palić
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
[edytuj] palić (język polski)
wymowa:
znaczenia:
czasownik przechodni
- (1.1) niszczyć coś za pomocą ognia
- (1.2) wdychać dym tytoniowy z papierosa, fajki itp.; czynić to nałogowo
- (1.3) o silniku spalinowym, pojeździe z takim silnikiem: zużywać jakąś ilość paliwa
- (1.4) utrzymywać coś świecącym
czasownik nieprzechodni
- (2.1) dorzucać drewno, węgiel i inne materiały łatwopalne do ognia, aby podtrzymać płomień
- (2.2) pot. parzyć, piec (wywoływać ból na ciele)
imiesłów
- (3.1) palący pilny
odmiana: (1, 2) pal|ić, koniugacja VIa; apekt dokonany (1.1) spal|ić, koniugacja VIa; (1.2) wypal|ić, koniugacja VIa; (1.3) spal|ić, koniugacja VIa; (1.4) brak; (2.1) brak
przykłady:
- (1.1) Przed wypowiedzeniem wojny ambasador spalił wszystkie ważne dokumenty.
- (1.2) Czy ma pan ogień? - Nie, nie palę.
- (1.3) Ten samochód pali 7 litrów (benzyny) na setkę (sto kilometrów).
- (1.4) Nie pal światła, już zrobiło się jasno.
- (2.1) Od lat nie palimy w tym starym piecu.
- (2.2) Kieliszek wódki palił go w gardło.
- (3.1) Rząd zdecydował się rozwiązać palącą kwestię bezrobocia.
składnia: (1.1-1.2) palić +B., nie palić +D.; (2.1) palić +N. w/na/... +Ms.; (2.2) palić +B., nie palić +D.
kolokacje: (1.1) palić drewno/papier/ognisko/stos/...; (1.2) palić papierosy/fajkę/cygaro/...; (1.4) palić światło/lampę/...; (2.1) palić drzewem/węglem/... w piecu/na statku/...; (3.1) palący problem, paląca potrzeba/kwestia
synonimy: (1.1) spalać; (1.2) slang jarać, region. kurzyć, ćmić
antonimy: (1.1) gasić
wyrazy pokrewne: (1) czas. zwrotny palić się; czas. dopalać/dopalić, napalać się, napalić, odpalać/odpalić, opalać/opalić, przypalać/przypalić, wypalać/wypalić, zapalać/zapalić; (1.1) rzecz. palnik, palenisko; przym. palny/niepalny; (1.2, 2.1) rzecz. palacz, palarnia
związki frazeologiczne: cel - pal, palić za sobą mosty
etymologia:
uwagi: zob. palić się; (2.2) czasownik rządzi biernikiem i zaprzeczony - dopełniaczem, ale nie tworzy strony biernej
tłumaczenia:
- angielski: (1.1) burn; (1.2) smoke; (1.4, 2.1) light (a fire); (2.2) burn, scorch
- dolnołużycki: (1.1) paliś; (1.2) kuriś
- duński: (1.1) brænde; (1.2) ryge
- fiński: (1.1-3) polttaa
- francuski: (1.1) brūler; (1.2) fumer
- hebrajski: (1.2) לעשן (le'aszen)
- hiszpański: (1.1) quemar; (1.2) fumar
- interlingua: adurer
- niemiecki: (1.1) brennen; (1.2) rauchen; (2.1) heizen
- norweski: (1.1) brenne; (1.2) røyke; (1.3) forbrenne; (2.1) fyre; (2.2) svi; (3.1) brennende
- rosyjski: (1.1, 2.2) жечь; (1.2) курить
- ukraiński: (1.1) палити; (1.2) курити, палити; (2.1) топити; (2.2) палити
- włoski: (1.1) bruciare; (1.2) fumare
