dziadek

dziadek (język polski)

wymowa:

IPA: [ˈʥ̑adɛk], AS: [ʒ́adek], zjawiska fonetyczne: zmięk. zmiękczenie  wymowa

znaczenia:

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ojciec ojca

(1.2) ojciec matki

(1.3) pot. potocznie starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

(1.4) w brydżu: wymyślony gracz, który zastępuje brakującego partnera

odmiana:

 

przypadek	liczba pojedyncza	liczba mnoga
mianownik	dziadek	dziadki/dziadkowie
dopełniacz	dziadka	dziadków
celownik	dziadkowi	dziadkom
biernik	dziadka	dziadków
narzędnik	dziadkiem	dziadkami
miejscownik	dziadkowi	dziadkach
wołacz	dziadku	dziadki/dziadkowie

przykłady:

(1.1) Mój dziadek ma osiemdziesiąt (80) lat.

(1.4) Skoro jest nas tylko trzech, to zagrajmy chociaż z dziadkiem.

składnia:

kolokacje:

(1.1) dziadek ojczysty

(1.2) dziadek macierzysty

synonimy:

(1.3) staruszek

antonimy:

(1.1) babcia

(1.3) babcia, babuleńka, staruszka / chłopiec, dziecko, młodzieniaszek, młodzieniec, młodzik

wyrazy pokrewne:

przym. przymiotnik dziadkowy

rzecz. rzeczownik dziad m.-os. rodzaj męskoosobowy/mzw rodzaj męskozwierzęcy, zdrobn. zdrobniale dziadziuś

związki frazeologiczne:

dziadek do orzechów

etymologia:

uwagi:

(1.4) por. porównaj czwarty do brydża

tłumaczenia:

• angielski: (1.1,2) grandfather, granddad, grandpa
• arabski: (1.1-2) جد m rodzaj męski
• baskijski: (1.1-2) aitona, aitaita
• białoruski: (1.1-2) дзядуля m rodzaj męski
• bułgarski: (1.1,2) дядо m rodzaj męski
• chorwacki: (1.1,2) djed m rodzaj męski
• czeski: (1.1,2) děd m rodzaj męski, děda m rodzaj męski
• dolnołużycki: (1.1,2) starki m rodzaj męski, stary nan m rodzaj męski; (1.3) źěd
• duński: (1.1) farfar w rodzaj wspólny; (1.2) morfar w rodzaj wspólny; (1.3) olding w rodzaj wspólny
• esperanto: (1.1) avo
• fiński: (1.1,2) isoisä
• francuski: (1.1,2) grand-père m rodzaj męski, papy m rodzaj męski
• górnołużycki: (1.1,2) dźěd m rodzaj męski
• gruziński: (1.1) ბაბუა
• hebrajski: (1.1,2) סב m rodzaj męski (saw), סבא m rodzaj męski (saba)
• hiszpański: (1.1-3) abuelo m rodzaj męski
• holenderski: (1.1,2) grootvader, opa
• islandzki: (1.1,2) afi m rodzaj męski
• jidysz: (1.1,2) זיידע m rodzaj męski (zejde)
• litewski: (1.1,2) senelis m rodzaj męski
• niemiecki: (1.1,2) Großvater m rodzaj męski, Opa m rodzaj męski
• norweski (bokmål): (1.1,2) bestefar m rodzaj męski
• nowogrecki: (1.1-3) παππούς m rodzaj męski
• polski język migowy:
  (w zapisie SignWriting)

  (1.1-2)
• rosyjski: (1.1-3) дедушка m rodzaj męski
• słowacki: (1.1,2) dedo m rodzaj męski, dedko m rodzaj męski, starý otec m rodzaj męski
• szwedzki: (1.1) farfar w rodzaj wspólny; (1.2) morfar w rodzaj wspólny
• tupinambá: (1.1) amỹîa
• ukraiński: (1.1-2) дід, дідусь m rodzaj męski
• węgierski: (1.1,2) nagyapa
• wilamowski: dziodek
• włoski: (1.1,2) nonno

źródła: