pudło

Z Wikisłownika – wolnego, wielojęzycznego słownika

[edytuj] pudło (język polski)

wymowa:
znaczenia:
rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) duże pudełko

(1.2) zawartość pudła (1.1)

(1.3) muz. muzyka pot. potocznie część instrumentu wzmacniająca dźwięk

(1.4) pot. potocznie więzienie

(1.5) chybiony strzał

(1.6) przen. przenośnie nietrafione przedsięwzięcie

(1.7) obraź. obraźliwie starsza kobieta

(1.8) mot. motoryzacja tylna część pojazdu do przewożenia osób lub towarów

(1.9) mot. motoryzacja pot. potocznie stary lub zepsuty pojazd

(1.10) pot. potocznie podium dla zwycięzców sportowych

odmiana: (1) lp liczba pojedyncza pud|ło, ~ła, ~łu, ~ło, ~łem, ~le, ~ło; lm liczba mnoga ~ła, ~eł, ~łom, ~ła, ~łami, ~łach, ~ła przykłady:

(1.1) Spakuj mi te klamoty w jakieś duże pudło.

(1.2) Miałem do przeczytania kilkanaście pudeł dokumentów.

(1.3) Po tym wypadku z jej wiolonczeli pozostał właściwie tylko gryf, pudło zostało roztrzaskane na drzazgi.

(1.4) Ziutek wdał się w jakąś bójkę na noże i trafił na parę lat do pudła.

(1.5) Mimo że nasz biatlonista biegł dziś bardzo dobrze, to, z powodu kilku pudeł na strzelnicy, zajął odległą pozycję.

(1.6) Ta nowa inwestycja Romana okazała się pudłem, stracił sporo pieniędzy.

(1.7) Znowu przyszło to stare pudło i ględziło mi cały wieczór.

(1.8) Zaczął się ten powóz zmagać w powodzi, to pudłem, to kołami do góry. (S. Żeromski: Ponad śnieg bielszym się stanę...)

(1.9) Stasiek ma przyjechać po nas o ósmej, pod warunkiem, że mu to jego pudło odpali.

(1.10) Małysz po raz kolejny stanął na pudle.

składnia:
kolokacje:
synonimy: (1.1) karton; (1.4) pot. potocznie paka, pot. potocznie przest. przestarzałe koza, wulg. wulgarnie pierdel; (1.6) pomyłka, niewypał; (1.8) paka; (1.9) gruchot, rzęch, rupieć, grat
antonimy: (1.5) strzał w dziesiątkę, trafiony-zatopiony
wyrazy pokrewne: rzecz. rzeczownik zdrobn. zdrobniale pudełko; rzecz. rzeczownik pudłowanie; przym. przymiotnik pudłowaty; czas. czasownik pudłować, spudłować, zapudłować
związki frazeologiczne: bez pudła; (1.4) iść do pudła, siedzieć w pudle; (1.7) stare pudło; (1.10) stawać na pudle
etymologia: śwn. średnio-wysoko-niemiecki pudel^[1] z wyjątkiem (1.5-1.6) niem. niemiecki Pudel (zły rzut w kręglach)^[2]
uwagi: tłumaczenia:

• angielski: (1.1) box; (1.4) clink, pen; (1.5) miss
• esperanto: (1.1) skatolo; (1.5) maltrafo
• francuski: (1.1) boîte f rodzaj żeński, carton m rodzaj męski; (1.3) âme f rodzaj żeński
• niemiecki: (1.1,2) Schachtel f rodzaj żeński, Kasten m rodzaj męski; (1.4) Knast m rodzaj męski; (1.5) Fehlschuss m rodzaj męski; (1.7) alte Schachtel; (1.8) Kasten m rodzaj męski, Wagenkasten m rodzaj męski; (1.9) Kasten m rodzaj męski, Kiste f rodzaj żeński
• rosyjski: (1.1) коробка f rodzaj żeński
• słowacki: (1.1,2) škatuľa f rodzaj żeński
• szwedzki: (1.5) bom w rodzaj wspólny

źródła:

1. ↑ hasło I pudło w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.
2. ↑ hasło II pudło w: Uniwersalny słownik języka polskiego, red. Stanisław Dubisz i Elżbieta Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN.