palić
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
(Przekierowano z palić się)
palić (język polski)[edytuj]
- znaczenia:
czasownik przechodni
- (1.1) niszczyć coś za pomocą ognia
- (1.2) wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
- (1.3) o silniku spalinowym, pojeździe z takim silnikiem: zużywać jakąś ilość paliwa
- (1.4) utrzymywać coś świecącym
czasownik nieprzechodni
- (2.1) dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień
- (2.2) pot. parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)
czasownik zwrotny palić się
- (3.1) ulegać działaniu ognia, niszczeć pod wpływem ognia
- (3.2) dawać światło, ciepło, dym, płonąc lub żarząc się[1]
- (3.3) być opanowanym przez jakieś silne, gwałtowne uczucie[1]
- (3.4) odczuwać do kogoś silny pociąg seksualny[1]
- (3.5) mieć na coś wielką ochotę[1]
- odmiana:
- (1.1-4, 2.1-2) koniugacja VIa
forma liczba pojedyncza liczba mnoga 1 os. 2 os. 3 os. 1 os. 2 os. 3 os. bezokolicznik palić czas teraźniejszy palę palisz pali palimy palicie palą czas przeszły m paliłem paliłeś palił paliliśmy paliliście palili f paliłam paliłaś paliła paliłyśmy paliłyście paliły n paliłom
(forma potencjalna)paliłoś
(forma potencjalna)paliło pozostałe formy czas przyszły m będę palił,
będę palićbędziesz palił,
będziesz palićbędzie palił,
będzie palićbędziemy palili,
będziemy palićbędziecie palili,
będziecie palićbędą palili,
będą palićf będę paliła,
będę palićbędziesz paliła,
będziesz palićbędzie paliła,
będzie palićbędziemy paliły,
będziemy palićbędziecie paliły,
będziecie palićbędą paliły,
będą palićn będę paliło
(forma potencjalna),
będę palićbędziesz paliło,
będziesz palićbędzie paliło,
będzie palićczas zaprzeszły m paliłem był paliłeś był palił był paliliśmy byli paliliście byli palili byli f paliłam była paliłaś była paliła była paliłyśmy były paliłyście były paliły były n paliłom było
(forma potencjalna)paliłoś było
(forma potencjalna)paliło było forma bezosobowa czasu przeszłego palono tryb rozkazujący – pal niech pali palmy palcie niech palą tryb przypuszczający m paliłbym,
byłbym paliłpaliłbyś,
byłbyś paliłpaliłby,
byłby paliłpalilibyśmy,
bylibyśmy palilipalilibyście,
bylibyście palilipaliliby,
byliby palilif paliłabym,
byłabym paliłapaliłabyś,
byłabyś paliłapaliłaby,
byłaby paliłapaliłybyśmy,
byłybyśmy paliłypaliłybyście,
byłybyście paliłypaliłyby,
byłyby paliłyn paliłobym,
byłobym paliło
(formy potencjalne)paliłobyś,
byłobyś paliło
(formy potencjalne)paliłoby,
byłoby paliłoimiesłów przymiotnikowy czynny m palący, niepalący f paląca, niepaląca palące, niepalące n palące, niepalące imiesłów przymiotnikowy bierny m palony paleni f palona palone n palone imiesłów przysłówkowy współczesny paląc, nie paląc rzeczownik odczasownikowy palenie, niepalenie
- przykłady:
- (1.2) — Czy ma pan ogień? — Nie, nie palę.
- (1.3) Ten samochód pali 7 litrów benzyny na sto kilometrów.
- (1.4) Nie pal światła, już zrobiło się jasno.
- (2.1) Od lat nie palimy w tym starym piecu.
- (2.2) Kieliszek wódki palił go w gardło.
- składnia:
- (1.1-1.2) palić + B. • nie palić + D.
- (2.1) palić + N. w / na / … + Ms.
- (2.2) palić + B. • nie palić + D.
- kolokacje:
- (1.1) palić drewno / papier / ognisko / stos / …
- (1.2) palić papierosy / fajkę / cygaro / …
- (1.4) palić światło / lampę / …
- (2.1) palić drzewem / węglem / … w piecu / na statku / …
- antonimy:
- (1.1) gasić
- wyrazy pokrewne:
- rzecz. palący m, paląca f, paliwo n, palarnia f, palacz m, palaczka f, palnik m, palenisko n, niedopałek m, palenie n, zapalniczka f, spaliny nm.-os., palarka f, zapalenie n
- czas. rozpalać, dopalać ndk., dopalić dk., napalać się ndk., napalić się dk., napalić dk., odpalać ndk., odpalić dk., opalać ndk., opalić dk., przypalać ndk., przypalić dk., wypalać ndk., wypalić dk., zapalać ndk., zapalić dk.
- przym. palący, palny, niepalny, zapalony
- związki frazeologiczne:
- palić za sobą mosty • palić gumy • grunt pali się komuś pod nogami • grunt pali się komuś pod stopami
- etymologia:
- uwagi:
- zobacz też: palić się; (2.2) czasownik rządzi biernikiem i zaprzeczony - dopełniaczem, ale nie tworzy strony biernej
- tłumaczenia:
- angielski: (1.1) burn; (1.2) smoke; (1.4) light (a fire); (2.1) light (a fire); (2.2) burn, scorch
- arabski: (1.2) دخن
- dolnołużycki: (1.1) paliś; (1.2) kuriś
- duński: (1.1) brænde; (1.2) ryge
- esperanto: (1.1) bruligi; (1.2) fumi; (3.1) bruli
- fiński: (1.1-3) polttaa
- francuski: (1.1) brûler; (1.2) fumer
- hebrajski: (1.2) לעשן (le'aszen)
- hiszpański: (1.1) quemar; (1.2) fumar
- ido: (1.2) fumar
- interlingua: adurer
- niemiecki: (1.1) brennen; (1.2) rauchen; (2.1) heizen
- norweski: (1.1) brenne; (1.2) røyke; (1.3) forbrenne; (2.1) fyre; (2.2) svi; (3.1) brennende
- rosyjski: (1.1) жечь; (1.2) курить; (2.2) жечь
- słowacki: (1.2) fajčiť
- ukraiński: (1.1) палити; (1.2) курити, палити; (2.1) топити; (2.2) палити
- wilamowski: (1.1) brīn
- włoski: (1.1) bruciare; (1.2) fumare
- źródła:
