Aneks:Język polski - koniugacja VIa
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
Spis treści aneksu | Język polski | Indeks:Hasła w języku polskim
Według koniugacji VIa odmieniają się czasowniki, które w bezokoliczniku kończą się na "~ić". Odmiany "VIa" i "VIb" różnią się tym, że w odmianie VIb ostatnia spółgłoska tematu nie jest zmiękczona ("~yć").
Jeżeli ostatnią głoską tematu jest "l" (L), to w czasie teraźniejszym (dla dokonanych: przyszłym) w 1 osobie liczby pojedynczej i 3 osobie liczby mnogiej występuje twarde "l" (np. "woleć" → "wolę", "wolą", ale "wolisz", "wolimy" itd.). To samo zjawisko występuje także we wszystkich imiesłowach oraz rzeczowniku odczasownikowym ("woląc").
W trybie rozkazującym występuje zmiana "o" na "ó" w temacie (o ile występuje). Pozostałe części tematu nie zmieniają się.
| Forma | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. | 2 os. | 3 os. | 1 os. | 2 os. | 3 os. | |||||||||
| Bezokolicznik | ~ić robić |
|||||||||||||
| Czas teraźniejszy (ndok.) lub przyszły prosty* (dok.) | ~ę robię |
~isz robisz |
~i robi |
~imy robimy |
~icie robicie |
~ą robią |
||||||||
| Czas przeszły | m | ~iłem robiłem |
~iłeś robiłeś |
~ił robił |
~iliśmy robiliśmy |
~iliście robiliście |
~ili robili |
|||||||
| f | ~iłam robiłam |
~iłaś robiłaś |
~iła robiła |
~iłyśmy robiłyśmy |
~iłyście robiłyście |
~iły robiły |
||||||||
| n | - | - | ~iło robiło |
|||||||||||
| Forma bezosobowa czasu przeszłego | ~ono robiono |
|||||||||||||
| Tryb rozkazujący | - | ~ rób |
- | ~my róbmy |
~cie róbcie |
- | ||||||||
| Tryb przypuszczający | m | ~iłbym robiłbym |
~iłbyś robiłbyś |
~iłby robiłby |
~ilibyśmy robilibyśmy |
~ilibyście robilibyście |
~iliby robiliby |
|||||||
| f | ~iłabym robiłabym |
~iłabyś robiłabyś |
~iłaby robiłaby |
~iłybyśmy robiłybyśmy |
~iłybyście robiłybyście |
~iłyby robiłyby |
||||||||
| n | - | - | ~iłoby robiłoby |
|||||||||||
| Imiesłów przymiotnikowy czynny** | m | ~ący robiący |
||||||||||||
| f | ~ąca robiąca |
~ące robiące |
||||||||||||
| n | - | - | ~ące robiące |
|||||||||||
| Imiesłów przymiotnikowy bierny (ndok.) lub imiesłów przymiotnikowy przeszły (dok.)** | m | ~ony robiony |
~eni robieni |
|||||||||||
| f | ~ona robiona |
~one robione |
||||||||||||
| n | - | - | ~one robione |
|||||||||||
| Imiesłów przysłówkowy współczesny | ~ąc robiąc |
|||||||||||||
| Imiesłów przysłówkowy uprzedni (dok.) | ~iwszy (zrobiwszy) |
|||||||||||||
| Rzeczownik odczasownikowy | ~enie robienie |
|||||||||||||
* - Czasowniki niedokonane tworzą czas przyszły złożony przez użycie odpowiedniej formy czasownika być w czasie przyszłym i swojej odpowiedniej formy czasu przeszłego w 3 osobie ("będę czytał", "będę czytała", "będziesz czytał" itd.) lub przez użycie odpowiedniej formy czasownika być w czasie przyszłym i bezokolicznika ("będę czytać", "będziesz czytać" itd.). Czasowniki dokonane nie tworzą czasu teraźniejszego.
** - Imiesłowy ulegają deklinacji takiej samej, jak przymiotniki. Zobacz też: Aneks:Język polski - przymiotniki
Skróty: "dok." - forma występuje dla czasowników dokonanych; "ndok." - forma występuje dla czasowników niedokonanych; "m" - rodzaj męski; "f" - rodzaj żeński; "n" - rodzaj nijaki.
Wyjaśnienie: w języku polskim, w liczbie mnogiej, występują dwa rodzaje: rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy. Dla zachowania przejrzystości tabelki, formy czasowników tych osób zostały przypisane do rzędu rodzaju męskiego liczby pojedynczej (rodzaj męskoosobowy) oraz do rzędu rodzajów żeńskiego i nijakiego (rodzaj niemęskoosobowy).
Koniugacje: I ~ II ~ III ~ IV ~ Va ~ Vb ~ Vc ~ VIa ~ VIb ~ VIIa ~ VIIb ~ VIIIa ~ VIIIb ~ IX ~ Xa ~ Xb ~ Xc ~ XI
czasowniki nieregularne
