Indeks:Polski - Regionalizmy łódzkie
Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika
 |
Niektóre informacje zawarte w haśle wymagają weryfikacji Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, jakie informacje budzą wątpliwości. |
[edytuj] A
- Andrzeja – lub na Andrzeja – czyli na ulicy Andrzeja Struga, inaczej niż gdzie indziej używa się tej nazwy od imienia a nie od nazwiska, pochodzi to z czasów przedwojennych, gdy ulica nosiła imię św. Andrzeja.
- angielka – białe pieczywo o wydłużonym kształcie
[edytuj] B
- badylarz – zawodowy hodowca kwiatów – lub bogaty, prywatny przedsiębiorca
- bajbor – kamień
- bałuciorz – mieszkaniec łódzkiej dzielnicy Bałuty
- betka – drobna sprawa
- bibczeć – używać klaksona
- bigiel – tłum, zgiełk, miejsce spotkań
- biurwa – pogardliwie pracownica biura
- botanik – ogród botaniczny – jedno z osiedli łódzkich leżących obok ogrodu przyjęło nawet taką nazwę dla siebie
- brzuszek – surowy boczek (element mięsny)
[edytuj] C
- chałka – bułka słodka pleciona
- chechłać – kroić, ciąć tępym narzędziem; kręcić rozrusznikiem samochodu, odpalać samochód
- cieć – dozorca, gospodarz domu
- cięgi – lanie
- czarne – rodzaj krwistej kiełbasy, także zupa zaprawiana krwią drobiową (najczęściej z kaczki)
- cztujda – gęsta zupa
- chlanie – jedzenie
- chęchy albo chynchy – krzaki
- ciekać - biegać
- cymba - przedwojenna nazwa tramwaju.
[edytuj] D
- drach – czworokątny latawiec
- drapoki – drewniane trepy wzmocnione drutem przymocowanym do podeszew
- drygle – zimne nóżki (garmażeryjne)
- dudy – płucka (podroby)
- dulawka – lufka do papierosów
- dyliżans - tramwaj, który jeździ z Łodzi do Zgierza i Ozorkowa
[edytuj] E
- ekspres – suwak; zamek błyskawiczny
[edytuj] F
- fajowo – fajnie, fantastycznie
- fifka – to samo co dulawka
- foliówka - torebka foliowa
- fuksówka - impreza integracyjna dla studentów pierwszego roku
[edytuj] G
- guma – taksówka, równorzędnie używa się też "złotówa"
- galancie – sporo, ładnie, dobrze
- galanty – duży, ładny, dobry
[edytuj] K
- kanar – kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej
- kapeć – pęknięta opona
- kasiarz – mężczyzna bogaty, z grubym portfelem
- kasiasty – posiadający dużą gotówkę
- kijowo – fatalnie od kija, którym dostawało się lanie (inaczej niż podaje Słownik Gazety Wyborczej)
- klapitka – rodzaj kamienicy
- kontrol – kontrola biletów w środkach komunikacji miejskiej
- kopsnąć – podać coś komuś
- kozik – scyzorek
- krańcówka – pętla linii tramwajowej lub autobusowej
- kroić – kraść
- komórka – piwnica
- kulos — pogardliwie o nodze; częściej używane w liczbie mnogiej w postaci kulosy
[edytuj] L
- landara – szafa trzydrzwiowa – wulgarnie gruba kobieta-śmieciarka
- lebera – wątrobianka (wyrób garmażeryjny)
- leberka – kiełbasa pasztetowa
- lipko – wziernik w drzwiach, który służył do lukania
- lipo – lub lajpo - podbite oko, np. "Ale masz lajpo, kto ci to zrobił"
- lolek – mężczyzna, którego da się oszukać, okraść, lub zlekceważyć
- lufa – 1. kieliszek wódki; 2. piękna dziewczyna
- lukać – podglądać
- laps – niedorajda
[edytuj] Ł
- łapieć - but domowy
- łoić – pić wódkę lub zamiennie i zależnie od sytuacji kraść, bić
- łosiu – podobnie jak lolek tylko bardziej nieporadny
- łypnąć – czyli spojrzeć na coś, wypatrywać coś.
- łodziak - łodzianin
[edytuj] M
- malina – oddaje oznakę najwyższego zachwytu nad kimś lub czymś, (także "gites malina")
- manto – to samo co cięgi, czyli lanie
- marchewka – pięta u nogi – popularnie skrobać komuś marchewki, czyli wchodzić na kogoś.
- materac – prostytutka
- maszynka – kobieta potężna, na której można zawiesić oko
- meta – inaczej melina, miejsce zakupu nielegalnego alkoholu
- miejscówka – zmiana znaczeniowa oznaczająca mieszczucha – ważniaka
- migawka – bilet okresowy komunikacji miejskiej
- miungwa — maruda
- mizeria – okres nudy, braku zajęcia
- mosiądz – monety
[edytuj] N
- naród – zmiana znaczeniowa słowa, ograniczająca się do grupy np. z danej dzielnicy Łodzi
- na ile – ile kosztuje
[edytuj] O
- obceniać – spoglądać podejrzliwie
- ogonek – kolejka w sklepie (już wymiera)
- opchnąć – coś – czyli inaczej sprzedać coś
[edytuj] P
- pampuchy – pyzy na parze
- pazur – skąpiec
- pęk - supeł
- picno – przenikliwie zimno, mroźnie (zazwyczaj również wietrznie)
- puszka – śmietnik
- po czemu – po ile, za ile, ile kosztuje. Rusycyzm. Używane bardzo rzadko i najczęściej przez przedstwicieli starszego pokolenia.
- po lewo, po prawo - na lewo, na prawo
[edytuj] R
- rollwaga – wóz konny służący do przewożenia złomu lub bawełny
- ruchać się – poruszać się szybko – zwrot używany przez starszych mieszkańców miasta Łodzi
- ryga – kartka w kratkę, używana do pisania w zeszytach gładkich
[edytuj] S
- schabik – papieros bez filtra
- siajowy – podłej jakości, niewiele warte (wyraz pochodzi od imienia Szai Rosenbaltta, łódzkiego fabrykanta, którego fabryki słynęły z lichych wyrobów)
- skoczyć – pójść – np. skoczyć na bałucki – czyli pójść na bałucki rynek
- skuśka – skróty – np. pójść na skuśkę, czyli pójść na skróty
- sładniej – łatwiej, ładniej, lepiej
- składny – poukładany
- statki – naczynia w zlewie, np. "Idę pozmywać statki"
- szajski – bardzo złej jakości (wyraz pochodzi od imienia Szai Rosenbaltta, łódzkiego fabrykanta, którego fabryki słynęły z lichych wyrobów)
- sznytka - kromka chleba
[edytuj] Ś
- ślepotka – wódka z nielegalnego źródła
[edytuj] T
- towar – tkanina
- tytka – papierowa torebka, woreczek od herbaty ekspresowej
- trambambula – gra - piłkarzyki
[edytuj] W
- w akwariumie - niepoprawna forma miejscownika liczby pojedynczej rzeczownika akwarium
[edytuj] Z
- zaciukać – zabić, stare znaczenie zaciąć kogoś nożem – słowo używane przez uliczny element
- zapiąć – dokonać zakończenia jakiegoś procesu; dla młodzieży tyle co odbyć stosunek płciowy (zapiąłem ją wczoraj)
- złotówa – taksówka, równorzędnie do guma.
- z miasta Łodzi – konstrukcja składniowa przestrzegana przez łodzian starszej daty, zamiast wyrażenia "z Łodzi" nasuwającego skojarzenie ze "złodziejem"
- żulik – chleb turecki z rodzynkami
Zobacz też:
