więc spadnie na króla[1].
- (1.3) Morderca zostaje ujawniony na samym końcu książki.
- (2.1) Poszedłem do samu po bułki.
- (2.2) Dzień dobry, chciałbym zarejestrować sama.
- (3.1) Kajś sam żech widzioł nudelkula.
- składnia:
- synonimy:
- (3.1) tukej
- antonimy:
- hiperonimy:
- (2.1) sklep
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. samieństwo n, supersam m, samodzielność ż, samotność ż, samosia ż
- przym. samotny, samodzielny, samiutki, samiusieńki, samiuteńki, samiutenieńki
- przysł. samotnie, samodzielnie
- związki frazeologiczne:
- Bóg pomaga tym, co sami sobie pomagają • być samemu jak palec • czasem luty ostro kuty, czasem w luty same pluty • głupiego łacno poznać: sam się wyda • kto kogo łaje, niech sam przykład daje • kto pod kim dołki kopie, sam w nie wpada • kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi • lekarzu, lecz się sam • maj, wołom daj i sam na piec uciekaj • na spółkę sam diabeł narzeka • pies ogrodnika – samemu nie zje i drugiemu nie da • sam sobie sterem, żeglarzem, okrętem • nie samym chlebem człowiek żyje • sam sobie powiedział, i sam się uśmiał • nie wisi syn za ojca, tylko sam za siebie • sam jak kołek w płocie • sam jak palec • sam na sam • sam sobie rad • śniadanie zjedz sam, obiadem podziel się z przyjacielem, a kolację daj wrogowi • uczący drugich sam się uczy • taki sam • ten sam • w sam raz • z jakim kto przystaje, takim się sam staje
- etymologia:
- (1.1-3) od prasł. *samъ[2][3] → sam (1.1)[2], od rdzenia praindoeur. *somo-[3]
- (1.1-3) por. białor. сам, bułg. сам, czes. sám, dłuż. sam, kasz. sóm, mac. сам, ros. сам, ros. самый, scs. самъ, słc. sám, słń. sam i ukr. сам
- (1.1-3) por. łac. similis
- (2.1) od samoobsługowy
- uwagi:
- tłumaczenia:
- albański: (1.1) vetëm; (1.2) vetëm; (1.3) vetëm
- angielski: (1.1) alone; (1.2) oneself (myself, himself itd.); (1.3) very, just
- arabski: (1.1) وحيد
- baskijski: (1.1) bakarrik; (1.2) bera; (2.1) autozerbitzu
- baszkirski: (1.1) бер үҙе, таҡ, тик, яңғыҙ; (1.2) тап, үҙе; (1.3) иң
- bośniacki: (1.1) sam
- bułgarski: (1.1) сам
- chiński standardowy: (1.1) 一 (yī)
- dolnołużycki: (1.1) sam; (1.2) samo
- duński: (1.1) alene; (1.2) selve, selveste; (1.3) selve
- esperanto: (1.1) mem
- francuski: (1.1) seul; (1.2) même (moi-même, toi-même, itd.); (1.3) juste
- hiszpański: (1.1) solo; (1.2) mismo; (1.3) mismo; (2.1) tienda autoservicio
- jaćwieski: (1.1) pats
- jidysz: (1.1) אַליין (alejn); (1.2) גופֿא (gufe)
- kaszubski: (1.1) sóm
- koreański: (1.1) 혼자, 스스로
- łaciński: (1.1) solum; (1.2) ipse
- niderlandzki: (1.1) alleen
- niemiecki: (1.1) allein; (1.2) selbst (persönlich); (1.3) ganz (2.1) SB-Markt m
- norweski (bokmål): (1.1) alene
- nowogrecki: (1.1) μόνος, μοναδικός; (1.2) ο ίδιος (όχι άλλος); (1.3) ακριβώς αυτός (όχι άλλος); (2.1) σελφ σέρβις σουπερμάρκετ
- nowopruski: (1.1) subs; (1.2) subs; (1.3) subs
- polski język migowy: (w zapisie SignWriting)(1.1)
; (1.2) - rosyjski: (1.1) один; (1.2) сам
- rumuński: (1.1) singur
- szkocki: (1.1) alane
- szwabski: (1.1) alloi
- szwedzki: (1.1) ensam; (1.2) själv; (1.3) själv
- ukraiński: (1.1) сам
- wilamowski: (1.1) ałan, ałłaen; (1.2) zauwer, zaojwer
- włoski: (1.1) da solo; (1.2) solo
- źródła:
- ↑
Rozdział IV w: Henryk Sienkiewicz, Krzyżacy, t. pierwszy, B. Milski, Gdańsk 1900, s. 79. - 1 2 Porada „nasamprzód i ladaco” w: Poradnia językowa PWN.
- 1 2 Hasło „sam” w: Hrvatski jezični portal.
sam (język angielski)
[edytuj]- znaczenia:
skrótowiec
rzeczownik
- (2.1) slang. federalny agent narkotykowy
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
sam (język bośniacki)
[edytuj]- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- wymowa:
- znaczenia:
zaimek
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- ↑ Amal Mruwat, Bosnisch - Wort für Wort, Reise Know-How Verlag Peter Rump GmbH, Bielefeld 2018, ISBN 978-3-8317-6546-1, s. 114.
sam (język chuuk)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik
- (1.1) ojciec
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz chuuk, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
sam (język dolnołużycki)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
przymiotnik
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- od prasł. *samъ, od rdzenia praindoeur. *somo-
- zob. polskie znaczenie
- uwagi:
- zobacz też: samo
- źródła:
sam (esperanto (morfem))
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- związki frazeologiczne:
- uwagi:
- Morfem oficjalnie zatwierdzony w roku 1905 (Fundamento de Esperanto). Baza Radikaro Oficiala: grupa 2.
- źródła:
- zapisy w ortografiach alternatywnych:
- сам
- wymowa:
- znaczenia:
przymiotnik
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
sam (język staroirlandzki)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
rzeczownik, rodzaj męski
- (1.1) lato
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz staroirlandzki, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.
sam (język szwedzki)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
czasownik, forma fleksyjna
- (1.1) nieregularny czas przeszły (preteritum) od simma
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- regularna forma czasu przeszłego (preteritum): simmade
- źródła:
sam (język zhuang)
[edytuj]- wymowa:
- znaczenia:
liczebnik główny
- (1.1) trzy
- przykłady:
- składnia:
- synonimy:
- antonimy:
- hiperonimy:
- hiponimy:
- holonimy:
- meronimy:
- wyrazy pokrewne:
- związki frazeologiczne:
- etymologia:
- uwagi:
- źródła:
- Hasło zaimportowane automatycznie – nie zostało zweryfikowane w wiarygodnych słownikach. Jeśli znasz zhuang, kliknij na Edytuj, dokonaj ewentualnych korekt i usuń niniejszy komunikat. Dziękujemy! Listę innych niesprawdzonych haseł w tym języku można znaleźć pod tym linkiem.